Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yayla turizminin değerlendirilmesi

Öz

Yaylalar sahip oldukları doğal ve kültürel peyzaj değerleri ile önemli turizm potansiyelleri olarak Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde öne çıkmaktadır. Son yıllarda Doğu Karadeniz Bölgesi ekolojik temelli turizm alanları ile daha popüler hale gelmiştir. Yaylalara çıkmak kırsal nüfusun geleneksel bir davranışı iken bunun yanısıra rekreasyon ve rahatlama yönü de bulunmaktadır. Bu yönü ile yaylalar kentliler için turizm ve rekreasyon etkinliği sunmaktadır.  Bu konudaki temel yaklaşım, “Bölgenin doğal, kültürel ve sosyal yapısını tahrip etmeden, bölge veya yayla alanlarının turizm yoluyla gelişmesi nasıl mümkün olabilir?” sorusu olacaktır.  Bu doğrultuda, bölgedeki turizm merkezi ilan edilen bölgeler dikkate alınarak bölgelerin turizm potansiyeli belirlenmiştir. Bu alanların turizm potansiyeli SWOT analizi ile değerledirilmiştir. Daha sonra, yayla alanlarında turizm sorunları ve bu alanların yasal boyutları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• SWOT,Yayla turizmi,Turizm merkezleri,SWOT,Doğu Karadeniz bölgesi

Evaluation of high plateau tourism in Eastern Black Sea region of Turkey

Öz

High plateau areas come forth with their important tourism potential with the natural and cultural landscape values they possess in Eastern Black Sea Region of Turkey. Eastern Black Sea Region of Turkey have become more popularized in the recent years as areas of ecology-based tourism.  Going up to high plateau areas is a traditional habit of rural population as well as it includes an aspect of recreation and relaxation. With this aspect high plateau areas offer a tourism and recreation activity for urban people. The main approach on this subject is the question that “how can it be possible for the region or high plateau areas to develop through tourism without destroying the natural, cultural and social structure of the region?” In this direction, the first tourism potential of the areas of the areas have been determined by taking into consideration the areas declared as tourism center in the region. The tourism potential of the high plateau areas in the region was presented by SWOT analysis. Then, tourism problems in the high plateau areas and the legal dimensions of these areas were determined.

Anahtar Kelimeler

• High plateau tourism,Tourism centers,SWOT,Eastern Black Sea region

Kaynakça

1. Acuner ŞA. (2006) Alternatif Turizm Türlerinin Doğu Karadeniz Bölgesi Turizm Potansiyelinin Gelişmesine Etkisi. Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları, No: 689, Ankara
2. Anonymous (1982) TC Resmi Gazete. Turizmi Tesvik Kanunu-2634 (17635), 16.03.1982
3. Anonymous (1999) JICA (Japonya Uluslararasi İsbirligi Ajansi)-DPT (Devlet Planlama Teskilati): Dogu Karadeniz Bolgesi Bolgesel Kalkinma Plani (DOKAP) (1999), Rapor
4. Anonymous (2004a) Ara Rapor, NIPPON Koei Co. Ltd Recs International Inc. JICA (T.C.Basbakanlik Japonya Uluslararasi İsbirligi Ajansi)-DPT (T.C.Basbakanlik Devlet Planlama Teskilati): Dogu Karadeniz Bolgesi’nde Turizmin Gelistirilmesine Yonelik Kalkinma Calismasi, Cilt I-II, Nihai Rapor, Belda Ltd-Belde Proje Danismanlik ve Ticaret Ltd. Sti ve Semor-Seminer Organizasyon Danismanlik ve Turizm A.S. Ankara
5. Anonymous (2003) TC Resmi Gazete, Turizmi Tesvik Kanunu-2634 (17635), 16.03.1982, 4957 sayılı Kanun, 8. madde, 24.7.2003
6. Anonymous (2000) Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı. Kırsal Kalkınma Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Yayın No: DPT:2522-OİK:538, Ankara, 2000
7. Anonymous (2004) TC Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü. İmar ve Şehirleşme Kanunu Taslağı, Ankara, http://www.spo.org.tr/IMAR_VE_SEHIRLESME_KANUNU_TASARISI.htm
8. Atmış E (1994) Türkiye’de Yayla Turizminde Altyapı Sorunları. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul

9. Balıkçı G (2002) Kavron’da yaylaciligin dünü, bugünü ve Vartivor senlikleri. Türkiye Daglari 1.Ulusal Sempozyumu Bildiriler Kitabi, Ilgaz Dagi-Kastamonu, pp. 236-240
10. Buckley R (2012) Sustainable Tourism: Research and Reality. Ann Tourism Res 39(2);528-546
11. Canalioğlu V (2000) Yayla Turizmi. Karadeniz Matbaasi, Trabzon, pp.184
12. Demirel Ö (1997) Coruh Havzasi (Yusufeli Kesimi) Dogal ve Kültürel Kaynak Degerlerinin Turizm Ve Rekreasyon Potansiyeli Acisindan Degerlendirilmesi Üzerine Bir Arastirma. Doktora Tezi, KTU, Trabzon
13. Demirel Ö, Ejder N (1995) Çamlıhemşin Yaylaları ve Doğa Turizmi Etkinlikleri. Ekoloji Çevre Dergisi, 17, Trabzon
14. Demirel Ö (2005) Yaylalarin Mülkiyet, Planlama ve Altyapi Sorunları. Birinci Yayla Turizmi Calistayi, Kultur ve Turizm Bakanligi Arastirma ve Egitim Genel Müdürlügü, Uzungol-Trabzon
15. Dibra M, Golemi S (2014) Community perceptions on the environmental ımpacts of tourism, the case of the albanian region by the Shkodra Lake. J Environmental Prot Ecol 15 (1),101-109
16. Doğaner S (2001) Türkiye Turizm Coğrafyası. Çantay Kitapevi, İstanbul
17. Fons MVS, Fierro JAM, Patino MG (2011) Rural Tourism: A sustainable alternative. Appl Energ 88: 551-557
18. Ghaderi Z, Henderson JC (2012) Sustainable Rural tourism in Iran: A Perspective from Hawraman Village. Tourism Manage 2-3: 47-54
19. Köse O (2001) Trabzon’da Yaylacılık ve Yayla Hayatı. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
20. Kurdoğlu O (2015) Effect of traditional highland settlement texture on visual carrying capacity: Kackar Mountains National Park case. J Environmental Prot Ecol 16 (2), 771-782
21. Leidenfrost K, Parcher O (1969) Yaylacilik. Ceviri: M.Dundar ve H.Canver, Ormancilik Arastirma Enstitusu Yayinlari, Muhtelif Yayinlar Serisi 455, No:30, Ankara
22. Öğdül H (2013) Kırsal Mekan Politikalarında Yeni Dönem, Güncel, Mimarlık. 371., Mayıs-Haziran. Pirselimoglu Z (2007) Ekolojik Temelli Rekreasyon ve Turizm Planlama İlkelerinin Araştırılması: Trabzon İli Çalköyü Yayla Yerleşimi Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon
23. Pirselimoğlu Z, Demirel Ö (2012) A Study Of An Ecology Based Recreation And Tourism Planning Approach: A Case Study On Trabzon Calköy High Plateau in Turkey. Int J Sust Dev World 19: 349–360
24. Sümerkan MR (1997) Doğu Karadeniz’de Dağlar, Yaylalar ve Turizm. Trabzon Lions Derneği Kültür Yayınları, Trabzon
25. Sutawa GK (2012) Issues on Bali tourism development and community empowerment to support sustainable tourism development. International conference on small and medium enterprises development with theme “Innovation and sustainability in SME development”(ICSMED 2012), Procedia Economics and Finance, 4; 413-422
26. URL 1- http://yigm.kulturturizm.gov.tr/TR,11532/yayla-turizmi.html: - TC.Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yatırım İşletmeler Genel Müdürlüğü Turizm Yayla Turizmi, Alternatif Turizm Türleri, Accessed 23 March 2017
27. URL2-http://yigm.kulturturizm.gov.tr/TR,9669/ktkgb-ve-turizm-merkezleri.html): TC.Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yatırım İşletmeler Genel Müdürlüğü, Turizm Merkezleri. Accessed 29 March 2018
28. Welford R, Ytterhus B (2004) Sustainable development and tourism dastination management: A case study of the Lillehammer region, Norway. Int J Sust Dev World 11: 410-422