Bulanık AHP'ye dayalı staj değerlendirme ve işe alım: mobilya sektöründe bir uygulama

Öz

İşe alınacak yeni bir personelin seçimi, işletmeler açısından tamamen bilinmeyen birçok faktörün değerlendirilmesini gerektiren bir karar verme problemidir. Bu sürecin başarısı tesadüflere bırakılmayacak kadar önemlidir. Bu nedenle, personel seçim problemleri bilimsel yöntemlerle çözülmelidir. Bu çalışma bir mobilya fabrikasında, çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (FAHP) yöntemi ile stajyer seçiminin yapılması amaçlamıştır. Bu amaçla staj öncesinde CNC operatörü olarak bir öğrencinin işe alınacağı işletme tarafından garanti edilmiş ve stajyerlere önceden bildirilmiştir. İşletmenin ön koşullarını sağlayan üç öğrenci staja başlamıştır. Bu öğrenciler staj sonunda değerlendirilmeye tabi tutuldu ve aralarındaki en başarılı stajyer işe kabul edilmiştir. Stajyerlerin değerlendirilmesinde dilsel değişkenler kullanılmış ve bulanık ağırlıkların durulaştırılması α-kesme ve iyimserlik indeksine dayalı yapılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Çok kriterli karar verme (ÇKKV),Bulanık mantık,Personel seçimi,İş değerlendirme

Trainee evaluations and recruitment based on fuzzy AHP: an application in furniture sector

Öz

The choice of a newly personnel to hire is a decision making problem that requires evaluation of many factors being not totally known in terms of enterprises. That the success of this process is as significant as may not be left for coincidences. Therefore, staff selection problems should be resolved with scientific methods. This study aims to carry out trainee recruitment by means of the Fuzzy Analytic Hierarchy Process (FAHP) method being from one of the multi criteria decision making methods in a furniture factory. For this purpose, it was guaranteed by the enterprise that a student shall be hired as a CNC operator before the internship and this was notified to trainees in advance. Three students having satisfied the preconditions of enterprise were started the internship. The students were subjected to the evaluation at the end of training course and the most successful trainee among them was accepted for the job. In evaluation process the intern’s linguistic variables were used and the defuzzification of fuzzy weights was carried out based on the α-cutting and optimism index.

Anahtar Kelimeler

• Multi-criteria decision making (MCDM),Fuzzy logic,Personnel selection,Job evaluation

Kaynakça

1. Akman G, Alkan A (2006) Tedarik zincir yönetiminde bulanık ahp yöntem kullanılarak tedarikçilerin performansının ölçülmesi: otomotiv yan sanayinde bir uygulama. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5(9), 23-46.
2. Aksakal E ve Dağdeviren M (2010) ANP ve DEMATEL yöntemleri ile personal seçimi problemine bütünleşik bir yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 25 (4), 905-913.
3. Baležentis A, Baležentis T B, Willem K M (2012) Personnel selection based on computing with words and fuzzy MULTIMOORA. Expert Systems with Applications, 39(9), 7961-7967. DOI: 10.1016/j.eswa.2012.01.100
4. Bali Ö (2013) Bulanık boyut analizi ve bulanık vikor ile bir çnkv modeli: personal seçimi problemi. KHO Bilim Dergisi, 23(2), 125-149.
5. Bedir N, Eren T (2015) AHP-PROMETHEE yöntemleri entegrasyonu ile personal seçim problemi: perakende sektöründe bir uygulama. Social Sciences Research Journal, 4(4), 46-58.
6. Çelikbilek Y (2017) A grey analytic hierarchy process approach to project manager selection. Journal of Organizational Change Management (31)3, 749-765.
7. Chan F T S, Chan M H, Tang N K H (2000) Evaluation methodologies for technology selection, Journal of Materials Processing Technology, 107(1-3), 330-337.
8. Cheng E W L ve Li H (2001) Analytic hierarchy process: an approach to determine measures for business performance. Measuring Business Excellence 3(3): 30-36.

9. Dağdeviren M (2007a) Bulanık analitik hiyerarsi prosesi ile personal seçimi ve bir uygulama. Gazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi 22(4): 791-799.
10. Dağdeviren M (2007b) Performans değerlendirme sürecinin bulanik ahp ile bütünleşik modellenmesi. Sigma 25(3): 268-282.
11. Dağdeviren M ve Yüksel İ (2007) Personnel selection using analytic network process. İstanbul Ticaret Üniversitesi, Fen Bilimleri Dergisi 6(11): 99-118.
12. Dağdeviren M, and Eren Tamer (2001) Tedarikçi firma seçiminde analitik hiyerarşiprosesive 0-1 hedef programlama yöntemlerinin kullanilması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 16(2), 41-52.
13. Değirmenci A, Ayvaz B (2016) Bulanik ortamda TOPSIS yöntemi ile personel seçimi: Katatılım bankacılığı sektöründe bir uygulama”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 15(30), 77-93.
14. Deng H (1999) Multicriteria Analysis with Fuzzy Pairwise Comparison. International Journal of Approximate Reasoning, 21, 215-231.
15. Deniz N and Bakkalbaşı İ (2014) İnsan kaynaklari ve işletme stratejileri uyumunun ölçülmesine yönelik bir tartışma. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 28,183-208.
16. Doğan A and Önder E (2014) İnsan kaynakları temin ve seçiminde çok kriterli karar verme tekniklerinin kullanılması ve bir uygulama. Journal of Yasar University, 9(34), 5796-5819.
17. Dursun M and Karsak E E (2010) A fuzzy MCDM approach for personnel selection. Expert Systems with Applications, 37(6), 4324-4330. DOI: 10.1016/j.eswa.2009.11.067
18. Efe B and Kurt M (2018) A systematic approach for an application of personnel selection in assembly line balancing problem. Intl. Trans. in Op. Res. 25, 1001–1025. DOI: 10.1111/itor.12439
19. Fathi M R, Matin H Z, Zarchi M K.,Azizollahi S. (2011). The application of fuzzy TOPSIS approach to personnel selection for Padir Company, Iran. Journal of Management Research, 3 (2), 1-14.
20. Gibney R and Shang J (2007). Decision making in academia: A case of the dean selection process. Mathematical and Computer Modelling, 46(7), 1030–1040.
21. Göksu A, Güngör İ (2008) Bulanık analitik hiyerarşik proses ve üniversite tercih sıralamasında uygulanması. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler FakültesiDergisi, 13(3), 1-26.
22. Güngör Z, Serhadlıoğlu G, Kesen S E (2009) A fuzzy AHP approach to personnel selection problem. Applied Soft Computing 9, 641–646. DOI: 10.1016/j.asoc.2008.09.003
23. Jasemi M and Ahmadi E (2018) A new fuzzy ELECTRE-based multiple criteria method for personnel selection. Scientia Iranica Transactions E: Industrial Engineering 25(2), 943-953.
24. Ji P, Zhang H, Wang J G (2018) A projection-based TODIM method under multi-valued neutrosophic environments and its application in personnel selection. Neural Comput and Applic (29), 221–234. DOI:10.1007/s00521-016-2436-z
25. Kelemenis A and Askounis D (2010) A new TOPSIS-based multi-criteria approach to personnel selection. Expert Systems with Applications 37(7), 4999–5008. DOI: 10.1016/j.eswa.2009.12.013
26. Köse E, Aplak H S, Kabak, M (2013) Personel seçimi için gri sistem teori tabanlı bütünleşik bir yaklaşım, EGE Akademik Bakış, 13(4), 461-471.
27. Koutra G, Kardaras D, Barbounaki S, Stalidis G A (2017) Multicriteria model for personnel selection in maritime ındustry in greece. IEEE 19th Conference on Business Informatics (CBI), Thessaloniki, 2017, pp. 287-294. DOI: 10.1109/CBI.2017.52
28. Mojaheed M, Marjani M E, Afshari A R and Marjani S (2013) Using Electre-Ahp as a mixed method for personnel selection. Proceedings of the Traineeational Symposium on the Analytic Hierarchy Process, Kuala Lumpur, Malaysia.
29. Özbek A (2014) Yöneticilerin çok kriterli karar verme yöntemi ile belirlenmesi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 24, 209-225.
30. Rouyendegh B D and Erkan TE (2013) An application of the Fuzzy ELECTRE method for academic staff selection. Human Factors and Ergonomics in Manufacturing & Service Industries 23(2), 107-115. DOI:10.1002/hfm.20301
31. Saaty T L (1980) The Analytic Hierarchy Process, McGraw-Hill, New York.
32. Sabuncuoğlu Z (2016) İnsan Kaynakları Yönetimi, Aktuel Yayınları Bursa.
33. Sang X, Liu X, Qin J (2015) An analytical solution to fuzzy TOPSIS and its application in personnel selection for knowledge-intensive enterprise. Applied Soft Computing 30, 190–204.
34. Zhang S F and Liu S Y (2011) A GRA-based intuitionistic fuzzy multi-criteria group decision making method for personnel selection. Expert Systems with Applications, 38(9), 11401-11405. DOI: 10.1016/j.eswa.2011.03.012
35. Zimmermann H J (1990) Fuzzy set theory and its application, Kluwer Academic Publishers, Boston.