Le Petit Journal’da Yayınlanan Bir Türk Geleneği: İzmir’de İncir Bayramı

Öz

1863–1944 yılları arasında Paris’te yayımlanan, 1884’ten itibaren ise gazeteye ilaveten hafta sonu eki Supplément Illustré’yle birlikte servis edilen “Le Petit Journal’ın 1884–1920 arası sayıları üzerine yapılan araştırma neticesinde; Osmanlı coğrafyasında yaşanan çeşitli konularla alakalı olduğu anlaşılan 58 adet renkli litografi teknikli illüstrasyon saptanmıştır. Bu çok sayıdaki tasvir içerisinde sadece bir adet illüstrasyonda, Osmanlı Türklerinin sosyo-kültürel hayatlarına doğrudan odaklanan bir resim belirlenmiş ve çalışmada detaylı biçimde ele alınmıştır. Böylece konu bakımından Aydın’dan İzmir’e yük hayvanları ve trenler ile getirilen, 1906 senesi Ağustos’u incir hasadının kutlandığı, bahsi geçen gazetede “İzmir’de İncir Bayramı” adıyla yayımlanan, kültürel tarihimiz açısından oldukça özel bir yere sahip olan illüstrasyon belgelenmiştir. Tasvirle, kültürel açıdan önemli bir yeri olan İzmir ve Aydın’da günümüzde de devam edegelen incir bayramlarının, dolayısıyla Türk gelenek göreneklerinin Fransız basını vesilesiyle ne şekilde sunulduğu disiplinler arası bir yöntemle irdelenmiştir. Böylece Batılı yazar ve ressamların, Oryantalist geleneklerini gazetelerde yer alan Doğu’yu sundukları haber ve tasvirlerle ne şekilde sürdürdüğü ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İncir bayramı
• Fransız basını
• illüstrasyon
• İzmir
• Osmanlı

A Turkish Tradition Published in Le Petit Journal: Fig Feast in İzmir

Abstract

As a result of the research on the issues between 1884 and 1920 of Le Petit Journal which was published in Paris between 1863 and 1944 and served with the weekend supplement Supplément Illustré in addition to the newspaper since 1884; 58 colored lithographic illustrations, which are understood to be related to various issues in the Ottoman geography, were identified. Among these many descriptions, only one illustration, which directly focuses on the socio-cultural life of the Ottoman Turks, was determined and discussed in detail in the study. Thus, the illustration which has a very special place in terms of our cultural history was documented in terms of the subject which was brought from Aydın to İzmir by animals and trains, where the fig harvest was celebrated in August 1906, and which was published in the aforementioned newspaper under the name “Fig Festival in İzmir.” With the depiction, how the fig feasts, which still continue today in İzmir and Aydın, which have culturally important places, and thus, how Turkish traditions are presented on the occasion of the French press, has been examined with an interdisciplinary method. Thus, it has been tried to reveal how the Western writers and painters continued their Orientalist traditions with the news and descriptions of the East in the newspapers.

Keywords

• Fig feast
• French press
• illustration
• İzmir
• Ottoman

Kaynakça

1. Anaç, H. (2011). Unutulan incir bayramları E. Akçiçek & P. Dönmez Fedakar (Eds.), Türk kültüründe üzüm ve incir (s. 125–134) içinde.
2. Anaç, H. (2012). Geçmişten günümüze incir. Aydın Ticaret Odası Kültür Yayınları.
3. Anaz, M., & Anaz, N. (2021). French orientalism representations of ottoman in caricatures in le Petit [Journal]. In I. Tombul & G. Sarı (Eds.), Handbook of research on contemporary approaches to orientalism in media and beyond (pp. 398–420). IGI Global.
4. Daşçı, S. (2005). Delacroix’nın fırçasından Osmanlılar. Sanat Tarihi Dergisi, 14(1), 61–78. https ://de rgipa rk.or g.tr/ tr/pu b/std /issu e/165 18/17 2461
5. Daşçı, S. (2006). Doğu ile Batı arasında bir gezgin-ressam: Charles Doussault (1814–1880). Sanat Tarihi Dergisi, 15(1), 45–56. https ://dergipark.or g.tr/tr/pub/std /issu e/165 20/172474
6. Daşçı, S. (2010). Doğu’nun kâşifi: Alexandre-Gabriel Decamps. Sanat dergisi, 9, 142–156. https ://de rgipa rk.or g.tr/ tr/pu b/ata unigs fd/is sue/2597/3 3406
7. Ersoy, B. (1991). İzmir hanları. Atatürk Kültür Merkezi Yayını. Festivall. (2021). İzmir ve Aydın’da organize edilen festivallerden örnekler. [Fotoğraf]. https://festivall.com.tr/
8. Gascoigne, B. (1986). How to identify prints. Thames and Hudson Inc.

9. Germaner, S., & İnankur, Z. (2002). Constantinople and the orientalists. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
10. Gretton, T. (2000). Difference and competition: The imitation and reproduction of fine art in a nineteenth-century illustrated weekly news magazine. Oxford Art Journal, 23(2), 143–162. https ://ww w.jst or.or g/sta ble/3 60051 2?seq =1.
11. Gülbudak, Ö. (2021). L’illustration Journal Universel ve Le Monde Illustré örneğiyle Fransız basınında Osmanlı dünyası (1876-1909). (Tez No:684148) [Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurumu Tez Merkezi.
12. Günal, N. (2008). Türk dünyasında incir kültürü. Turkish Studies, 3(5),561–580. https ://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet &maka le_id =1370 0
13. Harper’s New Monthly Magazine. (1887). İzmir incir pazarı, c. 80. [Fotoğraf]. https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=msu.31293023091444&view=1up&seq=4&skin=2021&q1=smyrna.
14. İnankur, Z. (1997). Oryantalizm. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi. C 3 (ss. 1389-1391). Yem Yayın.
15. Irwing, R. (2008). Oryantalistler ve düşmanları. B. Tırnakçı (Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
16. Levantine Heritage. (2021). İzmir’deki i̇ncir İşçileri. [Fotoğraf]. http://www.levantineheritage.com/figs.htm
17. Levantine Heritage. (2021). İzmir’deki i̇ncir bayramı. [Fotoğraf]. http://www.levantineheritage.com/figs.htm
18. Le Petit Journal Supplement Illustre. (1906). [Fotoğraf]. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k716709w/f8.item
19. Le Petit Journal Supplément Illustré. (1906, 19 Ağustos). https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k716709w/f3.i tem.zoom
20. Kocabıyık, O. (2011). Bir Amerikan dergisinde 19. yüzyıl İzmir tasvirleri ve incir. E. Akçiçek & P. Dönmez Fedakâr (Eds.), Türk kültüründe üzüm ve incir (ss. 101–110) içinde. Egetan Basım Yayın.
21. Kuyulu, İ. (2000). İzmir. TDV İslam Ansiklopedisi Vol. 23 (ss. 526-529). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
22. Makzume, E. (2012). Düşsel Doğu’dan gerçekçi Doğu’ya. Batılının fırçasından Ege’nin bu yakası (ss. 16–37) içinde. Arkas Sanat Merkezi Yayınları.
23. Said, E. W. (1998). Oryantalizm (doğu bilim )-söm ürgec iliği n keşif kolu. N. Üzel (Çev.). İrfan Yayınevi.
24. Satan, A. (2013). Osmanlının demiryolu çağına girişi. V. Engin, A. Uçar, & O. Doğan (Ed.), Osmanlıda ulaşım kara-deniz-demiryolu (ss. 209-218) içinde. Çamlıca Basım Yayın.
25. Sürgevil, S. (2009). II. Meşrutiyet döneminde İzmir. İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını.
26. Şahin, G. (2017). İngiliz Seyahatnamelerinde Osmanlı Toplumu ve Türk imajı. Bilimevi Basın Yayın.
27. Uçar, A. (2014). İzmir konutlarında Karosimanlar. Sanat Tarihi Dergisi, 23(1), 67–81. https ://de rgipa rk.or g.tr/ tr/pu b/std /issu e/16534/17 2555
28. Uhri, A. (2011). Uygarlık yaratan bitkilerin üçüncüsü Incir. E. Akçiçek & P. Dönmez Fedakâr (Eds.), Türk kültüründe üzüm ve incir Türk kültüründe üzüm ve incir (ss. 73–80) içinde. Egetan Basım Yayın.
29. Uhri, A. (2019). Uygarlık yaratan bitkilerin üçüncüsü: Incir. A. Y. Kaya (Ed.), İncirin Akdeniz’deki yolculuğu konferans bildirileri (ss. 6–14) içinde. Dinç Ofset Matbaa.
30. Uluç, G. (2009). Medya ve oryantalizm. Anahtar Kitaplar.
31. Üçel-Aybet, G. (2010). Avrupalı seyyahların gözünden Osmanlı dünyası ve insanları (1530–1699). İletişim Yayınları.
32. Yılmaz, F., & Yetkin, S. (2002). İzmir kent tarihi. Milli Eğitim Bakanlığı İzmir il Milli Eğitim Müdürlüğü-İzmir Büyükşehir Belediyesi.