A Study on The Accessibility of Parks: The Case Study of the Kızılelma Park, Nigde

Öz

Accessibility and availability of a space has a significant importance during the participation of individual to the social life. Consequently, in order to keep their life barrier-free as the others, all spaces should be planned, designed and applied for handicapped people. The perception that handicapped individuals are helpless and devour causes a social isolation from the community and this situation makes them hopeless and aimless. For this reason, designers should be sensitive to create and manage barrier-free design process in order to achieve equal life for everyone. Thus handicaped people can access social life fully and easly and these solutions let them free from physcial barriers which keep them out of public spaces. In this study Kızılelma Park, one of the biggest park in Niğde, is investigated in terms of accessibility. Suitability of several park components such as parking lots, pedestrain paths, planting design and urban furnitures, and the accessibility problems in the park are revealled. Collected data are compared to standarts, appropriate designs are determined and some design solutions are improved for unappropriate designs

Anahtar Kelimeler

• Parks
• handicapped people
• accessibility
• design solutions

Parkların Erişilebilirlikleri Üzerine Bir Araştırma: Niğde Kızılelma Parkı Örneği

Öz

Bireyin sosyal hayata katılımında mekânın ulaşılabilirliği ve erişilebilirliği büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, engelli bireylerin diğer tüm bireylerle aynı şekilde engelsiz bir yaşam sürebilmeleri için bütün mekânların onlar için de ulaşılabilir biçimde planlanması, tasarlanması ve uygulanması gerekmektedir. Engelli bireylerin bakıma muhtaç ve tüketici insanlar olarak algılanması, onların toplumdan soyutlanmasına sebep olmakta ve bu durum onları hayata karşı umutsuz ve amaçsız hale getirmektedir. Bu nedenle tasarımcıların herkes için eşit şartlarda olan bir yaşam sağlayabilmek için engelsiz tasarım sürecini yaratma ve yönetme konusunda duyarlı olmaları gerekmektedir. Böylece engelli bireyler sosyal hayata tam olarak ve kolaylıkla erişebilecek ve bu çözümler onları kamusal alanların dışında tutan engellerden kurtulmalarını sağlayacaktır. Bu çalışma kapsamında Niğde kent merkezinin en büyük parklarından biri olan Kızılelma Parkı, engellilerin ulaşılabilirliği açısından incelenmiştir. Alan içerinde bulunan otopark, yürüme yolları, bitkilendirme ve kentsel donatı elemanlarının engellilerin kullanımı açısından uygunluğu, kullanımında meydana gelen sorunlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Alandan elde edilen veriler engellilere yönelik tasarım ölçüleri ile karşılaştırılmış, uygun olanlar belirlenmiş, uygun olmayanlar için gerekli öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Parklar
• engelliler
• erişilebilirlik
• tasarım çözümleri

Kaynakça

1. Anonim (2013) http://tr.wikipedia.org/
2. Anonim (2014) Başbakanlık Otopark Yönetmeliği Mevzuatı. http://www.mevzuat.gov.tr/
3. Atıcı İ (2007) Fiziksel Engelliler ve Kentsel Mekânın Kullanımı. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Ankara, 120 s.
4. Bekci, B (2012) Fiziksel Engelli Kullanıcılar İçin En Uygun Ulaşım Akslarının Erişebilirlik Açıdan İrdelenmesi: Bartın Kenti Örneği. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 2012, Cilt:14, Özel Sayı, ss. 26-36.
5. Çınar N (2010) Üniversite Kampüslerindeki Peyzaj Erişilebilirliğinin Engelliler Açısından İrdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Ankara, 134 s.
6. Ekşil Ö Y (2011) Engelliler İçin Dış Mekân Tasarım Özellikleri Bağlamında Ankara Kent Parklarının İrdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, 350 s.
7. Erdem H E (2007) Ankara’ da İç ve Dış Mekân Tasarımlarında Tekerlekli Sandalye Kullanıcılarının Yaşam Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mobilya ve Dekorasyon Anabilim Dalı, Ankara, 113s.
8. Gökçe D (2012) Antalya Atatürk Kültür Parkı Örneğinde Parkların Engelli Bireyler Tarafında Kullanım Olanakları. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Antalya, 96 s.

9. Gür A (2001) Özürlülerin Sosyal Yaşama Uyum Süreçlerinde Sportif Etkinliklerin Rolü, Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Başbakanlık Basımevi, Ankara.
10. İBB (2013) Herkes İçin Erişilebilir ve Kullanılabilir Fiziksel Çevre ve Yapılar İçin Ek Teknik Şartname. www.erisilebiliristanbul.com
11. Kaplan H (2007) Kentsel Mekânların Erişebilirliği ve Okunaklılığını Sağlamada Kentsel Tasarımın Bir Bileşeni Olarak Engelsiz Tasarım, TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yayını.
12. Kartay A (2009) Peyzaj Mimarlığı Antropometri İlişkisi: İstanbul Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Tekirdağ, 138 s.
13. Maraz E (2009) Özürlülerin Kent İçinde Erişebilirliğini Etkileyen Standartlar (Mecidiyeköy ve Yenibosna Metrobüs Duraklarının İncelenmesi). Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kentsel Tasarım Programı, 129 s.
14. Özcan Y (2008) Engelli Standartlarının Adana Kenti Açık ve Yeşil Alanlarında Analizi ve Uygulama Örnekleri. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, 216 s.
15. ÖZİDA (Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı) (2010) Yerel Yönetimler İçin Ulaşılabilirlik Temel Bilgiler Teknik El Kitabı, Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı, yayın no:49, Ankara.
16. Öztürk M (2011) Türkiye’de Engelli Gerçeği. Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği Cep Kitapları:30, ISBN 978-605-4383-07-8, İstanbul, s.105.
17. Sağlık E (2010) Kentsel Dış Mekân Tasarımlarının Tekerlekli Sandalye Kullanıcıları için Yeterliliği ve Geliştirme Olanakları: Ordu Kent Merkezi Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Çanakkale, 103 s.
18. Sirel B, Boyacıgil O, Duymuş H, Konaklı N, Altunkasa F, Uslu C (2012) Çukurova Üniversitesi Yerleşkesi Açık Alanlarının Fiziksel Engelliler Bakımından
19. Ulaşılabilirliğinin Değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 27(1), Adana, s. 53-72. TSE (1999) Şehir İçi Yollar-Özürlü ve Yaşlılar İçin Sokak, Cadde, Meydan ve Yollarda Yapısal Önlemler ve İşaretlemelerin Tasarım Kuralları, 12576 Standardı, Ankara.
20. UN (2004) Accessibility for the Disabled A Design Manual for a Barrier Free Environment, Web Page: http://www.un.org/esa/socdev/enable/designm/
21. True E M ve Türel H S (2013) Yapılı Çevrelerin Fiziksel Engelliler Yönüyle Kullanılabilirliği: İzmir Kenti Örneği, Artium Journal, Cilt:1 Sayı:1
22. Yıldız B (2003) Engelliler İçin Dış Mekân Tasarım Özellikleri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
23. Yılmaz T, Gökçe D, Şavklı F ve Çeşmeci S (2012) Engellilerin Üniversite Kampüslerinde Ortak Mekânları Kullanabilmeleri Üzerine Bir Araştırma: Akdeniz Üniversitesi Olbia Kültür Merkezi Örneği, Tekirdağ Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 3.