Şeftali yaprağı ekstraksiyonu ile renklendirilen ahşap malzemenin UV yaşlandırma sonrası renk değişim değerlerinin belirlenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı; ahşap yüzeyler için sentetik boyalara alternatif yenilenebilir ve sağlığa zararsız tamamen doğal kaynaklardan üretilen ekolojik renklendiricilerin geliştirilmesidir. Çalışmada doğal boyar madde kaynağı olarak şeftali yaprağı, bağlayıcı (mordan) olarak demir sülfat (Fe2(SO4)3.7H2O), alüminyum sülfat (KAl2(SO4)3.18H2O), bakır sülfat (CuSO2.5H2O), ve üzüm sirkesi (CH3COOH)  kullanılmıştır. Ağaç malzeme olarak sarıçam (Pinus sylvestris L.) doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky), sapsız meşe (Quercus petraea spp) ve ceviz (Juglons regia L.) odunlarından elde edilen deney örnekleri kullanılmıştır. Boyar madde ekstraksiyonu ve elde edilen ekstraksiyonların ağaç malzemeye uygulanmasında ultrasonik destekli daldırma ve klasik daldırma metotları kullanılmıştır. Boyama sonrası elde edilen renkler sıcak ve pastel renkler olarak izlenmiştir. Daha sonra boyanan örnekler 50, 100 ve 150 saatlik sürelerde hızlı yaşlandırma testlerinde tabi tutulmuşlardır. Test sonuçları; şeftali yaprağı ekstraktı ve bağlayıcı katkılı çözeltileri ile renklendirilen ahşap malzemelerin belli oranlarda renk değişimlerine uğradıklarını, fakat bu değişim sonucunda ahşap örneklerin daha estetik ve pastel bir görünüme sahip oldukları gözlenmiştir. Bu renklendiriciler, renk değişiminin ihmal edilebileceği alanlarda veya renk değişikliğinden sonra ortaya çıkan renkler dikkate alınarak istenilen yerlerde sentetiklere alternatif çevreci bir malzeme olarak kullanılabilirler.

Anahtar Kelimeler

• Şeftali yaprağı,Ekolojik boyalar,Renk değişimi,UV yaşlandırma

Determination of color change values after UV Exposure of wood material colored with peach leaf extraction

Öz

The aim of this study is to improve production of ecologic colorants from natural sources, which renewable and harmless, for surface applications of wooden materials. Peach leaf was used as a source of natural colorant and ferrous sulphate, aluminium sulphate, copper sulphate, and vinegar were chosen as mordant agents. Wood samples procured from Pinus sylvestris L., Fagus orientalis Lipsky, Quercus petraea spp, and Juglons regia L. The ultrasonic-assisted dipping method and traditional dipping method were used for extraction and application of colorants. The warm and pastel colours were observed on wood surfaces after coloration. Additionally, wood samples were exposed to UV weathering test for different periods (50, 100, and 150 hours). Test results showed that; wood materials coloured with peach leaf extract and mordant additive solutions were found to undergo colour changes at certain ratios. However, as a result of this change, wood samples were observed to have more aesthetic and pastel appearance. These colorants can be used as an alternative environmentalist material to synthetics in the areas where colour change is negligible or where the colours appear after colour change

Anahtar Kelimeler

• Peach Leaf,Ecological dyes,Color change,UV weathering

Kaynakça

1. Göktaş O (2013). Malzemenin Yıkanma Performansları (Boya Tutunma) ve UV-Hızlı Yaşlandırma Şartları Altındaki Renk Değişim Değerlerinin Belirlenmesi. TÜBİTAK-TOVAG 110 O 141 nolu Proje.
2. Göktaş O, Duru EM, Yeniocak M, Ozen E (2008a). Determination of the Color Stability of an Environmentally Friendly Wood Stain Derived from Laurel (Laurus nobilis L.) Leaf Extracts Under UV Exposure. Forest Products Journal, 58 (1/2): 77-80.
3. Göktaş O, Baysal E, Ozen E, Mammadov R, Duru EM (2008b). Decay Resistance and Color Stability of Wood Treated With Juglans Regia Extract. Wood Research, 53(3): 27-36.
4. Hafızoğlu H (1984). Orman Yan Ürünleri Kimyasıve Teknolojisi Ders Notları, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakultesi, Trabzon. Kamel M, Reda M, El-Shishtawy M, Yussef BM, Mashaly H (2005). Ultrasonic assisted dyeing: III. Dyeing of wool with lac as a natural dye Dyes and Pigments, 65:(2),103-110.
5. Kamel M, Reda M, El-Shishtawy M, Youssef BM, Mashaly H (2007). Ultrasonic assisted dyeing. IV. Dyeing of cationised cotton with lac natural dye, Dyes and Pigments, 73: 279-284.
6. Luciana GA, Lusia P, Paola B, Alessandra B (1997). Rubia tinctorium a Source of Natural Dyes: Agronomic Evaluation, Quantitative Analysis of Alizarin and Industrial Assays. Idustrial Crops and Products, 6: 303-311.
7. Ozen E, Yeniocak M, Colak M, Goktas O, Koca I (2014). Colorability of wood material with Punica granatum and Morus nigra extracts. BioRes. 9(2): 2797-2807.
8. Peker H, Atılgan A, Ulusoy H, Göktaş O (2012). Usage Opportunities of the Natural Dye Extracted from Acorn (Quercus ithaburensis Decaisne) in the Furniture Industry Upper Surface Treatment. International Journal of Physical Sciences, 7(40): 5552-5558.

9. Perincek S, Kerim D, Ayşegül E, Körlü M, Bahtiyar İ (2009). Tekstil Terbiye İşlemleri Sırasında Ultrason Cihazı İle Çalışmada İşlem Verimliliğine Etki Edebilecek Faktörlerin İncelenmesi. Tekstil ve Konfeksiyon (1)70–76.
10. Seçmen Ö, Gemici Y, Leblebici E, Görk G, Bekat, L (1989). Tohumlu Bitkiler Sistematiği, Ege Ünv. Fen Fak. Kitaplar Serisi No 116, II. Baskı, Ege Ünv. Basımevi, İzmir. Şen S (2001). Bitki Fenollerinin Odun Koruyucu Etkilerinin Belirlenmesi, Doktora Tezi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zonguldak. 300s.
11. Sivakumar V, Lakshmi Anna J, Vijayeeswarri J, Swaminathan G (2009). Ultrasound assisted enhancement in natural dye extraction from beetroot for industrial applications and natural dyeing of leather Ultrasonics Sonochemistry 16: 782–789.
12. Tavman Ş, Kumcuoğlu S, Akaya Z. (2009). Bitkisel Ürünlerin Atıklarından Antioksidan Maddelerin Ultrason Destekli Ekstraksiyonu, 34 (3): 175-182.
13. TS 2470 (1976). Odunda Fiziksel ve Mekanik Deneyler İçin Numune Alma Metotları ve Genel Özellikler.
14. TS 4176 (1984). Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Özelliklerinin Tayini İçin Homojen Meşcerelerden Numune Alma ve Laboratuar Numunesi Alınması. T.S.E., Ankara.
15. Yeniocak M, Göktaş O, Çolak M, Özen E, Uğurlu M. (2015). Natural coloration of wood material by red beetroot (Beta vulgaris) and determination color stability under UV exposure. Maderas. Ciencia y tecnología, 17(4): 711-722., Doi: 10.4067/S0718-221X2015005000062.
16. Yeniocak M. (2013). Ultrasonik Yöntem İle Elde Edilen Çeşitli Doğal Boyar Maddelerle Ahşap Malzemenin Boyanabilirliğinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 330s.