Aralama şiddetinin dar yapraklı dişbudak odununun emprenye edilebilirliğine (retensiyon) ve yoğunluğuna etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı, dişbudak (Fraxinus angustifolia Vahl) plantasyonunda uygulanan farklı şiddetteki aralamaların kesit yüksekliğine ve gövde yönüne göre emprenye maddesinin retensiyon miktarı ve yoğunluk değişimine etkilerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla dişbudak odunlarından aralamanın yapıldığı son yedi yıllık bölümden, yedi kesiş yüksekliğinden ve kuzey ve güney olmak üzere iki farklı gövde yönünden örnekleme yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, odunun yoğunluğu ile emprenye maddesinin retensiyon miktarı arasında zıt yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yoğunluk ve retensiyon miktarı bakımından doğal ve şiddetli aralama yapılan örnekler arasında farklılık olduğu, şiddetli aralama yapılan örneklerde yoğunluk azalmakta iken retensiyon miktarında artış olduğu görülmektedir. Ayrıca, gövdenin alt kısmından tepe kısmına doğru ilerledikçe odun yoğunluğunda %25’e varan artış meydana gelirken, retensiyon miktarında %30’lara varan azalma tespit edilmiştir. Gövde yönünün etkisi irdelendiğinde ise, gövdenin kuzeye bakan kısmının güneye bakan kısmına göre daha yoğun olup, retensiyon miktarı bakımından daha az kuru emprenye maddesi absorpladığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Gövde yönü,Kesit yüksekliği,Dişbudak,Yoğunluk,Emprenye edilebilirlik

The effect of thinning intensity on impregnability (retention) and density of narrow leaved ash wood

Öz

The aim of this study was to investigate the effects of different intensities thinning in the ash (Fraxinus angustifolia Vahl) plantation on the retention amount of impregnation material and density variation according to section height and stem direction. For this purpose, samplings were made from the last seven years thinning section, seven section height and two different stem direction (north and south). According to results, a negative correlation was detected between wood density and retention amount of treatment solution. In terms of density and retention amount, there were differences between natural and intensity thinning samples and it was seen that the density was decreased while retention amount was increased in intensity thinning samples. In addition, wood density was increased up to 25% while retention amount was decreased up to 30% as it progressed from bottom of wood to top. When the effect of stem direction was considered, it was found that south section of wood was more dense than north side and retention values has lower.

Anahtar Kelimeler

• Stem direction,Section height,Ash,Density,Impregnability

Kaynakça

1. Anonim (2015) Türkiye orman varlığı. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü, Ankara .
2. Barefoot AC, Hitchings RG, Ellwood EL,Wilson EH (1970) The relationship between loblolly pine fiber morphology and kraft paper properties. North Carolina Agricultural Experimental Station Technical Bulletin No. 202. Raleigh, NC., North Carolina State University.
3. Benson PH, Dohr AW, Drow JT (1958) Some properties of California white oak and Oregon oak, USDAFS Forest Products Laboratory Report 2135, Madison Wisconson.
4. Fraxigen (2005) Ash species in Europe: biological characteristics and practical guidelines for sustainable use. Oxford Forestry Institute, University of Oxford.
5. Bozkurt AY, Göker Y, Erdin N (1993) Emprenye Tekniği, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları.
6. Bozkurt AY, Erdin N (1989) Ağaç malzeme kalitesi ve silvikültürel tedbirler, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Seri B, 39:1-13.
7. Bozkurt Y, Erdin N (1995) İğne yapraklı ve yapraklı ağaç odunlarında tanım özellikleri (Odun anatomisi II), İ.Ü. Yayın No: 3907, Fen Bilimleri Enstitüsü Yayın No: 6.
8. Bozkurt Y, Erdin (2011) Ağaç teknolojisi, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi, İ.Ü. Yayın No: 5029, O.F. Yayın No: 445.

9. Cicek E, Yilmaz F, Özbayram AK, Efe M, Yilmaz M, Usta A (2013) Effects of thinning intensity on the growth of narrow-leaved ash (Fraxinus angustifolia subsp. oxycarpa) plantations, Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 37: 97-104.
10. Çiçek E (2002) Adapazarı-Süleymaniye Subasar Ormanında Meşcere Kuruluşları ve Gerekli Silvikültürel Önlemler, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul, 138 s.
11. Çiçek E (2004) Silvicultural evaluation of some stand characteristics in narrow-leaved ash (Fraxinus angustifolia Vahl.) plantations, Gazi Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 4: 205-219.
12. Güller B, Gürlevik N (2005) Ormancılıkta Uygulanan Aralama Müdahalelerinin Odun Özellikleri Üzerine Etkisi, I. Çevre ve Ormancılık Şurası, Antalya Tebliğler kitabı 3. Cilt, 1058-1066.
13. Jane FW, Wılson K, white DJB (1970) The Structure of Wood, London, Adam & Charles Black.
14. Jessome AP (1977) Strength and related properties of woods grown in Canada. Eastern Forest Products Laboratory, Ottawa, Ontario. Forestry Technical Report 21, Ottawa.
15. Kaygın AT (2007) Endüstriyel Odun Zararlıları. Nobel Yayın No:1082, 1. Basım, Fen ve Biyoloji Yayınları Dizisi 31, Ankara.
16. Kremer D, Cavlovic J, Bozic M (2006) Growth characteristics of introduced green ash (Fraxinus pennylvanica Marshall) and narrow-leaved ash ( Fraxinus angustifolia L.) in lowland forest region in Croatia, New Forests 31: 211-224.
17. Merev N (1984) Odun Anatomisi ve Odun Tanıtımı Ders Notları. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayın No: 88, Trabzon.
18. Panshin AJ, De Zeeuw C (1980) Textbook of wood technology, Mc Graw-Hill, Inc. Fourth Edition, p.736, New York.
19. Reinprecht L (2016) Wood Deterioration, Protection and Maintenance, Wiley-Blackwell; First Edition, 376 p.
20. Richardson BA (1978) Wood Preservation, The Construction Press, Lancaster, England, 238 p.
21. Şahin Hİ (2013) Isıl işlemin doğal ve plantasyon ormanlarında yetişen dişbudak (Fraxinus angustifolia Vahl.) odunlarının bazı teknolojik özelliklerine etkisi. Düzce Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Düzce, 258 s.
22. Tırak, K (2014) Doğal meşcerelerde ve plantasyonlarda yetişen dişbudak, kızılağaç odunları yapısal özelliklerinin karşılaştırılması, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul 343 s.
23. TS 5723 (1988) Ahşap koruma-emprenye maddesi nüfuz derinliğinin tayini, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.
24. Tsoumis G (1991) Science and technology of wood; structure, properties, utilization, Van Nostrand Reinhold, New York.
25. van Buistenen JP (1982) Fibers for the future, Tappi 65:10-12
26. Var AA, Önder A, Samim Y (2005) Anadolu karaçamında [Pinus nigra arnd. Subsp. Pallasiana (lamb.) Holmboe] Imersol aqua® absorpsiyonunun ağacın yönlerine göre değişimi, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Seri: A, 1: 143-152.
27. Wheeler EA (1987) Anatomical and biological properties of juvenile wood in conifers and hardwoods. 41st Ann Meet FPRS Louisville, Kentucky.
28. Yalcin M, Sahin HI (2015) Changes in the chemical structure and decay resistance of heat-treated narrow-leaved ash wood. Maderas Ciencia y tecnología 17: 435-436
29. Yaltırık F (1978) Türkiye'deki doğal Oleaceae taksonlarının sistematik revizyonu, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, No:250, 118 s.
30. Zobel BJ, Van Buıjtenen JP (1989) Wood variation-its causes and control, Springer Verlag, New York, 363 p.