Güncel Sanat Bağlamında Transhümanizm

Öz

20.yy’ın ortalarında yaygın biçimde kullanılmaya başlanan transhümanizm terimi, ilerleyen bilim ve teknolojinin ışığında “geliştirilmiş insan” anlayışını, sanatında aralarında bulunduğu farlı bir çok alanın odağına yerleştirmiştir. Var olan anlayışları derinden etkileyen akım, sanatın bir çok disiplinini etkisi altına almaya başlamıştır. Tarihsel süreçte, sanatsal perspektifte insan bedeninin değişen algısı, 21.yy.’da kökten bir değişimle karşı karşıyadır. İnsanın gelecekte bilim ve teknoloji ile sınırsız biçimde dönüştürülme ihtimali, sanatın sınırsız kimyası ile uyum içinde görülmektedir. Araştırmada, transhümanizm ve posthümanizm kavramları özet biçimde analiz edilerek, bu alanda üretilen eserler araştırılmıştır. Yapılan araştırma kapsamında, Joanna Grochowska, Stelarc, Agi Haines, Mike Monahan ve Neil Harbisson’ın üretimlerinden bir seçki oluşturulmuştur. Makalede sanatçıların farklı sanatsal pratikleri göz önünde bulundurularak, bedenin bilim, teknoloji ve sanat üçgeninde ele alınışı irdelenmiştir. Güncel sanatta transhümanizm anlayışını savunan ve eleştiren iki ayrı grup ortaya çıkmaktadır. Araştırmanın sanatçı seçkisi, transhümanizmi savunan, teknoloji ve bilimle insan kapasitesinin artacağını ileri süren sanatçılardan oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Beden
• güncel sanat
• bilim
• teknoloji
• transhümanizm

Transhumanism in The Context of Contemporary Art

Abstract

The term “transhumanism,” which started to be used widely in the middle of the 20th century, has placed the understanding of “improved human” in light of advancing science and technology, in the focus of many different fields, including its art. The current, which deeply affects the existing understandings, has begun to take the art under the influence of many disciplines. In the historical process, the changing perception of the human body in artistic perspective is faced with a radical change in the 21st century. The possibility of unlimited transformation of human beings in the future with science and technology is seen in harmony with the unlimited chemistry of art. In the research, the concepts of transhumanism and posthumanism were analyzed in summary and the works produced in this field were investigated. Within the scope of the research, a selection was created from the productions of Joanna Grochowska, Stelarc, Agi Haines, Mike Monahan, and Neil Harbisson. In the article, considering the different artistic practices of the artists, the body’s handling in the triangle of science, technology, and art is examined. There are two separate groups that defend and criticize the understanding of transhumanism in contemporary art. The artist selection of the research is composed of artists who defend transhumanism and claim that human capacity will increase with technology and science.

Keywords

• Body
• contemporary art
• science
• technology
• transhumanism

Kaynakça

1. Ayık, E. (2010). Postmodernizm sürecinde görsel sanatlarda mitolojik yapıt çözümlemeleri (Tez No. 279497). [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
2. Arslan, A. (2006). İlkçağ felsefe tarihi: Sofistlerden Platon’a. Bilgi Üniversitesi Yayınları.
3. Brudar, B., & Peric, N. (2021). Transhumanism and its relationship with art. Kultura Polisa, 18(45), 119–126.
4. Descartes, R. (1983). Felsefenin ilkeleri M. Akın (Çev.). Say Yayınları.
5. Edman, R. (2019). İnsan, teknoloji, Türkiye, tekno-kültür ve transhümanizm. T. B. Edman (Ed.), Transhümanizm ve karşılaştırmalı izdüşümü (s. 9–38) içinde. Kastaş Yayınevi.
6. Fukuyama, F. (2004). Transhumansim. Washington Post. Newsweek Interactive, LLC.
7. Grochowska, J. (2020). Buried. [Akrilik Cam Altına Dijital Baskı]. Joanna
8. Grochowska. https ://ww w.joa nnagr ochow ska.c om/se lecte d/4gl 3emwk wb7un yiegc umsgt zp1av hi

9. Grochowska, J. (2021). Prototype. [Akrilik Cam Altına Dijital Baskı]. Joanna Grochowska. https ://ww w.joa nnagr ochow ska.com/selected/qz3 5w8ch 2vo6h qjpvl hwhgf bks47 l1
10. Haines, A. (2013). Transfiguration /Başkalaşım [Termal Epidermiplasti, 3D Printer]. Agriculturists Haines. https ://st atic. wixst atic. com/m edia/ 82b47 7_8c7 c0a19 de574 10483 df6a8 84d1b 2256~ mv2_d 5616 3744 _s_4_ 2.jpg /v1/f ill/w 2500 ,h_16 66,al c/82 b477_ 8c7c0 a19de 57410 483df 6a884 d1b22 56~mv 2_d_5 616_3 744_s 4_2. jpg
11. Haines, A. (2013). Transfiguration/Başkalaşım. [Termal Epidermiplasti, 3D Printer]. Agriculturists Haines. https ://www.agihaines.com /transfigurations
12. Harbisson, N. (t.y.). Amy Winehouse'un rehabilitasyonu [Resim]. Annualreport. https ://ww w.ann ualre port. tuvsu d.com /2018 /maga zine/ humanmach ine/? L=1
13. Harbisson, N. (t.y.). Martin Luther King'in ve Hitler'in konuşması [Resim]. Birdinflight. https ://bi rdinf​light .com/ wp-co ntent /uplo ads/2 015/0 8/ Nei l-Har bisso n_04. jpg
14. Harbisson, N. (t.y.). Neil Harbison. [Fotoğraf]. Dijitalx. https ://ww w.dijitalx.com/ 2016/ 01/21 /duny anin- ilk-c yborg u-ile -tani sin-n eil-h arbis son/
15. Harrison, P., & Wolyniak, J. (2015). The history of ‘transhumanism’. Notes and Queries, 62(3), 465–467.
16. Jeffries, S. (2014). Neil Harbisson: The world’s first cyborg artist. The Guardian. https ://ww w.the guard ian.c om/ar tandd esign /2014/may/ 06/ne il-ha rbiss on-wo rlds- first -cybo rg-ar tist
17. Kelekçi, M. (2021). Transhümanizm ve posthümanizm kavramlarının sanatla i̇lişkisi (Tez No. 692821) [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
18. Marsen, S. (2011). Playing by the rules-or not? Constructions of identity in a posthuman future. In G. R. Hansel & W. Grassie (Eds.), Transhumanism and its critics. (p. 39–42). Metanexus Institute.
19. Monahan, M. (2013). Digital creation of Adam- Adem’in dijital yaratılışı/digital creation of Adam-Adem’in yaratılışı [Ekran Görüntüsü]. Google. https ://ww w.goo gle.c om/se arch? sourc e=uni v&tbm =isch &q=Di gital +Crea tion+ of+Ad am.+M ike+M onaha n&fir =17ru 2x-
20. More-Vita, N. (2011). Bringing arts/desig into the discussion of transhumanism. In G. R. Hansel & W. Grassie (Eds.), Transhumanism and its critics (p. 32–37). Metanexus Institute.
21. Mupugti, S. (2016). Dünya’nın ilk cyborgu ile tanışın: Neil Harbisson. Dijitalx. https ://ww w.dij italx .com/ 2016/ 01/21 /duny anin- ilk-c yborg uile - tani sin-n eil-h arbis son/
22. Perniola, M. (2016). Sanat ve gölgesi. K. Atakay (Çev.). İletişim Yayıncılık.
23. Peters, T. (2011). Transhumanism and the posthuman future: Will technological progress get us there?. In G. R. Hansel & W. Grassie (Eds.), Transhumanism and its critics (p. 67–78). Metanexus Institute.
24. Petersson, W. (2019). Transhuman critique of Husserlian phenomenology. https ://ww w.res earch gate. net/p ublic ation /3310 47657 Tran shuma n_ cri tique of_H usser lia.n phen omeno logy
25. Ranisch, R., & Sorgner, S. L. (2014). Post-and transhumanism- an Intorduction. Peter Lang Publishing GmbH.
26. Stelarc. (2006). Ear on arm/kolda kulak [Operasyon Görüntüsü]. Stelarc. http: //ste larc. org/m edia/ light box/d ata/i mages /33.jpg
27. Stelarc. (2006). Ear on arm/kolda kulak. [Performans]. Stelarc. http: //stelarc. org/m edia/ light box/d ata/i mages /34.jpg
28. Stelarc. (2008). Ear on arm engineering internet organ. http: //stelarc.org/? catID =20242
29. Stelarc. (2014). Ear on arm/kolda kulak. [Performans]. Stelarc. http: //stelarc. org/media/img/suspension2 012/2 Rain er_Li nz.jpg
30. Stelarc. (2014). Ear on arm/kolda kulak. [Performans]. Stelarc. http: //stelarc. org/media/img/suspension2 012/9 Clau dio_O yarce .jpg
31. Şvetsz, L. (2015). Neil Harbisson: People aren’t black and white, We’re all different shades of orange. https ://bi rdinf​light .com/ inspi ratio n/experien ce/ne il-ha rbiss on-pe ople- aren- t-bla ck-an d-whi te-we -re-all-different-sh ades- of-orange. html
32. Tirosh-Samuelson, H. (2011). Transhumanism in context. In G. R. Hansel & W. Grassie (Eds.), Transhumanism and its critics (p. 10–23). Metanexus Institute.
33. Transhumanist Declaration. (2012). Transhumanist reader: Classical and contemporary essays on the science, technology, and philosophy of the human future. Wiley-Blackwell Publishing.