TR
EN
Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması
Öz
Bu çalışma, müzik aracılığıyla ortaya çıkan estetik ve karmaşık duyguları ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir özbildirim aracı olan Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin (Geneva Emotional Music Scale; GEMS) 25 maddelik versiyonunun Türkçe uyarlamasını ve psikometrik özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya 81 kadın ve 20 erkek üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcılar, farklı duygusal tepkiler uyandıracak şekilde seçilmiş beş Batı klasik müziği eserinin ikişer dakikalık bölümlerini dinlemiş ve her parça sonrasında ölçeği doldurmuştur. Katılımcılardan 85’i, test-tekrar test güvenirliğini değerlendirmek amacıyla iki hafta sonra yeniden ölçüme alınmıştır. Çok düzeyli doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, orijinal dokuz faktörlü yapının Türkçe örneklemde tam olarak korunamadığını, ancak sekiz faktörlü bir yapının (yeni eklenen Zihinsel Kopuş faktörü dahil) daha uygun olduğunu göstermiştir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayıları (α = .76–.88) ve bileşik güvenirlik değerleri (.64–.92) kabul edilebilir düzeyde bulunmuş, test-tekrar test korelasyonları ise faktörler arasında değişmekle birlikte genel olarak yeterli kararlılık göstermiştir. Tekrarlı ölçümler varyans analizleri, tüm duygusal faktörlerde müzik eserleri arasında anlamlı farklılıklar ortaya koymuştur; örneğin, Vivaldi en yüksek Neşeli Hareketlenme ve Hayranlık, Mendelssohn en yüksek Dinginlik, Bruch en yüksek Hüzün, Delibes ise en yüksek Gerginlik puanlarını almıştır. Bulgular, GEMS-24-TR’nin Türk kültüründe müziğin tetiklediği estetik duyguları güvenilir biçimde ölçebildiğini ve kültürel farklılıklara duyarlı olduğunu göstermektedir. Bu uyarlama, müzik psikolojisinde hem deneysel hem de uygulamalı araştırmalar için standartlaştırılmış bir ölçüm aracı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu çalışma, TÜBİTAK-2209 Programı kapsamında desteklenmiştir
Proje Numarası
Proje no. 1919B012420570
Etik Beyan
Etik kurul onayı Balıkesir Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’ndan (Tarih: 28.02.2025, Sayı: 2025/02-38) alınmıştır.
Teşekkür
Bu çalışmada ölçeğin İngilizceden Türkçeye çeviri sürecine katkılarından dolayı Prof. Dr. Nihal Mamatoğlu, Doç. Dr. Ercan Selçuk Ünlü, Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Yasin Şenyurt ve Dr. Öğretim Üyesi Cantürk Akben’e; Türkçeden İngilizceye geri çeviri sürecine desteklerinden ötürü Prof. Dr. Hamit Coşkun ve Dr. Öğretim Üyesi Şerife İnci Şalvarlı’ya teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Chełkowska-Zacharewicz, M., & Janowski, M. (2021). Polish adaptation of the geneva emotional music scale: Factor structure and reliability. Psychology of Music, 49(5), 1117–1131. https://doi.org/10.1177/0305735620927474 (In English)
- Eerola, T., & Vuoskoski, J. K. (2012). A review of music and emotion studies: Approaches, emotion models, and stimuli. Music Perception: An Interdisciplinary Journal, 30(3), 307–340. https://doi.org/10.1525/MP.2012.30.3.307 (In English)
- Fingerhut, J., & Prinz, J. J. (2020). Aesthetic emotions reconsidered. The Monist, 103(2), 223–239. https://doi.org/10.1093/monist/onz037 (In English)
- Herbert, R. (2011). Consciousness and everyday music listening: Trancing, dissociation. In D. Clarke & E. Clarke (Eds.), Music and consciousness: Philosophical, psychological, and cultural perspectives (pp. 295–309). Oxford University Press. (In English)
- Jacobsen, P. O., Strauss, H., Vigl, J., Zangerle, E., & Zentner, M. (2025). Assessing aesthetic music-evoked emotions in a minute or less: A comparison of the GEMS-45 and the GEMS-9. Musicae Scientiae, 29(1), 184–192. https://doi.org/10.1177/102986492412562 (In English)
- Juslin, P. N., & Västfjäll, D. (2008). Emotional responses to music: The need to consider underlying mechanisms. Behavioral and Brain Sciences, 31(5), 559–575. https://doi.org/10.1017/S0140525X08005293 (In English)
- Kaelen, M., Bolstridge, M., Carhart-Harris, R. L., Roseman, L., Nutt, D. J., Curran, H. V., Lorenz, R., Barrett, F. S., Family, N., & Feilding, A. (2015). LSD enhances the emotional response to music. Psychopharmacology, 232(19), 3607–3614. https://doi.org/10.1007/s00213-015-4014-y (In English)
- Kenett, Y. N., Cardillo, E. R., Christensen, A. P., & Chatterjee, A. (2023). Aesthetic emotions are affected by context: A psychometric network analysis. Scientific Reports, 13(1), 20985. https://doi.org/10.1038/s41598-023-48219-w (In English)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Müzik Algısı, Müzik (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
19 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
22 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 57
APA
Gültepe, B., & Şentürk, C. (2026). Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Art Vision, 57, 58-68. https://doi.org/10.32547/artvision.1768358
AMA
1.Gültepe B, Şentürk C. Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Art Vision. 2026;(57):58-68. doi:10.32547/artvision.1768358
Chicago
Gültepe, Bedirhan, ve Cansu Şentürk. 2026. “Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması”. Art Vision, sy 57: 58-68. https://doi.org/10.32547/artvision.1768358.
EndNote
Gültepe B, Şentürk C (01 Ekim 2026) Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Art Vision 57 58–68.
IEEE
[1]B. Gültepe ve C. Şentürk, “Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması”, Art Vision, sy 57, ss. 58–68, Eki. 2026, doi: 10.32547/artvision.1768358.
ISNAD
Gültepe, Bedirhan - Şentürk, Cansu. “Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması”. Art Vision. 57 (01 Ekim 2026): 58-68. https://doi.org/10.32547/artvision.1768358.
JAMA
1.Gültepe B, Şentürk C. Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Art Vision. 2026;:58–68.
MLA
Gültepe, Bedirhan, ve Cansu Şentürk. “Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması”. Art Vision, sy 57, Ekim 2026, ss. 58-68, doi:10.32547/artvision.1768358.
Vancouver
1.Bedirhan Gültepe, Cansu Şentürk. Cenevre Müzik Duygusu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. Art Vision. 01 Ekim 2026;(57):58-6. doi:10.32547/artvision.1768358