A study on visual quality assessment in recreational facilities: sample of Tortum and Uzundere (Erzurum)

Öz

The goal of research, is to make visual quality assessment of some recreational facilities in Tortum and Uzundere districts of Erzurum province and to evalue association between visual qualities with existing landscape elements in location. Research areas constitute from part between 64-102 kilometers of Erzurum-Artvin highway. In the study was used four pieces photographs representing recreational facilities and carried out survey study with 200 people. İn made evaluation, became the highest values having image Yedigöller Alabalık Tesisleri 4 (YP4) in harmony (6,58), diversity (6,34), average virtality (6,40) and average visual quality (6,44). The having lowest values images became Aksukapı Dinlenme Tesisleri 1 (AP1) in harmony (1,71), average virtality (1,69) and average visual quality (1,70) and Asmalı Konak Dinlenme Tesisleri 1 (AKP1) in diversity (1,66). In addition, in research was concluded that visitors evaluate more effective and high quality for visual aspect images offering diversity in terms of elements landscape and to be compatible with each other and form a unity of natural and cultural elements belonging to landscape

Anahtar Kelimeler

• Recreational facility, Tortum, Uzundere, Visual Quality Assessment

Rekreasyonel tesislerde görsel kalite değerlendirmesi üzerine bir araştırma: Tortum ve Uzundere (Erzurum) örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı Erzurum ili, Tortum ve Uzundere ilçelerindeki bazı rekreasyonel tesislerin görsel kalite değerlendirmesini yapmak ve yöredeki mevcut peyzaj bileşenleri ile görsel kalite arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Araştırma alanı Erzurum-Artvin (D950-02) karayolunun 64-102. kilometreleri arasındaki bölümünden oluşmaktadır. Çalışmada tesisleri temsil eden 4’er adet fotoğraf kullanılmış ve 200 kişiyle anket çalışması yürütülmüştür. Yapılan değerlendirmede uyumda (6,58), çeşitlilikte (6,34), ortalama canlılıkta (6,40) ve ortalama görsel kalitede (6,44) en yüksek değerlere sahip olan görüntü Yedigöller Alabalık Tesisleri 4 (YP4) olmuştur. En düşük değerlere sahip olan görüntüler ise uyumda (1,71), ortalama canlılıkta (1,69) ve ortalama görsel kalitede (1,70) Aksukapı Dinlenme Tesisleri 1 (AP1), çeşitlilikte (1,66) ise Asmalı Konak Dinlenme Tesisleri 1 (AKP1) olmuştur. Ayrıca araştırmada, ziyaretçilerin peyzaj elemanları bakımından çeşitlilik sunan ve peyzaja ait doğal ve kültürel elemanların birbiriyle uyumlu ve bir bütünlük oluşturduğu görüntüleri görsel yönden daha etkili ve kaliteli olarak değerlendirdikleri sonucuna varılmıştır.Ayrıca araştırmada, ziyaretçilerin peyzaj elemanları bakımından çeşitlilik sunan ve peyzaja ait doğal ve kültürel elemanların birbiriyle uyumlu ve bir bütünlük oluşturduğu görüntüleri görsel yönden daha etkili ve kaliteli olarak değerlendirdikleri sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Görsel Kalite Değerlendirmesi, Rekreasyonel Tesis, Tortum, Uzundere

Kaynakça

1. Akten M (2003) Isparta İlindeki Bazı Rekreasyon Alanlarının Mevcut Potansiyellerinin Belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Seri: A (2), 115-132.
2. Bernasconi C, Strager MP, Maskey V, Hasanmyer M (2009) Assessing Public Preferences for Design and Environmental Attributes of An Urban Automated
3. Transportation System. Landscape and Urban Planning 90, 155– 167.
4. Bulut Z (2006) Kemaliye (Erzincan) İlçesi ve Yakın Çevresinin Kapsamında Alternatif Potansiyelinin Belirlenmesi. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum. Rekreasyonel Turizm
5. Kıroğlu E (2007) Erzurum Kenti ve Yakın Çevresindeki Bazı Rekreasyon Alanlarının Görsel Peyzaj Kalitesi Yönünden Değerlendirilmesi. Y. Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
6. Kozak N (2012) Genel Turizm Bilgisi, Anadolu Üniversitesi Yayınları No: 2472, 152 s, Eskişehir.
7. Lothian A (1999) Landscape and The Philosophy of Aesthetics: Is Landscape Quality İnherent İn The Landscape or in The Eye of The Beholder? Landscape and Urban Planning, 44 (4), 177-198.
8. Misgav A (2000) Visual Preference of The Public for Vegetation Groups in Israel. Landscape and Urban Planning, 48 (3-4), 143- 159.

9. Orel F Yavuz MC (2003) Rekreasyonel Turizmde Müşteri Potansiyelinin Belirlenmesine Yönelik Bir Pilot Çalışma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (11), 61-76.
10. Özgeriş M (2014) Tortum ve Uzundere’deki Rekreasyonel Tesislerin Görsel Kalite Analizi. Y. Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
11. Özgüç İM (1999) TEM Hadımköy-Kınalı Arası Peyzaj Planlaması Üzerinde Görsel Araştırmalar. İÜ Orman Fakültesi Dergisi, A Serisi, 49 (2), 115-132.
12. Polat Z, Acar C (2010) Peyzajda Neden Görsel Kalite Analizi Yaparız? Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 10 (2), 19- 29.
13. Tanrıverdi F (2001) Peyzaj Mimarlığı Bahçe Tanıtımı Temel İlkeleri ve Uygulama Metotları. Erzurum
14. Vouligny É, Domon G, Ruiz J (2009) An Assessment of Ordinary Landscapes by An Expert and by İts Residents: Landscape Values in Areas of İntensive Agricultural Use. Land Use Policy, 26 890–900.
15. Wong KK, Domroes M (2005) The Visual Quality of Urban Park Scenes of Kowloon Park, Hong Kong: Likeability, Affective Appraisal, And Cross-Cultural Perspectives. Environment And Planning, 32, 617- 632.
16. Yılmaz H, Kırzıoğlu MI, Şimşek EE (1998) Oltu Kent Merkezi ve Yakın Çevresinin Rekreasyonel Potansiyeli Üzerine Bir Araştırma. Geçmişten Geleceğe Oltu ve Çevresi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 240-253