Determining Topographic and Some Physical Characteristics of the Land in Artvin City and Investigating Relationship between These Characteristics with Land Cover

Öz

In this study, the aim was to determine topographic (elevation, slope, and aspect) and some physical (Great Soil Groups (GSG) and Land Use Capability Classes (LUCC) characteristics of the land in Artvin and to reveal relations between these characteristics and land cover of the city that lies along the northeast border of Turkey and due to its natural resources, consists of several protected areas as well as many development projects -both planned and ongoing. Within this scope, areal and percentile distributions in respect to slope, aspect, elevation, GSG, LUCC and land  cover were determined for eight towns of Artvin using digitized 1/25000 topographic and soil maps along with CORINE 2006 land cover map with the help of Geographical Information System (GIS). Then, distributions of chosen land use types (forest, agriculture, grassland/meadow) were investigated according to the determined-ranges for the parameters of slope, aspect, elevation, GSG, and LUCC. The results showed that about 48.22% of Artvin’s whole land is between an elevation ranges of 1000 – 2000 m while 31.07% of the land lies above 2000 m. Moreover, average elevation of all the towns, except for Hopa, is over the country’s mean elevation of 1132 m and 81.25% of the city’s land consists of more than 30% slope, meaning that topography of the land in Artvin has a high elevation and rugged terrain. In addition, it was also determined that, in general, brown forest soil (M) is the dominant soil group with a rate of 49.65% and 62.94% of whole area in Artvin is characterized as land capability class of VII. The data acquired with this study can be used on creating land use plans for all the towns and on determining misuse of lands in Artvin. In addition, these data can also be helpful in fulfilling a need of statistical and inventorial information for both scientific research and development projects planned in Artvin. 

Anahtar Kelimeler

• GIS
• land cover
• topography
• soil
• Artvin.

Artvin İli Arazisinin Topografik ve Bazı Fiziksel Özelliklerinin Tespiti ve Bu Özelliklerin Arazi Örtüsü ile İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, ülkemizin kuzeydoğu sınırında yer alan, bünyesinde çok sayıda korunan alan içeren, sahip olduğu doğal kaynaklar nedeniyle birçok yatırım projesinin planlandığı ve gerçekleştirildiği Artvin ilindeki arazinin topografik (yükseklik, eğim ve bakı) ve bazı fiziksel (BTG ve AKKS) özelliklerinin tespiti ve bu özelliklerin arazi örtüsü ile ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, 1/25000 ölçekli sayısal topografik haritalar, sayısal toprak haritaları ve CORINE 2006 arazi örtüsü haritaları kullanılarak ilçe arazilerinin eğim, bakı, yükseklik, BTG, AKKS ve arazi örtüsü yönünden alansal ve yüzde olarak dağılımları Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)’nden yararlanılarak tespit edilmiştir. Ardından seçilen arazi kullanımlarının (orman, tarım, çayır-mera) eğim, bakı, yükseklik, BTG ve AKKS parametreleri için belirlenen aralıklara göre dağılımları incelenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, Artvin il genelinin %48.32’sinin 1000-2000m arasında, %31.07’sinin 2000 metrenin üzerinde konumlandığı, Hopa dışındaki tüm ilçelerin ortalama yüksekliğinin Türkiye ortalamasının (1132m) üzerinde olduğu ve İl’in %81.25’inin %30 eğimin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, İlin oldukça yüksek ve engebeli bir topografyaya sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca, il genelindeki hâkim toprak grubunun %49.65’lik oranla “kahverengi orman toprağı (M)” olduğu ve ilin %62.94’ünün VII. sınıf arazi üzerinde yer aldığı belirlenmiştir. Bu çalışmayla birlikte, hem Artvin ilinde ilçe bazında arazi kullanım planlarının oluşturulmasına ve yanlış arazi kullanımlarının tespitine yönelik verilere ulaşılmış hem de İl’de gerçekleştirilecek olan yatırım projeleri ve bilimsel araştırma çalışmaları tarafından ihtiyaç duyulan istatistik ve envanter bilgileri sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• CBS
• arazi örtüsü
• topografya
• toprak
• Artvin

Kaynakça

1. Açıksöz S, Topay M, Yılmaz M (2008) Arazinin Yanlış Kullanımından Kaynaklanan Sorunlar: Bartın Kenti Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi A(1): 1551
2. Akıncı H, Yavuz Özalp A, Turgut B (2013) Agricultural land use suitability analysis using GIS and AHP Tecnique. Computer and Electronics in Agriculture. 97(2013). 71-82.
3. Alparslan E, Erkan B (2007) Yalova İli Güncel Arazi Örtüsünün CBS Ortamında AKKS ve Sayısal Yükseklik Verileri İle Birlikte Analizi. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı. 02-06 Nisan. Ankara.
4. Aydınözü D, İbret BÜ, Aydın M (2012) Kastamonu Ilgaz Dağı Milli Parkında Arazi Kullanımının Analizi. Marmara Coğrafya Dergisi 26: 108-123.
5. Bayer Altın T (2008) Melendiz ve Keçiboyduran Dağları’nda Yanlış Arazi Kullanımının Vejetasyon Dağılışı Üzerindeki Etkileri. Türk Coğrafya Dergisi 51: 13-32.
6. Cangir C, Boyraz D (2000) Ülkemizde Yanlış ve Amaç Dışı Arazi Kullanımı. Türkiye Ziraat Mühendisliği V. Teknik Kongresi. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası. 17-19 Ocak. Ankara. 365-3
7. Cengiz T, Akbulak C, Özcan H, Baytekin H (2013) Gökçeada’da Optimal Arazi Kullanımının Belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi 19(2013): 148-1
8. Çelik MA (2012) İslâhiye İlçesi Arazi Kullanımı Üzerinde Yükselti, Eğim ve Toprak Faktörlerinin Etkisi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2(4): 173-186.

9. Çepel N (1988) Orman Ekolojisi. İstanbul Üniversitesi, 3. Baskı, Yayın No: 3518. İstanbul.
10. Çivi A, Akgündüz E, Kalaycı K, İnan Ç, Sarıca E, Toru E (2009) CORINE (Coordination of Information on the Environment) Projesi. TMMOB Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi 200 02-06 Kasım. İzmir.
11. Dengiz O, Sarıoğlu FE (2011) Samsun İli Bazı Arazi Özellikleri ve Arazi Kullanım Durumlarının Topografik Özellikleri İle Birlikte CBS Analizleri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 48(1): 55-60.
12. Doygun N, Erdem Ü (2012) Bornova İlçesi’nde Arazi Kullanım Potansiyeli İle Alan Kullanım Yapısı Arasındaki Etkileşimlerin Belirlenmesi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 2(5): 141-150.
13. Eroğlu İ, Bozyiğit R (2013) Aliağa İlçesinde Arazi Kullanımına Etki Eden Doğal ve Beşeri
14. Faktörler. Marmara Coğrafya Dergisi 27: 353400.
15. Everest T, Akbulak C, Özcan H (2011) Arazi Kullanım Etkinliğinin Değerlendirilmesi: Edirne İli Havsa İlçesi Örneği. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi 26(3): 251-257.
16. Göl C, Dengiz O (2007) Çankırı-Eldivan Karataşbağı Deresi Havza Arazi Kullanım-Arazi Örtüsündeki Değişim ve Toprak Özellikleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22(1): 86
17. Hayli S (2002) Erzincan Ovasında Genel Arazi Kullanımı. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12(1): 1-24.
18. Kahraman C (2011) Kuşadası’nda Arazi Kullanımı. İstanbul Üniversitesi Coğrafya Dergisi 22: 27-44. Kılıç Ş, Doğan K, Görücü Keskin S (2013) Yanlış Arazi Kullanımı ve Anız Yakma Sorununa Çözüm Önerileri. Adnan Menderes Üniversitesi Tralleis Elektronik Dergisi 1: 36-44.
19. Özözen-Kahraman S, Kahraman İ (2008) Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı’nda Arazi Kullanım Analizi. Akademik Bilişim (2008). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. 30 Ocak-01 Şubat. Çanakkale. 99TUİK (2013) Türkiye İstatistik Kurumu. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Sonuçları. http://tuikapp.tuik.gov.tr/adnksdagitapp/adnks.z ul
20. . (Erişim tarihi: 12 Ağustos 2013).
21. URL-1 (2013) Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Resmi İstatistikler (İl ve İlçelerimize Ait İstatistiki Veriler). http://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/ilve-ilceler-istatistik.aspx?m=ARTVIN . (Erişim tarihi: 12 Ağustos 2013).
22. URL-2 (2013) T.C. Artvin Valiliği. İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, (2012) Faaliyet Raporu. http://issuu.com/ergenezeki/docs/2012_yili_faal_ _yet_raporu_pdf
23. . (Erişim tarihi: 12 Ağustos 2013).
24. Üstündağ Ö (2009) Elazığ İlinde Genel Arazi Kullanımının Yükselti Kuşaklarına Göre Değişimi. TMMOB Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi 2009. 02-06 Kasım. İzmir.