Kentiçi kent donatıların sürdürülebilirliği ve landmark olabilme potansiyelinin Rize kent merkezi ölçeğinde araştırılması

Öz

Bu çalışmada, Rize şehir merkezindeki kent donatılarının yer seçimi, büyüklüğü, yoğunluğu, düzeni, görsel özellikleri, estetik değeri ve mekansal ilişkileri dikkate alınarak kullanıcılar (turistler, yöre halkı, periyodik kullanıcılar) üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ayrıca, kent donatılarının sürdürülebilirliği ve landmark olabilme potansiyeli Rize kent kimliği bağlamında değerlendirilmiştir. Kullanıcıların %63’ü belediye binasının önüne bulunan çaydanlık heykelinin boyut, özgünlük, bulunduğu mekana uygunluk gibi kriterler açısından insanların alışkanlıkları üzerine etkili olduğu görüşünü bildirirken, kullanıcıların %70’i Valilik binası önündeki Atatürk heykelinin landmark niteliği taşıdığını düşünmektedir. Ayrıca Atatürk Heykeli’nin yeri, anlamsal özelliği ve yapısal özelliğiyle en yüksek oranla kullanıcılar tarafından tercih edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kent donatısı
• Kent Kimliği
• Kent estetiği
• Landmark
• Rize

Examining the sustainability of urban furnitures and their potential to be a landmark in the scale of Rize city center

Öz

In this study, the effects of urban furnitures in the city center of Rize on the users (tourists, local people, periodical users) were investigated considering the site selection, size, density, layout, visual characteristics, aesthetic value and spatial relationships. Also, the sustainability of the urban furniture and their potential to be a landmark were evaluated in the context of Rize city identity. While 63% of the users emphasized the dimension and originality of the statue of tea pot placed in front of the municipality building and stated that it is appropriate for the place where it is located and it has an effect on people’s habits, the statue of Atatürk which is located in front of the governor’s building and one of the objects regarded as a Landmark stands out with a rate of 70%. In addition, the statue of Atatürk was preferred by the users with the highest rate in the study area according to all evaluation criteria as its location, semantic feature and structural feature.

Anahtar Kelimeler

• Urban furniture
• Urban identity
• Urban aesthetics
• Landmark
• Rize

Kaynakça

1. Appleyard, D. (1969). Why Buildings Are Known: A Predictive Tool for Architects and Planners. Environment and Behavior, 1 :2, s.131. Berkeley.
2. Beattie, N.J.W. (1990). Imagebility and Cultural Identity. Culture, Space, History, 5: 116
3. Bekci, B., Taşkan, G., & Bogenç, Ç. (2013). The effect of courtyard designs on young people, which have been made according to different functional preferences: Bartın university (Turkey). Journal of Food, Agriculture & Environment, 11(3&4), 1804-1813.
4. Can, H., Karakaş, S. (2005). Bilişsel Süreçlerde Alzheimer Tipi Demansa Bağlı Değişiklikler. Klinik Psikiyatri, B:37-47.
5. Diker, M., Çolpan Erkan, N., 2017. Kent Kimliğinde İbadet Yapıları: Antakya Örneği. Planlama 2017;27(2):180–192.
6. Düzenli, T., Mumcu, S., & Eren, E. T. (2018). Peyzaj Mimarlığında Heykel Kullanımı: Trabzon Kenti Örneği/Monument Usage in Landscape Architecture: Example of Trabzon City. Journal of History Culture and Art Research, 7(1), 553-564.
7. Erdönmez, E., Akı, A. (2005). Açık Kamusal Kent Mekânlarının Toplum ilişkilerindeki Etkileri. Megaron, YTU Mim. Fak. e-Dergisi, Cilt 1, Say11, s.67-98.
8. Güneş, S., (2005). “Kent Mobilyası Tasarımında Disiplinlerarası Etkileşim”, Planlama, S. 3, 92-95,2005

9. Güney, A., Erdem, Ü., Zafer, B. ve Hepcan, Ş., (1996). Peyzaj Konstrüksiyonu, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:514, İzmir, 147s.
10. Güremen, L., 2011. Kent kimliği ve estetiği yönüyle kentsel donatı elemanlarının amasya kent özelinde araştırılması. e-Journal of New World Sciences Academy Social Sciences, 3C0073, 6, (2), 254-291.
11. Lynch, K. (1973). Kent İmgesi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul: 4-62, 87.
12. Lynch, K., et al, (1982). A Theory of Good CTİY Form, Massachusetts Institute Pres,London,515p
13. Madran, E. (2001). Kent Belleğinin Oluşumunda Mimarlık Yapıtları. Mimarlık Dergisi, (298): 47-49
14. Moon, K. S., Lee, H. S., Min, K. M., Lee, S. J., Kim, H. J., Kim, J. J. (2010). An Analysis of Landmark Impact Factors on High –Rise Residential Buildings Value Assessment. International Journal of Strategic Property Management 14, 105–120, Kore.
15. Öksüz, A., (2004). Kentsel Alanların Planlanması ve Tasarımı. Ilber Matbaacılık, Trabzon.
16. Tekeli, İ. (1991). Kent Planlaması Konuşmaları. TBMM Mimarlar Odası
17. Tranck, R., (1986). Finding Lost Space, Von Nostrand Reinhold, New York.
18. Ujang, N. (2009). Place Attachment and Continuity of Urban Place Identity. Procedia - Social and Behavioral Sciences 49 (2012), Malezya: 156 – 167.