Natural regeneration of Black Alder (Alnus glutinosa subsp. barbata) stands (An example of Harşit Forestry Enterprise)

Öz

The existence of forests as well as every living thing in nature will be possible by the replacement the young individuals to the position of aged or dead individuals who have been damaged due to various reasons. For this reason, the regeneration methods implemented in forests and the success of these studies are of great importance. In this study, it was aimed to regeneration with compartment shelterwood system, one of the natural regeneration methods, of Alnus glutinosa subsp. barbata stand in Harşit Forestry Enterprise, and the determination of effects on juvenility development of land clearing from regeneration tending. In 2012, regeneration efforts were started with land preparation and final cutting was made in November-December 2016. The first germination was observed in April 2013. In regeneration area, three different land clearing treatments were carried out and tried to determine their effects on the number and length of juvenility. As a result of the study; the number of juvenility and juvenility length were determined by the making measurement and counting between the years of 2013-2015. In the measurements made in one year-old juvenility, the average juvenility length of all treatments was 5.92 cm, this was obtained as 39.23 cm for two-year-old juvenility, and 65.46 cm for three-year-old juvenility. In addition, it was determined that there are statistically significant differences (P<0.05) between juvenility length values of one and three-year-old juvenilities in terms of land clearing interventions.

Anahtar Kelimeler

• Alnus glutinosa subsp. barbata
• Natural regeneration
• Land clearing
• Harşit

Sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata) meşceresinin doğal yolla gençleştirilmesi (Harşit Orman İşletme Şefliği örneği)

Öz

Doğada her canlının olduğu gibi ormanların da sürekli var olması, yaşlanan ya da değişik nedenlerle zarar görüp ölen bireylerin yerini yeni genç bireylerin almasıyla mümkün olacaktır. Bu nedenle ormanlarımızda uygulanan gençleştirme çalışmaları ve bu çalışmaların başarısı büyük önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında, Harşit Orman İşletme Şefliğine ait Sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata) meşceresinin doğal gençleştirme yöntemlerinden biri olan büyük alan siper vaziyeti ile gençleştirilmesi ve gençlik bakımlarından diri örtü temizliğinin gençliğin gelişimi üzerine etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gençleştirme çalışmasına 2012 yılında arazi hazırlığı ile başlanılmış ve 2016 Kasım-Aralık ayında ise boşaltma kesimi ile sahadan çıkılmıştır. İlk çimlenmeler 2013 yılı Nisan ayında gözlemlenmiştir. Gençleştirme alanında üç farklı şiddette diri örtü temizliği yapılmış ve uygulanan diri örtü temizlik derecelerinin gençlik sayısı ve boy gelişimi açısından etkileri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda; 2013-2015 yılları arasında yapılan ölçüm ve sayımlarla gençlik boyları ve sayıları ortaya konulmuştur. Bir yaşındaki gençliklerin boylarında yapılan ölçümlerde tüm işlemlere ait ortalama boy 5.92 cm, iki yaşında 39.23 cm ve üç yaşında ise 65.46 cm’dir. Diri örtü temizliği işlemleri bakımından bir yaşındaki ve üç yaşındaki gençlik boyları arasında istatistiksel olarak anlamlı (P˂0.05) farklılıklar olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Alnus glutinosa subsp. barbata
• doğal gençleştirme
• diri örtü temizliği
• Harşit

Kaynakça

1. Aksoy H (1986) Silvikültür I, Ders notu (Rota baskı), İstanbul, 99 s
2. Akyüz M (1998) Kızılağacın odun özellikleri ve kullanım özellikleri. K.T.Ü Orman Fakültesi Orman Mülkiyet Sorunları Sempozyumu, Ekim, Trabzon
3. Anşin R, Özkan ZC (2006) Tohumlu bitkiler (Spermatophyta). Karadeniz Teknik Üniversitesi Basımevi, Orman Fakültesi, Genel Yayın No: 167, Fakülte Yayın No: 19, Trabzon
4. Anonim (2009) Distribution map of Black alder (Alnus glutinosa). Euforgen, www.euforgen.org
5. Anonim (2015) Ormanlarımızda yayılış gösteren asli ağaç türleri. OGM Ankara (6.Baskı)
6. Ata C (1995) Silvikültür tekniği. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Bartın Orman Fakültesi Yayın No:4/3, Bartın, 453 s
7. Ayan S, Ulu F, Gerçek V, Ölmez Z (1998) Orta ve Doğu Karadeniz’deki aluviyal ve koluviyal topraklar ile taşkın yataklarından kızılağaç plantasyonuna uygun potansiyel alanlar. OGM - K.T.Ü. Orman Fak., Doğu Karadeniz Bölgesinde Orman Mülkiyet Sorunları Sempozyumu, Bildiri Metinleri Kitabı, s. 453 - 461, 8-10 Ekim 1998, Trabzon
8. Batu F, Kapucu F (1995) Doğu Karadeniz Bölgesi kızılağaç meşçerelerinde bonitet endeks ve hasılat tablolarının düzenlenmesi. 1. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, Bildiriler Kitabı, Trabzon, 349-362

9. Carus S (1994) Belgrad ormanında dişbudak, kızılağaç ve akçaağaç yapay meşcerelerinde büyüme özellikleri. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 44(1-2), 129-144
10. Claessens H, Osterbaan A, Savill P, Rondeux J (2010) A review of the characteristics of black alders (Alnus glutinosa (L.) Gaerthn.) and their implications for silvicultural practices. Forestry, Vol. 83, 163-175
11. Çatalçam O (2014) Samsun - Terme Subasar ormanında kızılağaç gençleştirme Çalışmaları. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Artvin,43 s
12. Edwards P N (1980) Does pre-commercial thinning have a place in plantation forestry in Britain? Schriften, Forstliche Fakultat, Universitat Gottingen/Niedersachsische Forstliche Versuchsanstalt, 67, 214-223
13. Eler Ü, Şenergin Ş, Örtel E (1992) Antalya yöresinde siper ve tıraşlama yöntemine göre kızılçam (Pinus brutia Ten.) gençleştirme alanlarında gençliğin yaşama durumu. Ormancılık Araştırma Enstitüsü, Teknik Bülten No 228, Ankara, 43 s
14. Eser F (2016) Kızılağaç yapraklarının tekstil endüstrisinde boyarmadde kaynağı olarak değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi A-Uygulamalı Bilimler ve Mühendislik, 17(1), 199-207
15. Genç M (2013) Silvikültür tekniği. SDÜ Orman Fakültesi yayın No: 46. Isparta
16. Güdül H, Aydın İ, Demir A (2019) Kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata (C.A. Mey.) Yalt.) kontrplaklarının bazı teknolojik özellikleri üzerine dikim aralığının etkisi. Politeknik Dergisi, 22(3): 771-777
17. Güner A, Aslan S, Ekim T, Vural M, Babaç MT (edlr) (2012) Türkiye bitkileri listesi (damarlı bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını, 1290, İstanbul
18. Huss J, Kahveci O (2009) Türkiye’de doğaya yakın yapraklı orman İşletmeciliği. OGEM-VAK, Ankara
19. Kaya M (2014) Arhavi ilçesi bal ormanındaki sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata) ormanlarında gençleştirme çalışmaları. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Artvin, 42 s
20. Mamıkoğlu NG (2015) Türkiye’nin ağaçları ve çalıları. NTV Yayınları, 6. Baskı, Ankara
21. Mc Vean DN (1956) Ecology of Alnus glutinosa (L.) Gaertn: V. Notes on some British alder populations. The Journal of Ecology, 321-330
22. Odabaşı T, Çalışkan A, Bozkuş HF (2004) Silvikültür tekniği (silvikültür II). İÜ Yayın No: 4459, OF Yayın No: 475.İstanbul, 314 s
23. Öztürk G (2015) Farklı aralık mesafede oluşturulmuş kızılağaç meşcerelerinde bazı odun özellikleriyle yetişme ortamı özelliklerinin araştırılması. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Artvin, 75 s
24. Pamay B (1966) Türkiye’de yaş sınıflan metodunun uygulanmasından doğal gençleştirme problemleri (silvikültürel planlama). Fakülteler Matbaası.
25. Pamay B (1967) Demirköy-İğneada Longos ormanlarının silvikültürel analizi ve verimli hale getirilmesi için alınması gereken silvikültürel tedbirler üzerine araştırmalar. Orman Genel Müdürlüğü Yayın No: 451/43, İstanbul
26. Saatçioğlu F (1946) Türkiye’de orman gençleştirme tekniği. Orman ve Av, Sayı 8
27. Saatçioğlu F (1979) Silvikültür tekniği (silvikültür II). İ.Ü. Orman Fakültesi Yayınları, No:2490/268, İstanbul
28. Ürgenç S (1992) Ağaç ve süs bitkileri fidanlık ve yetiştirme tekniği. İ.Ü. Orm. Fak. Yayın No .418, İstanbul
29. Wheeler CT, Hooker JE, Crowe A, Berrie AMM (1986) The improvement and utilization in forestry of nitrogen fixation by actinorhizal plants with special reference toAlnus in Scotland. Plant and Soil, 90(1-3), 393-406
30. Yılmaz M (1996) Artvin-Rize yöresi kızılağaç orman ekosistemlerinin gelişimi ile bazı toprak özellikleri ve fizyografik etmenler arasındaki ilişiler. KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Trabzon, 81 s