Kentsel Yaya Alışveriş Sokaklarında Geçirgenlik Kavramı Üzerine Bir Araştırma: Trabzon Kunduracılar Caddesi Örneği

Yıl 2012, Cilt: 13 Sayı: 1, 25 - 39, 07.02.2012

Aysel Yavuz , Nilgün Kuloğlu

Öz

Geçirgenlik kavramının bileşenlerinin ortaya konmaya çalışıldığı bu araştırma, Doğu Karadeniz Bölgesi kıyı ili olan Trabzon’da bir yaya-alışveriş sokağı üzerinde yapılan alan çalışmasının sonuçlarını ortaya koymaktadır. Geçirgenliği etkileyen kriterler fiziksel, işlevsel ve algısal boyutta ele alınmıştır. Buna bağlı olarak bu makalede 3 adet varsayım öne sürülmüştür. Çalışma iki aşamalı anket tekniği ile yapılmıştır. Birinci anket çalışması kullanıcı tercihlerini saptamaya yönelik olarak hazırlanmıştır. Bu anket çalışmasından elde edilen veriler ışığında hazırlanan ikinci anket çalışması ile geçirgenlik kavramını tanımlayan sıfatlar aranmıştır. Çalışmanın sonucunda, bir sokağın geçirgenlik düzeyinin, geçirgenliği sağlayan fiziksel, işlevsel ve algısal boyutlarla yakından ilişkili olduğu saptanmış ve geçirgenliği sağlamanın en iyi yolunun bu üç boyutun birlikte ele alınmasıyla sağlanacağı belirlenerek, oluşturulan model ile geçirgenlik kavramına yeni bir bakış açısı getirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ulaşılabilirlik , okunabilirlik , yaya alışveriş sokakları , geçirgenlik , çeşitlilik

A Research on Permeability Concept at an Urban Pedestrian Shopping Street: A Case of Trabzon Kunduracilar Street

Öz

This research in which components of permeability concept is tried to be set forth, presents the results of a field study conducted on a pedestrian-shopping street in Trabzon, a coastal city in the eastern Black Sea Region. The criteria affecting permeability are dealt with in physical, functional and perceptual properties. Accordingly, three hypotheses are proposed in this article. The study was a two-stage survey. The first survey is prepared to determine user preferences. With the second survey prepared in the light of the data obtained from the first one, characteristics defining the permeability concept were sought for. As a result, permeability level of a street is found to be closely related with the physical, functional and perceptual properties providing such permeability and, permeability is determined to be best provided by considering all the three properties together, and new perspective to the concept of permeability is brought with this model.

Anahtar Kelimeler

Permeability , Pedestrian-Shopping Streets , Accessibility , Variety , Legibility

Kaynakça

• Bechtel R, Zeisel J (1987) Observation: The World Under a Glass, In: Methods in Environmental and Behavioral Research. R. Bechtel, R. Marans and W. Michelson New York: Van Nostrand Reinhold Co.
• Bentley I (1985) Responsive Environments: A Manual for Designers. The Architectural Press, London
• Bentley I, Alcock A, Murrain P, McGlynn S, Smith G (1993) Responsive Environments: A Manual for Designers. Butterworth Architecture, London
• Bentley I, Watson G B(2007) Identity by Design. Architectural Press, London Campbell K, Cowan R (1999) Finding the Tools for Better Design.Planning, 1305, 16-17
• Carmona M , Heath T, Oc T ,Tiesdell S.(2003) Public Places Urban Spaces, The Dimensions of Urban Design. Architectural Press, Oxford
• Gehl J(1987) Life Between Buildings-Using Public Space. Van Nostrand Reinhold, NewYork
• Jacobs J (1961) The Death and Life of Great American Cities.Vintage Books, New York
• Karaman A, Özaydın G, Firidin E( 2001) Permeability in Urban Design: A Review and Observations in the City of Mardin. Livable Environments & Architecture International Congress, Trabzon, Turkey
• Lang J (1974) Designing for Human Behavior, Architecture and The Behavioral Sciences. Dowden Hutchinson & Ross In., Pennsylvania
• Lennard S H C, Lennard L H (1987) Livable Cities: People and Places: Social and Design Principles for the Future of the City. Gondolier Press, Southampton, New York
• Montgomery J(1995) The Story of Temple Bar: Creating Dublin’s Cultural Quarter.Planning Practice and Research, 10(2):135-163
• Montgomery J (1998) Making a City: Urbanity, Vitality and Urban Design. Journal of Urban Design, 3(1): 93-116 Moudon A V (1991) Public Streets for Public Use, Columbia University Press. New York
• Ng Fan C (2003) Satisfying Shoppers’ Psychological Needs: From Public Market to Cyber-Mall. Journal of Environmental Psychology, 23(4):439-455
• Osgood CE, Suci GJ, Tannenbaum PH (1957) The Measurement of Meaning. The University of Illinois Press, New York Rapoport A (1977) Human Aspects of Urban Form.Pergamon Press Ltd., Oxford
• Stamps A E III (2003) Permeability and Environmental Enclosure. Perceptual and Motor Skills, 96: 1305-1310
• Stamps A E III(2005)Visual Permeability, Locomotive Permeability, Safety and Enclosure. Environment and Behavior, 37(5):587-619
• Stamps A E( 2010) Effects of Permeability on Perceived Enclosure and Spaciousness. SAGE Publications, Environment and Behavior 42(6):864–886
• Thompson J(2001) Designs for a Town Extension in York: Design Guide 1.UK
• Whyte W H(1980)The Social Life of Small Urban Spaces. New York: Project for Public Places
• Yavuz A (2009) Kentsel Yaya Alışveriş Sokaklarında Geçirgenlik Kavramının Değerlendirilmesi:Doğu Karadeniz Kentleri Örneği. Doktora tezi, Trabzon