Doğu Karadeniz Göknarı-Doğu Ladini Karışık Meşcerelerinde Çeşitli Yarışma Endekslerinin Tek Ağaçların Çap Artımındaki Etkilerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada uzaklığa bağlı ve uzaklıktan bağımsız 12 yarışma endeksi ve bu yarışma endekslerine ek olarak göğüs çapları ile ağaçların yıllık çap artımı arasındaki istatistiksel ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Torul ve Artvin Orman İşletme Müdürlüğü’ndeki Doğu Karadeniz Göknarı (Abies nordmanniana (Steven) Spach. subsp. nordmanniana) - Doğu Ladini (Picea orientalis (L.) Link.) değişikyaşlı karışık meşcerelerinden 1000 – 2000 m2 büyüklüğünde altı örnek alan alınmıştır. Elde edilen bulgular, bilinen genel büyüme yasaları ile uyumludur. Yarışma endeksleri ile çap artımları arasındaki bağıntıya ait regresyon denklemlerinin belirtme katsayıları (R2) % 30 – 64 arasında değişmektedir. Uzaklığa bağlı yarışma endeksleri, uzaklıktan bağımsız yarışma endekslerine göre çap artımı ile daha yüksek ilişki göstermiştir. Yarışma endeksi ile göğüs çapının birlikte açıklayıcı değişken olarak kullanılması ilişkinin gücünü artırmıştır (R2 = 0.31 - 0.82).

Anahtar Kelimeler

• Yarışma endeksi
• çap artımı
• doğu Karadeniz göknarı
• doğu ladini

The Effect of Different Competition Indices on Diameter Growth of Individual Tree Growth in Mixed Stands of Caucasion fir and Oriental spruce

Öz

The aim of this study is to investigate statistical relations between each of 12 competition indices (both distance-dependent and distance-independent) and diameter growth of trees. Also we investigated the relations between each of 12 competition indices together with diameter at breast height and diameter growth. For that reason, six sampling plots (ranging from 1000 to 2000 m2 in size) were taken from in mixed stands of Caucasion fir and Oriental spruce located within the Forest Management Districts of Torul and Artvin. Our results from those sampling plots were in agreement with general growth models. Regression analysis between each of competition indexes and diameter growth resulted in coefficients of determination (R2) values ranging from 30 to 64%. The distance-dependent competition indices gave stronger correlations with diameter growth than the distance-independent competition indexes. Coefficients of determination were even higher when competition indexes and dbh were used together as independent variables (R2 = 0.31 - 0.82).

Anahtar Kelimeler

• Competition index
• diameter growth
• Caucasian fir
• Oriental spruce

Kaynakça

1. Anonim (1980) Türkiye Envanteri, Ankara
2. Akalp T (1978) Değişik Yaşlı Meşcerelerde Artım ve Büyümenin Simülasyonu. İ.Ü. Orman Fakültesi Yayın No: 305/307, İstanbul
3. Alemdağ İ Ş (1978) Meşcere Modellerinin Hazırlanmasında Etkenlik Endekslerinin Yeri ve Yeni Bir Etkenlik Endeksi. İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi, 28, 1, 138-149
4. Arney J D (1978) Tables for Quantifying Competitive Stres on Individual Trees. Can. For. Serv. Pac. For. Res. Cent. Int. Rep. BC-X-78
5. Biging G S, Dobbertin M (1992) A Comparison Competition Measures for Height and Basal Area Growth of Individual Conifer Trees. Forest Science, 38, 3, 695-720
6. Bella I E (1971) A New Competition Model for Individual Trees. Forest Science, 17, 364-372
7. Brodie L C,Debell D S (2004) Evaluation of field performance of poplar Clones Using Selected Competition İndices. New Forests, 27, 201-204
8. Carus S, Çiçek E (2007) Adapazarı- Süleymaniye dişbudak plantasyonlarında (Fraxinus angustifolia Vahl.) tek ağaçlar için bir çap artım modeli. SDÜ Orman Fak. Derg. Seri A, Sayı:1, Sayfa:34-48

9. Carus S (2004). Evaluation of some Competition Indices for the Construction of Lebanon sedar (Cedrus lbani A. Rech.) Stand Models. Journal of Environmental Biology, 25(4), 457-467
10. Daniels R F (1976) Simple Competition Indices and Their Correlation with Annual Loblolly Pine Tree Growth. Forest Science, 22, 4, 454-456
11. Daniels R F, Burkhart H E, Clason T R (1986) A Comparison of Competition Measures for Predicting Growth of Lobloly Pine Trees. Canadian Journal of Forest Research, 16, 1230-1237
12. Elliot K J, Vose J M (1995) Evaluation of the Competitive Environment for White Pine (Pinus strobus L.) Seedlings Planted on Prescribed Burn Sites in the Southern Appalachians. Forest Science, 41, 3, 513-550
13. Erkan N (1996) Kızılçam’da (Pinus brutia Ten) Meşcere Gelişmesinin Simülasyonu. Güneydoğu Anadolu Ormancılık Araş. Müd., Elazığ
14. Gadow K V, Hui G (2001) Modelling Forest Development. Publishers. Dordrecht. 228 pp Academic
15. Hegyi F (1974) A Simulation Model for Managing Jack-Pine Stands, Growth Models for Tree and Stand Simulation. Royal College of Forestry, No: 30, 74-90,, Stockholm
16. Holmes M J, Reed D D (1991) Competition Indices for Mixed Species Northern Hardwoods, Forest Science, 37, 5, 1338- 1349
17. Kahriman A (2004) Doğu Karadeniz Göknarı (Abies nordmanniana (Steven) Spach. subsp nordmanniana) – Doğu Ladini (Picea orientalis Link) Karışık Meşcerelerinde Çeşitli Yarışma Endekslerinin Büyüme Üzerindeki Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Trabzon, 172 s İncelenmesi.
18. Kalıpsız A (1998) Orman Hasılat Bilgisi. İ.Ü. Yayın No: 4060, İ.Ü. Orman Fakültesi Yayın No: 448, İstanbul
19. Lagergren F, Lindroth A (2003) Variation in Saplow and Stem Growth in Relation to Tree Size, Competition and Thinnning in A Mixed Forest of Pine and Spruce in Sweden. Forest Ecology and Management, 188, 1-3, 51-63
20. Liu C J (1991) Competition Index and Its Relationship to Induvidual Tree Growth. XVII. IUFRO World Conference, Japonya, Bildiriler Kitabı, Cilt II, 135-147
21. Lorimer C G (1983) Test of Age- Independent Competition Indices for Individual Trees in Natural Hardwood Stands. Forest Ecology and Management, 6, 343-360
22. Martin G L, Ek A L (1984) A Comparision of Competition Measures and Growth Models for Predicting Plantation Red Pine Diameter and Height Growth. Forest Science, 30, 9, 731-743
23. Miina J, Pukkala T (2002) Aplication of Ecological Field Theory in Distance- Dependent Growth Modelling. Forest Ecology and Management, 161, 1-3, 101-107
24. Newnham R M (1966) Stand Structure and Diameter Growth of Individual Trees in A Young Red Pine Stand. Canada Dept., Forestry, Bi-Monthly Res. Notes, 22: 4-5
25. Opie D R (1968) Predictability of Individual Tree Growth Using Various Definations of Competing Basal Area. Forest Science, 14, 314-323
26. Prevosto B, Curt T, Guegnot J, Coquillard P (2000) Modeling Mid-Elevation Scots Pine Growth on A Volcanic Subsrate. Forest Ecology and Management, 131, 1-3, 223- 237
27. Pukkala T (1988) Studies on the Effect of Spatial Distribution of Trees on the Diameter Growth of Scots Pine. Publications in Science No: 13, University of Joensuu
28. Pukkala T, Kolström, T (1987) Competition Indices and the Prediction of Radial Growth in Scots Pine. Silva Fennica, 21, 55-67
29. Radtke P J, Westfall J A, Burkhart H E (2003) Conditioning Competition Index to Indicate the Onset of Inter-Tree Competition. Forest Ecology and Management, 175, 17-30
30. Saraçoğlu Ö (1988) Karadeniz Yöresi Göknar Meşcerelerinde Artım ve Büyüme. İ.Ü. Orman Fakültesi Doktora Tezi, İstanbul
31. SPSS Institute Inc. (2003) SPSS Base 11.5 User’s Guide. 650 p
32. Spurr S H (1962) A Measure of Point Density. Forest Science, 8, 85-96
33. Steneker G A, Jarvis J M (1963) A Preliminary Study to Assess Competition in A White Spruce- Trembling Aspen Stand. Forest Research Branch Contribution, No: 509, Department of Forestry, Canada
34. Staebler G R (1951) Growth and Spacing in an Even – Aged Stand of Douglas Fir. Michigan Univ, M. F. Thesis
35. Sun O (1977) Bir Kızılçam Ağacının (Pinus brutia Ten.) Büyüme Modeli. Ankara Ormancılık Araştırma Enstitüsü Doktora Tezi, Ankara
36. Tennent R B (1975) Competition Quotient in Young Pinus Radiata. Forest Research Institute, New Zealand Forest Service, Rotorua
37. Tome E, Burkhart H E (1989) Distance- Dependent Competition Measures for Projecting Growth of Induvidual Trees. Forest Science, 35, 3 , 816-831
38. Vanclay J K (1994) Modelling Forest Growth and Yield, Applications to Mixed Tropical Forests. CAB İnternational, Wallingford UK
39. Wykoff W R (1990) A Basal Area Increment Model for Individual Conifers in the Northern Rocky Mountains. For. Sci., 36(4): 1077-1104
40. Yavuz H (1997) Yarışma Endeksleri ve Büyüme Modellerinde Kullanılması. K.T.Ü. Bahar Yarıyılı Seminerleri, No: 4, 47-54, Trabzon
41. Yavuz H (1992) Değişik Yaşlı Meşcerelerde Büyümenin Markov Zincirleri Yöntemi ile Analiz Edilmesi. K.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Trabzon