Türkiye ormancılık sektörünün finansmanında kullanılan bütçelerin Orman Genel Müdürlüğü özelinde irdelenmesi
Öz
Ormanların ekim ya da dikim yoluyla tesis edilmesi, her türlü zararlılara, orman yangınlarına ve yasa dışı müdahalelere karşı korunması, geliştirilmesi, bakımı, ıslahı, gençleştirilmesi ve ormanlardan çok yönlü ve sürekli olarak faydalanılması gibi ormancılık faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için finasman gerekli olmaktadır. Ormanlar ekonomik olarak doğrudan gelir sağlamayan birtakım faydalar da sağlamaktadır. Ormanların ekolojik, sosyal ve koruyucu fonksiyonlarının sağladığı faydaların pazar değerinin hesaplanması oldukça zordur. Bu nedenlerle ormancılığın finansmanı bütçe kaynaklarından ayrılan paylarla da yürütülmeye çalışılmaktadır. Bu çalışma ile, Orman Genel Müdürlüğü(OGM) temelinde kullanılan bütçelerin gereği ve bu bütçelerin OGM finansmanındaki paylarının yüzde çözümlemeleri yardımıyla hesaplanması ve mal ve hizmet üretimindeki etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bununla birlikte, çalışmada OGM 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait döner sermaye bütçesi ve özel bütçe verileri kullanılmıştır.
Yapılan yüzde çözümlemeleri neticesinde; çalışma yıllarını kapsayan üç yılın ortalamasına göre; OGM toplam bütçe kaynağının % 51’ini işletme yönetimi ve pazar gereklerine göre işleyen döner sermaye bütçesi(DSB) oluştururken, % 49’unu ise kamu yönetimi ve yararını esas alan özel bütçenin(ÖB) oluşturduğu görülmüştür. Çalışma yıllarının ortalamasına göre; OGM bütçe kaynağının çoğunluklu kısmını oluşturan döner sermaye bütçesini oluşturan; brüt satışlar, diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar ve olağan dışı gelir ve karlar alt kalemlerin DSB toplam geliri içindeki ağırlıkları sırasıyla % 97.1, %1.5 ve %1.4 olarak belirlenmiştir. Bunun yanında, özel bütçeyi oluşturan öz gelirler ve genel bütçeden ayrılan paylar alt kalemlerinin ÖB toplam geliri içindeki ağırlıkları sırasıyla% 50.3 ve % 49.7 olarak tespit edilmiştir. Bu çalışma ile ormancılık sektörünün ekonomik sürekliliğini sağlayabilmesi noktasında ormancılık sektörüne genel bütçeden aktarılan payların artması gerekmekte gibi öneriler getirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Başar M, Tosunoğlu Ş, Kılıçaslan Y, (2009) Türkiye’de orman döner sermaye işletmelerinin etkinlik analizi: sorunlar, çözümler ve politika önerileri. Tübitak, Proje Nu:107K552, Ankara.Çağlar Y, (1989) Asal orman ürünlerinde maliyet sorunu, Milli Prodüktivite Merkezi, Yayın No: 374, ISBN 975-440-033-X, 84s.Daşdemir İ, (2011) Ormancılık işletme ekonomisi. Sürat Matbaası, 407s, Bartın. DPT, (2001) VIII. Beş yıllık kalkınma planı ormancılık özel ihtisas komisyon raporu. Yayın No: DPT: 2531-ÖİK: 547, Ankara.Kartal A, Gündüz E H, Sevim A, (2013) Maliyet yönetimi. T.C. Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, No: 3034, Eskişehir.OGM, (2012) Stratejik plan. Orman Genel Müdürlüğü, Ankara.OGM, (2013a) Orman Genel Müdürlüğü Faaliyet Raporu, Ankara.OGM, (2013b) Döner sermaye bütçesi ayrıntılı mizanı. Orman Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Ankara.OGM, (2014a) Orman Genel Müdürlüğü Faaliyet Raporu, Ankara.OGM, (2014b) Döner sermaye bütçesi ayrıntılı mizanı. Orman Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Ankara.OGM, (2015a) Orman Genel Müdürlüğü Faaliyet Raporu, Ankara.OGM, (2015b) Döner sermaye bütçesi ayrıntılı mizanı. Orman Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Ankara.Ok K, Kaya G, Güneş Y, Koçer S, Kayacan B, Eker Ö, Çağdaş B, Koşdemir Z, Yılmaz E, Bakır B, Turhan Ü, (2013) Birleşmiş Milletler Orman Formu 10. Oturumu (UNFF 10) İçin Ormancılığın Finansmanı Raporu. 43s, İstanbul,Tosunoğlu Ş, Başar M, Kılıçaslan Y, (2009) Sürdürülebilir ormancılık faaliyetlerinin finansmanı. Anadolu Uluslararası İktisat Kongresi, Eskişehir, 17-19s.Türker A, (2015) Türkiye’de ormancılık örgütündeki döner sermayeli işletmelerin bütçesi ve muhasebe sistemi. IV. Ormancılıkta Sosyo-ekonomik Sorunlar Kongresi, Trabzon, 425-433s.Türker M F, (2013) Ormancılık işletme ekonomisi. Celepler Matbaası, 2. Baskı, 287s, Trabzon. URL-1, (2003) http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5018.pdf 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Erişim 11.08.2016.URL-2, (2013) http://www.ogm.gov.tr/SitePages/OGM/OGMDuyurular.aspx?l=bab5d875-bc9e-415b-99c6-f5088acdaf36&i=193, OGM Detaylı Hesap Planı. Erişim 02.05.2016.Zeisel H, 81982) Sosyal araştırmalarda sayısal anlatım. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, No: 12, 220s, Ankara.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Orman Endüstri Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
15 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
6 Mart 2019
Kabul Tarihi
30 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 20 Sayı: 2
