Üniversite Öğrencilerinin Tükettiği Hazır Gıda Ürünlerinin Ambalajlarının Grafik Tasarım Açısından İncelenmesi

Öz

Küreselleşme ve küresel markalar, pazardaki rekabet ortamlarını yükseltirken hem tüketici algıları hem de üretici /tasarımcı tepkileri üzerinde kayda değer etkiler yarattı. Bu çalışmanın temel amacı ambalaj tasarımının rakiplerinden ayrılarak tercih edilirliğini hedeflenmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden anket uygulamasının kullanıldığı çalışmada tüketici tarafından tercih edilen 90 ürün içerisinden ilk 5 ürün çalışma kapsamına alınacağı ve ürünün tüketici tarafından ambalaj tasarımında tercih edilme etkilerinin belirlenmesi amacıyla veri toplanmıştır. Çalışmada 18–28 yaş arası öğrencilerin tercih edilmesinin birkaç nedeni bulunmaktadır. (1) İlk gerekçe gençlerin toplam nüfus içerisindeki payının yüksek olmasıdır. (2) İkinci gerekçe çalışmaya konu olarak seçilen çikolata/ gofret tarzı ürünlerin daha fazla tüketildiği bilinirliğidir. (3) Son olarak da çalışmada tercih edilen ürünlerin iletişim mesajlarının geleneksel ve kitlesel medya yoluyla gençlerin daha fazla maruz kalmalarıdır. Ambalaj tasarımında yaratım süreci renk, fotoğraf, resim, illüstrasyon ve tipografi vb. birçok farklı değişkeni barındırır. Tüketicinin markayla ilk temas noktası olan ambalaj son yıllarda önemi artarak daha fazla tüketicinin ilgi odağı olması, bu konudaki çalışmaları zorunlu hale getirmiştir. Ürünlerin tüketiciye hızlı ve etkili sunumu, rakiplerinden ayırarak tercih sebebi haline gelmesini önemlidir. Bu gücün doğru aktarımı üretici/tüketici ilişkisinde önemlidir. Araştırma çıktıları kapsamında, ambalaj tasarımı daha etkin uygulanmasına yönelik öneriler sunulacaktır. Çalışmanın sonuçları özellikle üretici firmaların ürünlerini pazarda görünür kılınması, akılda kalması ve tercih edilmesine ilişkin rehberlik edilmesi hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ambalaj tasarımı
• grafik tasarım
• gıda ambalajı

Examining the Packaging of the Prepared Food Products Consumed by the University Students in Terms of Graphic Design

Abstract

While increasing the competitive environment in the market, globalization and global brands have had significant effects on both consumer perceptions and producer/designer responses. The main purpose of this study is to aim preferability of packaging design by distinguishing it from its competitors. In this study, in which the questionnaire application from qualitative research methods was used, data were collected in order to determine the first 5 products out of 90 products preferred by the consumer, which products will be included in the study, and the effects of the product being preferred by the consumer in the packaging design. Color, photography, painting, illustration, and typography are some of the variables that affect the creation process. As having become the focus of attention of more consumers with the effect of changing shopping habits in recent years, the packaging design, which is the first contact point of the consumer with the brand, has made studies on this subject mandatory. It is important to ensure that the products are presented to the consumer quickly and effectively and that the product becomes a reason for preference by distinguishing it from its competitors. The correct transfer of this power is important in the producer/consumer relationship. Within the scope of the research outputs, suggestions for more effective implementation of packaging design will be presented. The results of the study are aimed at the making the products of the producing companies visible in the market, keeping them in mind and guiding then in preferability.

Keywords

• Graphic design
• food product
• packaging design

Kaynakça

1. Adams ,F. M., & Osgood, C. E. (1973). A cross-cultural study of the affective meanings of color. Journal of Cross-Cultural Psychology, 4(2), 135–156.
2. Ambrose, G., & Harris, P. (2011). Packing the brand. AVA Publishing.
3. Ambrose, G., & Harris,P. (2013). Grafik Tasarımda Renk. Literatür Yayınları. ISBN: 9789750406423.
4. Ambrose, G., & Harris, P. (2014). Grafik Tasarımda Tipografi. Literatür Yayınları. ISBN: 9789750406577.
5. Becer, E. (2014). Ambalaj Tasarımı. Dost Kitabevi. ISBN: 9789752985179.
6. Düz, N. (2012). Ambalaj-reklam ilişkisi ve tasarım eğitimindeki yeri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi. 3(6), 19–52.
7. Hannon, B. (1972). System energy and recycling: A study of the beveragecontainer industry. Unknown conference. https://www.ideals.illinois. edu/items/32649
8. Klimchuk, M. R., & Krasovec, S. A. (2013). Packaging design: Successful product branding from concept to shelf. John Wiley & Sons. https://www.wiley.com/en-us/Packaging+Design:+Successful+Product+Branding+From+Concept+to+Shelf,+2nd+Edition-p-9781118027066

9. Kurumu, R. (2021). Türki̇ye HTM perakendeci̇li̇ği̇ sektör i̇ncelemesi̇ ön raporu. https ://ww w.rek abet. gov.t r/Dos ya/se ktorr aporl ari/h tmperakendecili gisek torin celem esion rapor u-202 10705 11542 8725- pdf
10. Megep (2012). Ambalaj üzeri düzenleme. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. http://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Ambalaj%20%C3%9Czeri%20D%C3%BCzenleme.pdf
11. Odabaşı, Y., & Oyman, M. (Çev.) (2004). Ürün ve ambalaj (ss. 33–62). Matbaa Teknik Dergisi.
12. Rekabet Kurumu (2021). Türki̇ye HTM perakendeci̇li̇ği̇ sektör i̇ncelemesi̇ ön raporu. https ://ww w.rek abet. gov.t r/Dos ya/se ktorr aporl ari/h tmperakendecili gisek torin celem esion rapor u-202 10705 11542 8725- pdf
13. Robertson, G. L. (2005). Food packaging: Principles and practice. CRC press. ISBN: 9781439862414.
14. Sacharow, S. (1976). Handbook of package Materials. The AVIL Yayınları. ISBN: 0870552074.
15. Schloss, K. B., & Palmer, S. E. (2011). Aesthetic response to color combinations: Preference, harmony, and similarity. Attention, Perception and Psychophysics, 73(2), 551–571. Won, S., & Westland, S. (2016). Colour meaning and context. Color Research and Application, 42, 450–459.
16. Won,S., & Westland, S. (2017). Colour meaning and consumer expectations: Won and Westland. https://eprints.whiterose.ac.uk/127622/1/won_westland_CRA_2017.pdf
17. World Food (2017). Türkiye’nin lider süpermarket zincirleri. https ://worldfood-is tanbu l.com/Haberler/turkiyenin -lider-supermarket-zincirleri