COMPARING THE EFFECTIVENESS RATIOS OF PHEROMONE LURES OF IPSOWIT® , IPSTYP® , AND TYPOSAN® AGAINST IPS TYPOGRAPHUS (L.) (COL.: SCOLYTIDAE)

Öz

In this study, effectiveness ratios of Ipsowit®, Ipstyp®, and Typosan® pheromone lures were compared. One research area within the pure spruce forests of Ardanuç-Karanlıkmeşe in Artvin Province of Turkey was selected for this study. A total of 30 pheromone traps (with ten of each type of pheromone lures) were placed in the area. The traps hunging in the third week of May in 2003 stayed for 45 days. All of them were checked four times in 45 days to count trapped insects. As a result, in the early weeks of the placement, there were more insects collected, followed by a gradual decrease in trapped insect number in the later weeks. Furthermore, there was no significant difference between Ipstyp® and Typosan® in number of trapped insects. Both pheromone lures were, however, much more effective than Ipsowit® . That is why, instead of Ipsowit® , using Ipstyp® and/or Typosan® lures against the pest would be more economic and more effective. 

Anahtar Kelimeler

• Ips typographus (L.)
• Ipsowit®
• Ipstyp®
• Typosan®
• pheromone lures
• Artvin

IPS TYPOGRAPHUS (L.) (COL.: SCOLYTIDAE) MÜCADELESİNDE IPSOWIT® , IPSTYP® VE TYPOSAN® FEROMON PREPARATLARI ETKİ ORANLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışma kapsamında Ipsowit®, Ipstyp®, Typosan® feromon preparatlarının Ips typographus (L.)’a karşı etki oranlarının araştırılması ve sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma için Artvin-Ardanuç-Karanlıkmeşe saf ladin ormanlarında deneme alanı seçilmiştir. Çalışmada her bir preparat için onar adet olmak üzere toplam otuz adet feromon tuzağı kullanılmıştır. Tuzaklar ormana Mayıs-2003’ün üçüncü haftası asılmış olup, 45 gün asılı olarak kalmıştır. Tuzaklara düşen böcekler bu süre zarfında toplam dört kez kontrol edilmiştir. Sonuç olarak, tuzakların asıldığı ilk haftalarda daha fazla zararlı yakalanmış, ilerleyen haftalarda ise bu sayı kademeli olarak düşmüştür. Ayrıca, Ipstyp® ile Typosan® arasında önemli bir fark olmadığı, ancak bu iki preparatın da Ipsowit®’ten çok daha etkili olduğu saptanmıştır. Dolayısıyla, I. typographus’a karşı Ipsowit® yerine Ipstyp® ve/veya Typosan® preparatlarının kullanımının daha ekonomik ve daha etkili olacağı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ips typographus (L.)
• Ipsowit®
• Ipstyp®
• Typosan®
• feromon preparatları
• Artvin

Kaynakça

1. Harding, S., Ravn, H.P., Investigation of the Biology and Ecology of Ips typographus (L.) in Denmark, M.Sc. Thesis, Institute of Population Biology, University of Copenhagen, 1983.
2. Austara, O., Annila, E., Bejer, B., Ehnström, B., Insect Pest in Forests of the Nordic Countries, 1977-81. Fauna Norv., Ser. B., 31 (1984) 8-15.
3. Ravn, H.P., Expansion of Population of Ips typographus (L.) (Coleoptera, Scolytidae) and Their Local Dispersal Following Gale Disaster in Denmark, Z.f.. Angewandte Entomol., 99 (1985) 26-33.
4. Christiansen, E., Bakke, A., The Spruce Bark Beetle of Eurasia. In: A.A. Berryman (Ed.), Dynamics of Forest Insect Populations, New York&London: Plenum Publishing Corporation, pp. 479-503, 1988.
5. Weslien, J., Lindelow, A., Recapture of Marked Spruce Bark Beetles Ips typographus in Pheromone Traps Using Area-wide Mass Trapping, Can. J. For. Res., 20 (11) (1990) 1786-1790.
6. Yüksel, B., Alkan, Ş., Doğu Ladini Ormanlarında Ips typographus L. (Col.; Scolytidae)’un Populasyon Dinamiğini Etkileyen Predatör ve Parazitleri, Yayın No: 199, Teknik Bülten No: 14, Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü, Trabzon, 2003.
7. Harding, S., Ravn, H.P., Seasonal Activity of Ips typographus L. (Col., Scolytidae) in Denmark, Z. ang. Ent., 99 (1985) 123-131.
8. Weslien, J., Annila, E., Bakke, A., Bejer, B., Eidmann, H.H., Narvestad, K., Nikula, A., Ravn, P., Estimating Risks for Spruce Bark Beetle (Ips typographus (L.)) Damage Using Pheromone-baited Traps and Trees, Scand. J. For. Res., 1989, 4: 87- 98.

9. Weslien, J. ve Regnander, J., Colonization Densities and Offspring Production in the Spruce Bark Beetle Ips typographus (L.) in Standing Spruce Trees, In: Weslien, J. (Ed.), The Role of Trapping in Population Management of the Spruce Bark Beetle Ips typographus (L.). Dissertation. Agricultural University of Sweden, Uppsala, 1989.
10. Keskinalemdar, E., Ips typographus L. (Coleoptera: Scolytidae)’un Biyolojisi ve Mücadelesi Üzerine Araştırmalar, Teknik Bülten No: 246, 1995.
11. Serez, M., Zararlı Böcek Savaşında Feromon Kullanılması, Tarım Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü Konferansları, Ankara, 1983.
12. Anonim a, Pheromone-Forst., www.blw.admin.ch/pflanzenschutzverz, 2005.
13. Anonim b, Pflanzenschutzmittel 2002, Produktindex-Detail, www.witasek.com, 2005.
14. Werner, R.A., Response of the Engraver Beetle, Ips perturbatus, to Semio- chemicals in White Spruce of Interior Alaska, Res. Pap. PNW-GTR-465. Portland, OR: U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Pacific Northwest Research Station, 9 p. 1993.
15. Byers, J.A., Host Tree Chemistry Affecting Colonization in Bark Beetles, In: Carde, R.T., Bell, W.J. (Ed.). Chemical Ecology on Insects, Chapman and Hall, New York, pp.154-213, 1995.
16. Birgersson, G., Schlyter, F., Bergstrom, G., Lofqvist, J., Individual Variation in Aggregation Pheromone Content of the Bark Beetle Ips typographus, J. Chem. Ecol., 14 (9) (1988) 1737-1762.
17. Schlyter, F., Byers, J.A., Löfqvist, J., Attraction to Pheromone Sources of Different Quantity, and Spacing, Density-regulation Mechanism in Bark Beetle Ips typographus, J. Chem. Ecol. 13 (1987) 1503-1523.
18. Jakus, R., Blazenec, M., Influence of Proportion of (4S)-cis-verbenol in Pheromone Bait on Ips typographus (Col., Scolytidae) Catch in Pheromone Trap Barrier and in Single Traps, Journal of Applied Entomology, 126 (6) (2002) 306-311.
19. Jean-Clauda, G., Laurent, R., Alain, D., Nathalie, D.W., Pheromone Mass Trapping: Does it Protect Windfalls from Attack by Ips typographus L. (Coleoptera: Scolytidae), In: Gregoire, J.C., Liebhold, A.M., Stephen, F.M., Day, K.R., and Salom, S.M. (Ed.). Proceedings: Integrating Cultural Tactics Into the Management of Bark Beetle and Reforestation Pests, USDA Forest Service General Technical Report NE-236, pp. 1-8, 1997.
20. Bobat, A., Ips typographus (L.), Trypodendron lineatum (Oliv.)’a Karşı Bazı Feromon Denemeleri, Yüksek Lisans Tezi, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, 1988.
21. Yüksel, B., Doğu Ladini (Picea orientalis (L.) Link.) Ormanlarında Zarar Yapan Böcek Türleri ile Bunların Yırtıcı ve Parazitleri, Doğu Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Dergisi, Trabzon, 1998.
22. SPSS 1999: SPSS for Windows, Release-10.0.1, Standard Version.
23. Weslien, J., Effects of Mass Trapping on Ips typographus L. Populations. J. Appl. Entomol., 114 (3) (1992) 228-232.
24. Schlyter, F., Byers, J.A., Lofqvist, J., Field Response of Spruce Bark Beetle Ips typographus to Aggregation Pheromone Candidates, J. Chem. Ecol., 13 (4) (1987) 701-716.
25. Stergulc, F., Faccoli, M., Ips typographus (L.) (Coleoptera: Scolytidae) in Southeastern Alps: Results of a Six-year-long Monitoring Program, Proceedings: Ecology, Survey and Management of Forest Insects, GTR-NE-311, pp. 168-169.