Anatomi Ders Kitaplarındaki Tıbbi İllüstrasyonlarla Üç Boyutlu Tıbbi İllüstrasyonların Öğretimdeki Etkisinin Karşılaştırılması

Öz

Grafik tasarım alanının en önemli dallarından biri olan illüstrasyonlar teknolojik gelişmelere paralel olarak bilgisayar ortamında dijital teknikler kullanılarak yapılabilmektedir. Geleneksel yöntemlerle uzun zamanda ve zahmetli bir şekilde üretilen illüstrasyonlar, bilgisayarın kullanımı ile görece daha kısa zamanda ve kolay bir şekilde yapılabilmektedir. Çeşitli bilgisayar programları yardımıyla yapılan dijital çizimler, sanatçıların tarzını özgün bir şekilde yansıtabilmesine olanak sağlamaktadır. Bu sayede dijital teknikleri kullanan illüstrasyon sanatçılarının sayısının arttığını görmekteyiz. Özellikle eğitim alanı için yapılan dijital illüstrasyonlar oldukça fazladır. Eğitim alanında kullanılan ders kitaplarındaki illüstrasyonların öğretime önemli katkılar sağladığı bilinmektedir. Eğitimde görsel kullanımının vazgeçilmez olduğu alanlardan biri olan tıp eğitiminde kullanılan ders kitaplarındaki illüstrasyonlar, bilimsel illüstrasyon dalında önemli bir yere sahiptir. Tıbbi illüstrasyonlar öğretici ve tanımlayıcı amaçlarla yapılan ayrıntılı resim niteliğindedirler. Tıp öğrencilerinin akademik başarılarına dolaylı olarak katkı sağlayan tıbbi illüstrasyonların, öğretimdeki etkisinin ne derecede olduğunun tespit edilmesi önem arz etmektedir. Yapılan bu araştırmada, anatomi ders kitaplarında yer alan klasik tıbbi illüstrasyonlar ile dijital ortamda üç boyutlu olarak yapılmış tıbbi illüstrasyon modellerinin akademik başarıya olan etkisi karşılaştırılmalı olarak incelenmiştir. Araştırmada ilk olarak illüstrasyonun tanımından ve türlerinden bahsedilerek tıbbi illüstrasyonların önemi başlıklar halinde verilmiştir. Daha sonra araştırmanın amacından ve yönteminden bahsedilerek araştırma kapsamında yapılan uygulama çalışmaları sonucunda elde edilen veriler ortaya koyularak sonuca gidilmiş ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• İllüstrasyon
• Tıbbi İllüstrasyon
• Dijital İllüstrasyon
• Grafik Tasarım

Comparison of the Effects of Medical Illustrations in Anatomy Textbooks and Three-Dimensional Medical Illustrations in Teaching

Abstract

Illustrations, one of the most important branches of the field of graphic design, can be made using digital techniques in the computer environment in parallel with technological developments. Illustrations, which were produced in a long and laborious manner using traditional methods, can now be completed in a relatively short time and easily with the use of computers. Digital drawings made with the help of various computer programs allow artists to reflect their style in an original way. In this way, we see an increase in illustration artists using digital techniques in many sectors. There are many digital illustrations made especially for the education sector. It is a fact that illustrations in textbooks used in the education sector contribute significantly to teaching. Illustrations in textbooks used in medical science, one of the areas where the use of visuals in education is indispensable, have an important place in the field of scientific illustration. Medical illustrations are detailed pictures made for educational and descriptive purposes. It is important to determine the extent to which medical illustrations, which indirectly contribute to the academic success of medical students, have an impact on teaching. In this research, the effect of medical illustrations made with classical drawing and coloring materials in anatomy textbooks and three-dimensional medical illustration models made in digital environment using various design software on academic success was comparatively examined.

Keywords

• Illustration
• Medical Illustration
• Digital Illustration
• Graphic Design

Kaynakça

1. Atan, A. (2019, 17 Mart). Ahmet Atan Grafik Tasarım Sitesi [İllüstrasyon]. http://ahmetatangrafiktasarim.blogspot.com/ 2010/03/gelenekselden- dijitale-illustrasyon.html)
2. Becer, E. (2009). İletişim ve grafik tasarı. Dost Kitabevi Yayınları.
3. Burdett, S. (2001). What’s your style? Journal of Audiovisual Media in Medicine, 24, 70-71. https://doi.org/10.1080/ 01405110120049002
4. Dağ, E. S. (2013). İllüstrasyon. Alternatif Yayıncılık.
5. Eroğlu, Ö. (1995). Resmi yorumlarken. Ezgi Kitapevi.
6. Gikow, J. (1991). Graphic illustration in black and white. Design Press.
7. Gilroy, A. M., & MacPherson, B. R. (Eds.). (2014). Anatomi Atlası. Palme Yayınları. https://www.turcademy.com/tr/kitap/ anatomi-atlasi-gilroy-9786053551942
8. Güngör, A. (2022). Max Brödel öncülüğünde sanattan tasarıma melez bir görselleştirme olgusu olarak medikal illüstrasyon. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 8(1), 142-160. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijca/issue/71606/1111662

9. Keş, Y. (2001). Görsel iletişimde illüstrasyon kullanım alanlarına kuramsal bir yaklaşım (Tez No. 110598) [Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
10. Kollektif. (2013). İllüstrasyon. Alternatif Yayıncılık.
11. Korkmaz, H. (2013). İllüstrasyon. Alternatif Yayıncılık.
12. Pircivan, C. (2013). İllüstrasyon. Alternatif Yayıncılık.
13. Sarı, N. (2008). Tıp için sanat ve sanat içinde tıp. M. Yıldırım (Ed.), İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri: Günümüzde Tıbbi Resim (s. 23-46) içinde. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları. https://www.academia.edu/49324061/T%C4%B1p_%C4%B0%C3%A7in_Sanat_ve_Sanat_%C4%B0%C3%A7inde_T%C4%B1p
14. Sınav, A. ( 2008, Mayıs). Tıbbi resmin tıp eğitimine katkıları. M. Yıldırım (Ed.), İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri: Günümüzde Tıbbi Resim (s. 53-60) içinde. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları. http://www.ctf.edu.tr/ stek/pdfs/65/6504.pdf
15. Tepecik, A. (2002). Grafik sanatlar: Tarih-tasarım-teknoloji. Detay ve Sistem Ofset.
16. Vernon, T., & Peckham, D. (2002). The benefits of 3d modelling and animation in medical teaching. Journal of Audiovisual Media in Medicine, 25(4), 142-8. https://doi.org/ 10.1080/0140511021000051117
17. Wise, M. W., & O’Leary, J. P. (2001). Leonardo da vinci: Anatomist and physiologist. The American Surgeon, 67(1), 100-2. https://doi.org/10.1177/000313480106700122
18. Yıldırım, M. (2008). Tıp fakültesinde bir tıbbi birimin gerekliliği. M. Yıldırım (Ed.), İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri: Günümüzde Tıbbi Resim (s. 11-22) içinde. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları.