Uzman Bir Mastering Mühendisi ve İzotope Ozone 11 Mastering Asistanı’nın Mastering Yaklaşımlarının Karşılaştırılması

Öz

Gelişen yapay zekâ teknolojisi, popülerlik kazandığı birçok endüstriyle birlikte müzik endüstrisini de etkilemiş ve ses mühendislerine çeşitli çözümler sunan uygulamalar geliştirilmiştir. Böylece, yapay zekâ uygulamalarının müzik prodüksiyonu uzmanlarına bir alternatif olup olamayacağı sorusunu gündeme getirmiştir. Araştırma uzman bir mastering mühendisinin mastering yaklaşımı ile iZotope Ozone 11 Master Assistant yazılımının yapay zekâ destekli mastering yaklaşımını karşılaştırarak, yapay zekâ destekli mastering yaklaşımının uzman bir mühendis yaklaşımına benzerliğinin değerlendirilmesini konu almaktadır. Dört farklı türdeki müzik eserine her iki yaklaşım tarafından mastering işlemi uygulanmış, mastering çıktıları yapılan spektral ve dinamik analizler ile incelenmiş, her iki mastering yaklaşımının farklılıkları ve benzerlikleri tespit edilmiştir. Yapılan analizler ile mastering çıktılarının tonal dengeleri, ortalama gürlük seviyeleri, dinamik aralık değerleri ve gerçek tepe noktası sınırlaması verilerine ulaşılmış ve bu değerler üzerinden iki farklı mastering yaklaşımı karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar sonucunda frekans dağılımı ve tonal denge oluşturma bakımından iZotope Ozone 11 Mastering Assistant yazılımının uzman mastering mühendisiyle benzer bir eğriyi takip ettiği görülürken, ortalama gürlük değerleri, dinamik aralık seviyeleri ve gerçek tepe noktası sınırlaması bakımından uzman mastering mühendisinin yaklaşımını takip edemeyip, farklı değerler uyguladığı görülmüştür. Ayrıca dışarıdan bir insan müdahalesi olmadan iZotope Ozone Mastering Asistanı'nın mastering yaklaşımının ortalama gürlük değerleri, dinamik aralık seviyeleri ve gerçek tepe noktası sınırlaması işlemlerini etkin bir şekilde gerçekleştiremediği ancak bu aracın yapay zekâ desteğiyle sağladığı mastering işlemlerinin standartları karşılayacak şekilde yenilenmesi durumunda etkili mastering çözümleri sunabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Müzik Teknolojisi
• Ses Teknolojisi
• Mastering
• Mastering Mühendisi
• Yapay Zekâ ile Mastering

Comparison of Mastering Approaches of an Expert Mastering Engineer and iZotope Ozone 11 Mastering Assistant

Öz

This research compares the mastering approach of an expert mastering engineer with the artificial intelligence-assisted mastering approach of iZotope Ozone 11 Master Assistant software and evaluates the similarity of the artificial intelligence-assisted mastering approach to the approach of an expert engineer. The study was carried out on four different music works. The mastering process was applied to the selected works by both approaches, the mastering outputs were analyzed by spectral and dynamic analyses, and the differences and similarities of both mastering approaches were determined. With analyses, tonal balances, general loudness levels, dynamic range values, and Real Peak limitation data of the mastering outputs were obtained, and two different mastering approaches were compared based on these values. As a result of the comparisons, it was observed that iZotope Ozone 11 Mastering Assistant software followed a similar curve with the expert mastering engineer in terms of frequency distribution and tonal balance. In contrast, it could not follow the approach of the expert mastering engineer in terms of average loudness values, dynamic range levels, and true Peak limitation and applied different values. With the findings obtained, it is concluded that the mastering approach of iZotope Ozone Mastering Assistant can not effectively perform average loudness values, dynamic range levels, and true Peak limitations without external human intervention, but that this tool can provide effective mastering solutions because of revising the mastering processes provided by artificial intelligence to meet the standards.

Anahtar Kelimeler

• Music Technology
• Sound Technology
• Mastering
• Mastering Engineer
• Artificial Intelligence Mastering

Kaynakça

1. Aker, O. (2024). Yapay zekâ destekli müzik mastering araçlarının müzik prodüksiyonundaki rolünün araştırılması: Karşılaştırmalı bir inceleme (Tez no. 890447) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
2. Ar, E. Z., & Akbulut, C. (2021). Müzik prodüksiyonu tarihi üzerine genel bir bakış. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(71), 1526–1534. https://doi.org/10.26450/jshsr.2520
3. Ar, E. Z. (2021). Müzik prodüksiyonu süreçleri üzerine kavramsal bir tartışma: Müzik prodüksiyonunda yabancılaşma (Tez no. 680670) [Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
4. Aydöner, E. (2019). Müzik yapımında mastering. Müzik Eğitimi Yayınları.
5. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368–388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
6. Brixen, B. E. (2020). Audio metering: Measurements, standards and practice. Focal Press. (In English)
7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
8. Canyakan, S. (2017). Ses tarihi: Audio özelinde müzik teknolojisi ve kökeni. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(ERTE Özel Sayısı), 171–191. https://doi.org/10.12780/usaksosbil.373860

9. Ergün, B. (2021). Hızlı mastering servisleri, çalışma yöntemleri ve bir sanat pratiği olan mastering ile etkileşimleri (Tez no. 715300) [Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
10. iZotope. (2023a). Ozone 11 advanced user guide. iZotope Inc. (In English) https://www.izotope.com
11. Kazak, M. (2016). Mastering işleminde analog ve modelleme karşılaştırması (Tez no. 449250) [Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
12. Owsinski, B. (2007). The audio mastering handbook: The Mastering engineer's handbook (2nd ed.). Thomson Learning Inc. (In English)
13. Özkeleş, M. (2018). Miks aşamasında boyut kavramı ve boyutu etkileyen faktörler (Tez no. 509741) [Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
14. Soysal, K. (2021). İlk çağdan orta çağa perküsyonun tarihsel gelişim süreci ve evrimi (Tez no. 678701) [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
15. Subaşı, M., & Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419–426. https://izlik.org/JA84JY63PW
16. Tamöz, V. (2008) Adım adım bir müzik albümü prodüksiyonu-bir müzik albümü prodüksiyonu ve uygulama aşamaları (Tez no. 264165) [Yüksek lisans tezi, Haliç Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
17. Tekçam, G. (2017). Eski Mısır uygarlığında müzik ve müzik enstrümanları. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (12), 155–170. https://izlik.org/JA45WR99SS
18. Ünlü, C. (2016). Git zaman gel zaman: Fonograf-gramofon-taş plak. Pan Yayıncılık.
19. Yıldız, Ö., & Uzunöz, C. K. (2019). Mekân ve mekân tasarımının ses derinliğine etkisi üzerine deneysel bir çalışma. İletişim Çalışmaları Dergisi, 5(2), 201–218. https://izlik.org/JA82XB59ZE
20. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage Publications. (In English)