Tekstillerin Plastik Sanatlarda Kullanımı; Yumuşak Heykelleriyle Claes Oldenburg Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı, plastik sanatlarda sanatsal yaratım için sanatçıların alan dışı malzemeler ve farklı teknikler kullanarak 1960’lı yıllarda ürettiği tekstil içeren öncü eserleri araştırmak ve tekstillerle bağlantısı olan yumuşak heykelleri incelemektir. Özellikle 1950 sonrasında ortaya çıkan sanat akımlarının etkisiyle sanat kavramının değişimi, disiplinlerarası etkileşimlerle tekstil malzemelerinin ve tekniklerinin plastik sanatlarda kullanılma yöntemleri değerlendirilmektedir. Öncelikle tekstil malzemelerinin bir zanaat üretim nesnesi olması dışında sanatsal eserlerde kullanılabileceği fikrinin belirmesi ve olgunlaşması, bu anlamda değer kazanma süreci araştırılmıştır. Ayrıca lif sanatı kavramının yeni konuşulmaya başladığı 1960’lı yıllarda, tekstil malzemeleri ve teknikleri Claes Oldenburg gibi heykeltıraşların elinde bambaşka fikirler ve tekniklerle kullanılmıştır. Yumuşak heykel hareketinin temsilcisi olan sanatçının gündelik, sıradan olan nesneleri sorgulayan heykelleri tekstillerin kullanılma yöntemleri bakımından incelenmektedir. Araştırmanın sonucunda farklı fiziksel ve estetik özelliklere sahip tekstil malzemelerinin plastik sanatlarla uğraşan ressam ve heykeltıraşlar tarafından tekstil sanatçılarından farklı olarak ortaya koydukları kavramsal ve biçimsel yeni yaklaşımlar ve farkları sorgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Tekstil
• plastik sanatlar
• yumuşak heykel
• Claes Oldenburg

Use of Textiles in Plastic Arts: The Case of Claes Oldenburg with Its Soft Sculpture

Abstract

The aim of this study is to investigate the pioneering works of textiles produced in the 1960s by artists using out-of-field materials and different techniques for artistic creation in plastic arts and to examine soft sculptures related to textiles. In particular, the change in the concept of art with the effect of art movements that emerged after 1950, interdisciplinary interactions, and the methods of using textile materials and techniques in plastic arts are evaluated. First of all, the emergence and maturation of the idea that textile materials can be used in artistic works apart from being a craft production object and the process of gaining value in this sense has been investigated. In addition, in the 1960s, when the concept of fiber art began to be talked about, textile materials and techniques were used with completely different ideas and techniques in the hands of sculptors such as Claes Oldenburg. The sculptures of the artist, who is the representative of the soft sculpture movement, questioning every day, and ordinary objects are examined in terms of the methods of using textiles. As a result of the research, the conceptual and stylistic new approaches and differences in textile materials with different physical and aesthetic properties are questioned by painters and sculptors dealing with plastic arts, unlike textile artists.

Keywords

• Textile
• plastic arts
• soft sculpture
• Claes Oldenburg

Kaynakça

1. Adamson, G. (2014). Soft power. J. Porter (Ed.) Fiber: Sculpture 1960-present (ss. 143–150) içinde. Institute of Contemporary Art.
2. Armağan, İ. (1983). Bilimsel araştırma yöntemleri. DEÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları no: 16/b.
3. Auther, E (2011). From design for production to off-loom sculpture. In J. Falino (Ed.) Crafting modernism: Midcentury art and desing (ss. 144–163) içinde. Abrams.
4. Bıyıklı, N. E., & Saatçıoğlu, K. (2021). Bauhaus dokuma atölyesi’nden bir kesit: Anni Albers, Otti Berger, Gunta Stölzl. Yedi Dergisi, 26(26), 15–29. [CrossRef]
5. Celant, G. (Ed.) (1995). Claes Oldenburg: An anthology. Abrams Publishing. https ://ar chive .org/ detai ls/cl aesol d00ol de/pa ge/n1 3/mod e/2up
6. Constantine, M., & Larsen, J. L. (1972). Beyond craft: The art fabric. Van Nostrand Reinhold Company.
7. Constantine, M., & Larsen, J. L. (1985). The art fabric: Mainstream. Kodansha International Ltd.
8. Danchev, A. (2011). 100 sanatçı manif estos u-füt ürist lerde m stuckistlere (M. E. Uslu, Çev.). Espas Yayınları.

9. Eroğlu, S. (2021). On yenilikçiyle pop art. Destek Medya Grubu.
10. Falino, J. (2011). Craft is art is craft. J. Falino (Ed.). Crafting modernism: Midcentury art and desing (ss. 16–31) içinde. Abrams.
11. Fineberg, J. (2014). 1940’tan günümüze sanat (S. Atay Eskier & G. E. Yılmaz, Çev.). Karakalem Kitabevi.
12. Hesse, E. (2014). Ennead [Tekstil]. Barbara Lee koleksiyonu, Massachusetts.
13. J Porter, Fiber: sculpture 1960-present (s. 37) içinde. Institute of Contemporary Art.
14. Hopkins, D. (2018). Modern sanattan sonra 1945–2017. Hayalperest Yayınevi.
15. Jackson, L. (2002). Twentieth century pattern design. Princeton Architectural Press.
16. Koşar, S. T. A. (2021). Geri kazanılmış pamuklu kumaş özelinde tekstil heykele güncel yaklaşımlar. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, (11), 287–302.
17. Meilach, D. Z. (1974). Soft sculpture and other soft art forms, with stuffed fabrics, fibers, and plastics. Crown Publishers. https ://ar chive .org/ detai ls/so ftscu lptur eoth0 0meil /page /22/m ode/2 up
18. Morris, R. (2014). Untitled [Keçe]. Leo Castelli Galeri, New York. J. Fineberg, 1940'tan günümüze sanat (s. 290) içinde. (S. Atay Eskier & G. E. Yılmaz, Çev.). Karakalem Kitabevi.
19. Oldenburg, C. (1995). Soft bathroom [Heykel]. Modern Sanatlar Müzesi, New York. G. Celant, Claes oldenburg: An anthology (s. 236-237) içinde. Abrams Publishing.
20. Oldenburg, C. (1995). Giant soft drum set [Heykel]. G. Celant, Claes oldenburg: An anthology (s. 294-295) içinde. Abrams Publishing.
21. Oldenburg, C. (1995). Giant soft drum set-ghost version [Heykel]. G. Celant, Claes oldenburg: An anthology (s. 296-297) içinde . Abrams Publishing.
22. Oldenburg, C. (1995). Giant soft fan [Heykel]. Modern Sanatlar Müzesi, New York. G. Celant,. Claes oldenburg: An anthology (s. 289) içinde. Abrams Publishing.
23. Oldenburg, C. (1995). Giant soft fan-ghost version [Heykel]. Güzel Sanatlar Müzesi, Houston. G. Celant, Claes oldenburg: An anthology (s. 288) içinde. Abrams Publishing.
24. Oldenburg, C. (1995). Soft pay-telephon [Heykel]. Solomon R. Gugenheim Müzesi, New York. G. Celant, Claes oldenburg: An anthology (s. 195) içinde. Abrams Publishing.
25. Oldenburg, C. (1995). Soft typewriter [Heykel]. G. Celant, Claes oldenburg: An anthology (s. 197) içinde. Abrams Publishing.
26. Oldenburg, C. (2021). Floor burger [Heykel]. Modern Sanatlar Müzesi, New York. S. Eroğlu, On yenilikçiyle pop art (s. 172) içinde. Destek Medya Grubu.
27. Oldenburg, C. (2021). Floor cake [Heykel]. Modern Sanatlar Müzesi, New York. S. Eroğlu, On yenilikçiyle pop art (s. 173) içinde. Destek Medya Grubu.
28. Oldenburg, C. (2021). Floor cone [Heykel]. Modern Sanatlar Müzesi, New York. S. Eroğlu, On yenilikçiyle pop art (s. 174) içinde. Destek Medya Grubu.
29. Özay, S. (2001). Dünden bugüne dokuma resim sanatı. Kültür Bakanlığı Yayınları.
30. Porter, J. (2019). Sympathetic medium. R. Morrill (Ed.). Vitamin t, threads & textiles in contemporary arts (ss. 10–17) içinde. Phaidon Press.
31. Rauschenberg, R. (2011). Bed [Resim]. Modern Sanatlar Müzesi, New York. J. Falino, Crafting modernism: Midcentury art and design (s. 58) içinde. Abrams.
32. Rowley, S. (Ed.) (1999). Reinventing textiles: Vol1 Tradition and innovation. Telos Art Publishing.
33. Scott, J. (2003). Textile perspectives in mixed-media sculpture. The Crowood Press. https ://ar chive .org/ detai ls/te xtile persp ecti0 000sc ot
34. Scott, J. (2014). The language of mixed-media sculpture. The Crowood Press.
35. Smith, T. (2014). Bauhaus weaving theory-from feminine craft to mode of design. University Of Minesota Press.
36. Whitham, G., & Pooke, G. (2018). Çağdaş sanatı anlamak. Hayalperest Yayınevi.
37. Yaşar, N. (2016). Lif sanatının öncülerinden Ed Rossbach. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(14), 1–16.
38. Yaşar, N. (2018). Cranbrook sanat akademisi ve dokuma atölyesi . Sobider Journal of Social Sciences, 32(32), 122–132. [CrossRef]
39. Yaşar, N. (2019). Bauhaus’tan Black Mountain kolejine Anni Albers dokumaları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 44, 131–152.