Resim Atölye Derslerinde Öğrencilerin Eser Üretme Süreçlerine Yönelik Görüşleri

Öz

Bu araştırma, Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü 4. Sınıf Atölye (Resim) derslerinde, öğrencilerin eser üretme süreçlerine yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu çalışma, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü 4. Sınıf Atölye (Resim) dersinde yürütülmüştür. Araştırma 2017-2018 Bahar dönemi (Resim) Atölye VI dersinde 14 haftalık sürede ortaya çıkan çalışmalar ile sınırlandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 4. sınıf öğrencilerinden yirmi kişilik bir grup oluşturmuştur. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden, "kolay ulaşılabilir durum örneklemesi" kullanılmıştır. Araştırmanın verileri; öğrencilere uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları, gözlem ve dokümanlar (öğrencilerin sanatsal çalışmaları) yoluyla elde edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Uygulama süreci, öğrencilerin sanatsal ürün oluşturma aşamasından önceki düşünme süreçlerini; sanatsal ürünün oluşum süreci içinde öğrencilerin sanatsal tekniklerini ve algılarını geliştirmeye, dönük planlamalar yoluyla gerçekleştirilmiştir. Süreç sonunda ortaya çıkan sanatsal çalışmaların, öğrencilerin yeni kavramlar ile farklı fikirlerin üretilmesinde ve düşünce çeşitliliğini artırmada etkili olduğu görülmüştür. Atölye ders sürecinin her boyutunda yaratım sürecini destekleyecek aktif öğrenme yöntemleri ile araştırma inceleme yoluyla öğretim uygulamalarına başvurulması öğrencilerin sanatsal bakış açılarını geliştirmesi açısından etkili olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sanatsal yaratıcılık
• güncel sanat
• sanat eğitimi
• estetik eğitimi

Students' Opinions on the Process of Creating Artworks in Painting Workshop Lesson

Abstract

This research was carried out in order to determine the opinions of the students on the process of creating works in the 4th Grade Workshop (Painting) classes of the Faculty of Fine Arts. This study, which was carried out with the qualitative research method, was carried out in the 4th Grade Workshop (Painting) course of the Faculty of Fine Arts, Kahramanmaras Sütçü İmam University. The research was limited to the studies that emerged in the 14-week period in the 2017-2018 Spring semester (Painting) Workshop VI course. The study group of the research consisted of twenty fourth grade students. One of the purposeful sampling methods, "easily accessible case sampling" was used to determine the study group. The data of the research; The semi-structured interview questions applied to the students were obtained through observation and documents (the students' artistic works). The data obtained as a result of the research were analyzed by content analysis method. The application process includes the thinking processes of the students before the artistic product creation stage; It was carried out through plans aimed at improving the artistic techniques and perceptions of the students during the formation process of the artistic product. It has been seen that the artistic works that emerged at the end of the process were effective in producing new concepts and different ideas and increasing the diversity of thoughts of the students. Active learning methods that will support the creation process in every aspect of the workshop course process and the application of teaching practices through research and examination have been effective in developing the artistic perspectives of the students.

Keywords

• Artistic creativity
• contemporary art
• art education
• aesthetic education

Kaynakça

1. Alakuş, A. O. (2015). Türkiye’deki yükseköğretimde görsel sanatlar eğitiminin sorunları ve çözüm önerileri. Sanat eğitimi yeniden, Sanat Dünyamız, 147, 38-42.
2. Artut, K. (2010). Güzel sanatlar eğitiminde özel öğretim yöntemleri, sanat eğitiminde özel öğretim yöntemlerine giriş. I.Bölüm, (Editör: Kazım Artut). Anı Yayıncılık.
3. Aykaç, V. (2010). Güzel sanatlar eğitiminde özel öğretim yöntemleri, sanat eğitiminde aktif öğrenmeye dayalı proje destekli çoklu zekanın kullanılması. 3. Bölüm, (Editör: Kazım Artut). Anı Yayıncılık.
4. Aytekin, C. A. (2008). Resim-is eğitimi anabilim dalı öğrencilerinin anasanat atölye tercihleri ile temel tasarım dersine yönelik tutum, algı ve beklentileri arasındaki ilişki. [Doktora]. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
5. Aytekin, C. A. (2015). Proje merkezli program modeli uygulaması-" kültürel kod: paradoks" sanat projesi. Journal of Educational Sciences, 3(4), 64-78.
6. Baş, Ş., & Kaptan, A. Y. (2019). Resim iş (görsel sanatlar) öğretmenliği öğrencilerinin sanatsal yaratım süreçleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 177-194.
7. Baş, Ş. (2018). Sanatsal yaratım sürecinde scamper tekniğinin kullanılması. [Doktora]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
8. Bender, M. T. (2006). Resim-iş eğitimi öğrencilerinde duygusal zekâ ve yaratıcılık. [Doktora]. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

9. Bilirdönmez, K., & Karabulut, N. (2016). Sanat eğitimi süreç ve kuramları, Ekev Akademi Dergisi, 20(65), 343-355.
10. Botella, M., Zenasni, F., & Lubart, T. (2018). What are the stages of the creative process? What visual art students are saying. Frontiers Psychology, 21(9), 1-13.
11. Bulut, İ. (2014). 21. Yüzyılda yeni teknolojilerin yarattığı sanat anlayışları ve görsel sanatlar öğretmeni yetiştiren kurumların eğitim programlarındaki yeri. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(Özel Sayı 1), 117-132.
12. Ceran, O., Karaca, C., Eren, S., & Karataş, S. (2015). SCAMPER tekniğinin öğrencilerin yaratıcı hikâye yazma becerilerine etkisi: bir hikâyeyi yeniden yazma örneği. International Journal of Language Academy, 3(4), 386-400.
13. Coşkun, N. (2016). Postmodern sanat eğitimi anlayışına dayalı öznel tarih projesine ilişkin öğrenci görüşleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(44), 873-895.
14. Çağlayan, E. (2020). Resim atölye derslerinde üretilen özgün çalışmalarda konu seçimine etki eden etmenlerin öğrenci görüşleri bağlamında incelenmesi. AJESI - Anadolu Journal of Educational Sciences International, 2020; 10(1), 432-454.
15. Dilmaç, O. (2009). Resim-iş eğitimi anabilim dalında ana sanat atölye derslerinin öğrenciler tarafından değerlendirilmesinin sınıf içi başarıya etkisi. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (23), 39-53.
16. Dilmaç, O., & Tülüce, E. A. (2016). Görsel sanatlar öğretmeni yetiştirmede proje tabanlı öğrenmenin rolü. Eğitim Bilimlerinde Yenilik ve Nitelik Arayışları, (Ed.: Serkan Dinçer, Özcan Demirel) Ankara: Pegem Yayınları, 970-992.
17. Ece, Ö., & Akın, Z. F. (2015). Sanat eğitimini yeniden düşünürken. Sanat eğitimi yeniden, Sanat Dünyamız 147, 4-15.
18. Edwards, D.C. (2015). İçeride ya da dışarıda: yaratıcı pratikler ve sanat ortaklıkları üzerine. Sanat eğitimi yeniden, (Çev: Müge Fazlıoğlu). Sanat Dünyamız 147, 54-63.
19. Etike, S. (1995). Sanat eğitimi yazıları. 1. Baskı, İlke Kitabevi Yayınları.
20. Freedman, K., & Stuhr, P. (2004). Curriculum Change for the 21st Century: Visual Culture in Art Education. Eliot W. Eisner, Michael D. Day (Ed.). Handbook of Research and Policy in Art Education. 815-828.
21. Fürst, G., Ghisletta, P., & Lubart, T. (2012). The creative process in visual art: a longitudinal multivariate study. Creativity Research Journal, 24(4), 283-295.
22. Gökay, M. (2004). Modanın görsel kültür ve sanat eğitimindeki yeri. Education and Sciense, 29(133), 39-46.
23. Gözlükaya Işık, S. (2014). Resim-iş öğretmenliği sanat atölye derslerinde aktif öğrenme tekniklerinin sanatsal öğrenmeye katkısı. [Yüksek Lisans], Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
24. Haykır, M. (2010). Eğitim fakülteleri resim bölümü öğrencilerinin anasanat atölye derslerine karsı tutumlarının, sanat etkinliklerini izleme edimleri ile beğeni düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. [Doktora]. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
25. Kara, D. (2011). Sanat yapıtının oluşum süreci. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi, Art-E, 4(8), 1-5.
26. Kırışoğlu, O. T. (2009). Sanat kültür yaratıcılık görsel sanatlar ve kültür eğitimi-öğretimi. Pegem Akademi.
27. Kösa Topcu, A. (2008). Görsel sanatlar eğitiminde bir öğretim yöntemi olarak yaratıcı drama. [Yüksek Lisans]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
28. Lubart, T. I. (2001). Models of the creative process: past, present and future. Creativity Research Journal, 13(3-4), 295-308.
29. Mamur, N. (2012). Görsel sanatlar öğretmen adaylarının görsel kültür diyaloglarına yönelik algıları. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(3), 2149-2174.
30. Merriam, S. B. (2015). Nitel Araştırma Desen ve Uygulama için Bir Rehber. (Çev: Selahattin Turan), 3. Baskı, Nobel Yayın.
31. Özsoy, V. (2015). Görsel sanatlar eğitiminin gerekliliği ve tarihçesi. Sanat eğitimi yeniden, Sanat Dünyamız, 147, 44-53.
32. San, İ. (2008). Sanat ve eğitim, yaratıcılık, temel sanat kuramları, sanat eleştirisi yaklaşımları. 4. Baskı, Ütopya Yayınevi.
33. San, İ. (1979). Sanatsal yaratma ve çocukta yaratıcılık. 2. Baskı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
34. Tan, E. (2011). Günümüz yükseköğretim sanat eğitimi anlayışının görsel sanatlar öğretmen adaylarına yansıması. [Yüksek Lisans]. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
35. Ümer, E. (2009). Rönesans resminin plastik anlayışının güzel sanatlar eğitimi bölümlerindeki resim atölye derslerine katkısı. [Yüksek Lisans]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
36. Yılmaz, M. (2010). Güzel sanatlar eğitiminde özel öğretim yöntemleri, sanat eğitimde motivasyon. 5. Bölüm, (Editör: Kazım Artut). Anı Yayıncılık.
37. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
38. Yolcu, E. (2010). Güzel sanatlar eğitiminde özel öğretim yöntemleri, yaratıcılık ve sanat eğitimi. 2.Bölüm, (Editör: Kazım Artut). Anı Yayıncılık.
39. Yönsel, M. (2019). Üslup oluşumunda sanatçı davranışlarını etkileyen durumlar. International Social Sciences Studies Journal, 5(44), 5048-5063.