Tarihsel Süreç İçinde Kent Kimliğinin Mekânsal Kalite Değerlendirmesi Üzerine Bir Araştırma (Taksim Meydanı)

Öz

Taksim Meydanı, Cumhuriyet dönemi anıları üzerine inşa edilmesi ile kentli belleğinde yerleşmiş, insanların buluştuğu enerji merkezi ve önemli bir kentsel odaktır. Tarihinden günümüze geçen süreç içinde, gelişen teknoloji ile hızla büyüyen kentin, ihtiyaçlarını karşılamak için çevresiyle olan etkileşiminin göz önüne alınmadan gelişmesi, nüfus ile orantılı olarak artan araç trafiği ve yapılan düzenlemeler, meydanı kavşağa dönüştürmüş ve kimliğini kaybetme ile karşı karşıya gelmiştir. Çalışmada, son dönemlerde çok konuşulan ve çeşitli düzenlemelerle değişime uğratılmaya çalışılan Meydan ve çevresinin kimliği, tarihsel değişim sürecinden yola çıkıp mekânsal kalite parametreleri açısından irdelenerek günümüzde yenileme projesinin kent kimliğine etkileri değerlendirilecektir

Anahtar Kelimeler

• Mekân, Kentsel Mekân, Taksim Meydanı, Kent Kimliği

A Study on the Evaluation of City Identity in Terms of Spatial Quality Throughout History (Taksim Square)

Öz

Taksim square is an energy center that people meet, and a significant urban focus which has found an important place on people’s mind thanks to its association with memories of the Republican Era. Throughout history the regulations has been made to control the fast growing vehicle traffic, which has been increasing in relation to population rate, and the enhancements done to meet necessities of the fast growing city parallel to the improving technology, without considering its interaction with environment, converts the square into an intersection and now it is about to lose its identity. In this study, the identity of the square and its surrounding, which has been discussed and attempted to be modified with various regulations, is discussed in terms of spatial quality parameters by starting the process of historical change and the effects of the current renewal of the square is evaluated.

Anahtar Kelimeler

• Space,Urban space,Taksim Square,City Identity

Kaynakça

1. Akpınar Yİ, Gümüş K (2012) Taksim Dün-Bugün: İdeolojik Bir Okuma. TMMOB Mimarlar Odası 28:38-46
2. Alioğlu F (2013) Rekonstrüksiyon ya da Yeniden Yapma, Hangi Yapı İçin? Taksim Topçu Kışlası İçin Bir Değerlendirme. Megaron JournalCilt Vol. 8 – Sayı No: 1 ,Sayfa 1-7
3. Altuğ Tİ (2010) Kentsel Tasarımda Fiziksel Kent Kimliği Kodlarının Oluşturulması. E. Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi,296 sayfa İzmir. Altunbaş U (2006) Kent Merkezlerinde Yayalaştırmanın İşlevsel Değişim Üzerine Etkileri: İstiklal Caddesi Örneği. İ.T.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi ,92 sayfa, İstanbul.
4. Anonim 2012. Taksim Meydan Düzenlemesi, TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Meydan Düzenlemesine ilişkin Değerlendirmeler, İstanbul
5. Anonim (2001) Jacques Pervititch Haritaları . Axa Oyak Holding AŞ. Tarih Vakfı. ISBN 975- 7306-73-8, Alman Konsolosluğu Kitaplığı, İstanbul
6. Anonim (2000) Project for Public Spaces (PPS) How to Turn a Place Around: A Handbook of Creating Successful Public Spaces. Project for Public Spaces, New York
7. Anonim (1987) Taksim Meydanı Kentsel Tasarım Proje Belediyesi, Belediye Arşivi, İstanbul Büyükşehir
8. Bayram B (2007) Kamusal Mekan Kalitesinin Yükseltilmesinde Yöntemler ve Kamusal Sanatın Rolü. İ.T.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 169 sayfa ,İstanbul.

9. Çalışkan M (2011) Kamu Yararı Bağlamında Kamusal Mekanlarda Bir Yayalaştırma Örneği Eminönü Tarihi Yarımada Yayalaştırma Projesi. İ.T.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 166sayfa, İstanbul,
10. Çöl Ş (1998) Kentlerimizde Kimlik Sorunu ve Günümüz Kentlerinin Kimlik Derecesini Ölçmek İçin Bir Yöntem Denemesi. M.S.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 316 sayfa İstanbul.
11. Deniz TK (2011) Kent kimliği üzerine bir araştırma: Konya örneği. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi (8)2: 1048-1072
12. Eryılmaz S (1999) Kamu Kullanımlı Kentsel Açık Alanların Gösterdikleri Yapısal Değişimlerin İrdelenmesi İstanbul Örneği. İ.T.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi,144 sayfa İstanbul.
13. Emir S (2008) Değişen Sokak Cepheleri Üzerine Bir Araştırma Talimhane Örneği. Y T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 97 sayfa İstanbul.
14. Gültekin H (1996) İstanbul’da Meydanların Peyzaj Açısından Değerlendirilmesi. İ. Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, sayfa 137,İstanbul.
15. Gürsel D (2014) Taksim Meydanı’nın Yeni Görselleri http://www.arkitera.com/haber/19644 Erişim Tarihi: 06.02.2014 Çıktı
16. Gürsel E (2012) İstanbul Kenti En Önemli Meydanını Kaybedebilir. Mimarlık Dergisi 364 ,Mart –Nisan sayısı .
17. Hasol D (2012) 29 Mart Cumhuriyet Gazetesi, http://ismd.org.tr/author/dogan-hasol/. Erişim 17 Kasım 2013
18. Hatipoğlu H (1994) Kentsel Yapılaşmış Çevrenin Oluşumunda Dış Mekan Yaşantısının Yeri ve İşlevi İstanbul Taksim Meydanı. İ.T.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi,sayfa 141 İstanbul.
19. İnceoğlu M (2007) Kentsel Açık Mekânların Kalite Açısından Değerlendirmesine Yönelik Bir Yaklaşım: İstanbul Meydanlarının İncelenmesi. Y.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 379 sayfa ,İstanbul.
20. Karagözlü C (2013) Kentin Düğüm Noktaları: Meydanlar. http://cemkaragozlu.blogspot.com.tr/ Erişim 21 Ocak 2014
21. Kırmızı Z, Tunalı ÇF (2009) İstanbul ve Ulaşım Zaman Dizini. Cinius Yayınları, İstanbul
22. Kozar,C.(2012)Hayal-Et Yapılar Sergisi’nde TaksimKışlasıhttp://www.arkitera.com/gorus/i ndex/detay/hayal-et-yapilar-sergisi-nde- taksimkislasi /268 Erişim Tarihi: 18.02.2014
23. Kuban D (1970) 100 Soruda Türkiye Sanatı Tarihi. Gerçek Yayınları, İstanbul
24. Lynch K (1960) The Image of the City. The M.I.T Press, Cambridge
25. Lynch K (1990) City Sense and City Design: Writings and Projects of Kevin Lynch. MIT Press, Cambridge
26. Okar E (2013) Meslekten Kentliler Gezi Parkı Hakkında http://www.arkitera.com/haber/index/detay/m eslekten-kentliler-gezi-parki-hakkinda-neler- soyledi_/15379. Erişim 21 Ocak 2014
27. Oktay D (2007) Kentsel Kimlik ve Canlılık Bağlamında Meydanlar: Kuzey Kıbrıs’ta Bir Meydana Bakış. Mimarlık Dergisi 334 Erişim 1 ekim.2014
28. Özaydın G (2012) Taksim’in Üstü Altına İniyor. Mimarlık Dergisi 364 mart –nisan sayısı
29. http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm erişim Erişim 2 ekim 2014
30. Özer MN, Ayten MA (2005) Kamusal Odak Olarak Kent Meydanları. Planlama 2005/3 :96-103
31. Rapoport A (1977) Human Aspects Of Urban Form :Towards A Man- Environment Approach To Urban Form And Design. Pergamon Press, Oxford
32. Sağsöz VA, Zorlu T (1996) Kent Kimliği- Kimliksizliği ve Tasarımcının Rolü- Trabzon Kentinde Bir Araştırma. Mimarlar Odası Yapı ve Yaşam Dergisi 96
33. Turanalp GML (2013) Meslekten Kentliler Gezi Parkı http://www.arkitera.com/haber/index/detay/m eslekten-kentliler-gezi-parki -hakkinda-neler- soyledi_/15379 Erişim 21 Ocak .2014 Söyledi
34. Ulu A, Karakoç İ (2004) Kentsel Değişimin Kent Kimliğine Etkisi. Planlama Dergisi 2004/3: 59- 66
35. Voordt VD (2005) Architecture in Use: an Introduction To The Programming Design and Evaluation of Buildings. Architectural Press, Amsterdam
36. Yalçın A (2011) Taksim Meydanı Ve Çevresinin Bir Kamusal Alan Olarak Tüm Kullanıcılara Yönelik Erişilebilirliğinin İrdelenmesi. BAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tez isayfa 220, İstanbul.
37. YıldırımB(2014)http://www.arkitera.com/gorus/inde x/detay/sehrin-en-onemli-meydani-boyle-mi- tasarlanmali_/464 Erişim 06 Şubat 2014
38. Yıldız A (2007) Tarihsel Birikime Sahip Kentsel Açık Alanların Dinamizmi İstanbul Kent Örneği; Beyazıt, Sultanahmet ve Taksim Meydanı. İ.T.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 90 sayfa, İstanbul.
39. Zucker P (1959) Town and Square. Columbia University Press, New York