Bu makale İmam el-Ayni ve biyografisine odaklanıyor, çocukluğundan önemli bir âlim olarak yükselişine kadar yetiştirilme tarzını ve akıl hocalarını inceliyor. Ayrıca öğrencileri ve yazdığı kitaplar hakkında da bilgi ediniyoruz ve geride Müslümanların yararlanabileceği, hukuk, dil, hadis ve daha fazlası gibi çeşitli disiplinleri kapsayan bir hazine bırakıyoruz.
El-Ayni'nin hukuktaki rütbesini ve âlimler arasındaki konumunu anlamak istediğimizden, önceki âlimlerin hukukçuların sınıfları ve her sınıf için gereken şartlar hakkında söylediklerini ele almamız gerekiyordu. Âlimlerin sınıf sayıları ve her sınıf için gereken nitelikler açısından farklılık gösterdiğini gördük.
Hukukçuların sınıflarını ve her sınıf için gereken şartları tartıştıktan sonra İmam el-Ayni'nin rütbesini tartışmaya geçtik. Zamanının ve kendisinden sonra gelen âlimlerin onunla ilgili ifadelerini aktardık. Kitaplarını ve kendisinden sonra âlimlerin bunları nasıl aldıklarını, kendisinden kaç tane alıntı yaptıklarını ve onun görüşlerini ve ifadelerini kabul edip etmediklerini inceledik. Bazı fıkhî görüşleri diğerlerine göre doğruladığını ve tercih ettiğini gördük. Kendisinden sonra gelen bir dizi âlim bunları düzeltti ve tercih etti. Tüm bunlar sayesinde onun sınıfını doğru bir şekilde belirleyebildik. Ardından, El-Ayni'nin âlimlerin bir görüşünü diğerine tercih ettiği bazı konulardan bahsettik.
تدور هذه المقالة تدور على الإمام العيني والترجمة له من حيث التعرف على نشأته ومشايخه منذ كان طفلا صغيرا إلى أن أصبح عالما ذو شأن ومكانة، ونتعرف على تلاميذه الذين خلفهم، وكتبه التي ألفها وتركها كنزا للمسلمين ينهلون مما فيها من علوم مختلفة، من الفقه واللغة والحديث وغيرها.
ثم لما أردنا أن نتعرف على درجة العيني الفقهية وطبقته بين العلماء، كان لا بدّ من التعرض لما ذكره العلماء السابقون عن طبقات الفقهاء، وبيان شروط كل طبقة. ورأينا أنّ العلماء مختلفين في عدّ الطبقات، وفي نسبة العلماء إلى كل طبقة منها.
وبعد أن تكلمنا عن طبقات الفقهاء والشروط الواجب توافرها في أهل كل طبقة انتقلنا للكلام على درجة الإمام العيني، فنقلنا كلام علماء عصره ومن أتى بعده في حقه، ونظرنا في كتبه وكيف تلقاها العلماء من بعده، وكم نقلوا عنه، وهل أخذوا بآرائه وأقواله أم لا. فوجدنا وقد صحّح ورجحّ بعض الاقوال الفقهية على غيرها. وأخذ بتصحيحه وترجيحه عدد من العلماء الذين أتوا بعده، من خلال هذا كله استطعنا أن نحدد طبقته بشكل دقيق، ثم أتبعنا ذلك بذكر بعض المسائل التي رجح فيها العيني قولا ما من أقوال العلماء على غيره.
This article focuses on Imam al-Ayni and his biography, exploring his upbringing and mentors, from his childhood to his rise to a scholar of considerable stature. We also learn about his students and the books he authored, leaving behind a treasure trove for Muslims to draw from, encompassing a variety of disciplines, including jurisprudence, language, hadith, and more.
Since we wanted to understand al-Ayni's rank in jurisprudence and his standing among scholars, we had to address what previous scholars had said about the classes of jurists and the conditions for each class. We saw that scholars differed in their number of classes and in the qualifications required of each class.
After discussing the classes of jurists and the conditions required of each class, we moved on to discuss Imam al-Ayni's rank. We cited the statements of scholars of his time and those who came after him regarding him. We examined his books and how scholars received them after him, how many they quoted from him, and whether they accepted his opinions and statements. We found that he had validated and favored some juristic opinions over others. A number of scholars who came after him corrected and preferred it. Through all of this, we were able to accurately determine his class. Then we followed that by mentioning some of the issues in which Al-Ayni preferred one opinion of the scholars over another.
| Birincil Dil | Arapça |
|---|---|
| Konular | İslam Hukuku |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 11 Nisan 2025 |
| Kabul Tarihi | 9 Kasım 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 28 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 28 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 2 Sayı: 2 |
ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi; ilahiyat araştırmaları alanına dair araştırma ve tercüme makale, gezi/araştırma notu, kitap edisyon kritiği, kongre veya sempozyum bildiri ve değerlendirmeleri, tez değerlendirmeleri gibi çalışmaları yayınlama ve açık erişim politikasıyla bilim alanına katkı sunmayı amaçlamaktadır.
İlahiyat araştırmaları alanına dair tüm çalışmalar.
• ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi; Haziran ve Aralık aylarında yılda iki sayı olarak Ardahan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından elektronik ortamda yayımlanan, erişime açık uluslararası akademik bir dergidir.
• Dergimiz, Haziran sayısı için 1 Ocak-1 Mayıs, Aralık sayısı için 1 Temmuz-1 Kasım tarihlerinde makale gönderimine açıktır.
• Dergimizde aynı döneme ait bir yazarın birden fazla çalışması değerlendirmeye alınmaz.
• Dergimize gönderilen makaleler, en az 5000 en fazla 10000 kelimeden oluşmalıdır. Makalenin niteliğine göre bu rakam artırılabilir.
• Türkçe ve İngilizce özetler, 150-200 sözcük aralığında olmalıdır.
• Özetlerde ilki ana bilim dalının ismi olacak şekilde en az 3 en fazla 5 anahtar kelime yer almalıdır.
• Ön kontrolden geçirilen çalışmalar, intihal tespit programı ile taranır. İntihal tespit edilen çalışmalar, yayınlanmaz.
• Ayrıca benzerlik oranı, %20’den fazla olan çalışmalar, yayınlanmaz.
• Gönderilen çalışmalar, çift taraflı kör hakemlik değerlendirmesine tabi tutulur. En az iki hakem tarafından kabul edilmeyen çalışmalar, yayınlanmaz.
• Tercüme türünde gelen makalelerin yayınlanabilmesi için diğer makalelerde olduğu gibi aynı işlem süreci uygulanır.
• Yayınlanan tüm makalelere, kalıcı makale tanımlayıcısı olarak DOI atanır.
• Yazar ad soyad ve diğer bilgileri ile makale bilgileri ekteki şablondaki stile uygun olacak şekilde hazırlanmalıdır.
• Kağıt türü, dikey A4 seçilmelidir.
• Sayfa düzeni kenar boşlukları; üst: 3 cm, alt: 3 cm, sol kenar: 3 cm, sağ kenar: 3 cm olmalıdır.
• Türkçe ve İngilizce özetler, Times New Roman 10 punto olacak şekilde ayarlanmalı ve özetler 150-200 sözcük ile sınırlı tutulmalıdır.
• Anahtar kelimelerde ilk sözcük ilgili ana bilim dalını ifade etmelidir.
• Türkçe ve İngilizce makalelerde ana metin Times New Roman 12 punto olacak şekilde ayarlanmalı ve iki yana yaslanmış olmalıdır.
• Arapça makalelerde ana başlıklar 14 punto ve bold şekilde Traditional Arabic yazı formatı kullanılmalıdır.
• Arapça makalelerde ana metin 12 punto Traditional Arabic yazı formatı kullanılmalı ve sağ taraftan başlayacak şekilde iki yana yaslanmış olmalıdır.
• Arapça makalelerde dipnot Traditional Arabic 10 punto olacak şekilde ayarlanmalıdır.
• Dergi ana başlıkları Times New Roman 14 punto ve bold olacak şekilde ayarlanmalıdır. Makalenin gezinti bölmesinde başlıklar görünecek şekilde hazırlanmalıdır.
• Metin için kullanılması gereken ayarlar: (TR&EN)
Hizalama: Yaslanmış
Ana Hat Düzeyi: Gövde Metni ve Soldan sağa
Girinti: sol 0 cm sağ 0 cm
Özel: İlk satır
Değer: 1,25
Aralık: Önce 6 nk Sonra 6 nk
Satır Aralığı: Kat
Konum: 1,25
• Otomatik kaynak gösterme araçlarından Zotero, EndNote, Mendeley kullanılmalıdır.
• Dipnot için kullanılması gereken ayarlar:
Hizalama: Yaslanmış
Ana Hat Düzeyi: Gövde Metni ve Soldan sağa
Girinti: sol 0 cm sağ 0 cm
Özel: Asılı
Değer: 0,4
Aralık: Önce 0 nk Sonra 0 nk
Satır Aralığı: Tek
Konum: Boş
• Kaynakça için kullanılması gereken ayarlar:
Kaynakça, 12 punto ve İsnad 2. Edisyona göre hazırlanmalıdır. Kaynakçanın paragraf düzeni Asılı 1,25 cm olarak ayarlanmalıdır. Aralık önce 6 nk, sonra 6 nk, satır Aralığı TEK olarak ayarlanmalıdır.
Tablolar
• Tablo 1. (Times New Roman, 10 punto, koyu, sola yaslı)
Tablo Adındaki Her Sözcüğün İlk Harfi Büyük (Times New Roman, 10 punto, italik, sola yaslı)
• Tablolarınızın farklı sayfaya geçmesi halinde “Tablo X. Devamı” şeklinde başlık satırı ve bilgi satırınızı tekrardan yeni sayfadaki tablonun en üst iki satırında kullanınız.
• Tablo 1. Devamı (Times New Roman, 10 punto, koyu, sola yaslı)
• Resimler: Yüksek çözünürlüklü olmalı ve resim adlandırmalarında, şekil kurallarına uyulmalıdır.
Türkçe Makale Yazım şablonu: https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/31085
İngilizce Makale Yazım Şablonu: https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/31155
Arapça Makale Yazım Şablonu: https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/31154
• ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır.
• Dergimiz; Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ne uymaktadır. Ayrıca Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Acsess Scholary Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkelerini de benimsemiştir.
• Dergimizde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir.
• Dergimiz, yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklemektedir.
• Hakemli dergide bir makalenin yayımlanması uyumlu ve saygı duyulan bilgi ağının gelişmesinde gerekli bir temel taşıdır. Bu yazarların ve onları destekleyen enstitülerin çalışmalarının kalitesinin doğrudan yansımasıdır. Hakemli makaleler bilimsel metotları destekler ve şekillendirir. Bu yüzden beklenen etik davranışların standartlarında anlaşmaya varmak yayımlama ile ilgili tüm taraflar, yazar, dergi editörü, hakem ve yayımcı kuruluşlar için önemlidir.
1967 yılında Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesinde doğdu. İlkokuldan sonra İstanbul Fatih’te hafızlık yaptı (1982). Samsun İmam Hatip lisesinden 1989 yılında mezun oldu. Aynı yıl Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesini kazandı. 1993 yılında lisansını tamamladı. Aynı sene Ankara Yenimahalle Müftülüğünde müezzin kayyım olarak memuriyete başladı. 1995 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde Yüksek lisansa başladı. 1998 yılında hem “Kur’an’da Emr Kelimesi (Semantik ve Etimolojik Tahlil)” adlı tezi ile yüksek lisansı hem de Diyanet İşleri Başkanlığı İstanbul (Haseki) Dini Yüksek İhtisas Kursunu tamamladı. Çorum’un İskilip İlçesine vaiz olarak atandı. 2000 yılında Siirt2in Şirvan ilçesine müftü olarak atandı. 2001-2005 yılları arasında resmi görevle Hollanda’nın Almelo şehrinde imam hatip olarak görev yaptı.2005-2008 yılları arasında Sivas’ın Divriği İlçesinde, 2008-2014 yılları arasında Çorum’un Bayat ilçesinde, 2014-2019 yılları arasında Samsun’un Canik ilçesinde ilçe müftüsü olarak görev yaptı. 2011 yılında Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı Tefsir Bilim Dalı’nda doktoraya başladı. “Siyer, Hadis ve Tefsir Bağlamında Haccın Ahkamı ve Menasiki” adlı tezi ile doktorasını tamamladı. 2019 yılında Ardahan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tefsir Ana Bilim Dalı’na öğretim üyesi olarak atandı. 2025 yılında Doçent unvanını aldı. Yayınlanmış 5 kitabı, 2 kitap bölümü, 13 akademik makalesi, 4 sempozyum tebliği, ulusal popüler dergilerde de çok sayıda makaleleri bulunmaktadır. Halen İlahiyat Fakültesindeki görevine devam etmektedir. Evli ve dört çocuk babasıdır.
1989 yılında Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinde doğan Kalgı, ilkokul öğrenimini Yumrutepe Köyü’nde, ortaokul ve lise öğrenimini ise Siverek’te tamamlamıştır. 2011 yılında Kilis 7 Aralık Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği bölümünden mezun olan Kalgı, 2011-2016 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı çeşitli okullarda öğretmenlik, 2016-2022 yılları arasında ise farklı okullarda okul yöneticiliği yapmıştır.
Kalgı, 2014 yılında “Lise 1. Sınıf Öğrencilerinin Özsaygı Düzeyleri ile Vandalist Davranışları Sergileme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Şanlıurfa İli Örneği)” başlıklı teziyle Sınıf Eğitimi alanında yüksek lisansını; 2020 yılında ise Çukurova Üniversitesi Din Psikolojisi Anabilim Dalı’nda “Ortaöğretim Öğrencilerinde Dindarlık ile Kişilik Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma (Şanlıurfa Örneği)” başlıklı çalışmasıyla doktorasını tamamlamıştır.
2022 yılında Ardahan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü Din Psikolojisi Anabilim Dalı’na öğretim üyesi olarak atanan Kalgı, 2023 yılında doçent unvanını alarak aynı üniversitede görevine devam etmektedir.
Kalgı, Dindarlık ve Kişilik: Ergenler Üzerine Bir Araştırma (2021) ve Din Değiştirme Olgusu: Müslümanlıktan Hristiyanlığa Geçen Kişiler Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma (2023) adlı kitapların yazarıdır. Bunun yanı sıra, din psikolojisi alanında ulusal ve uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalesi ve bildirisi bulunmaktadır.
Ayrıca Kalgı, 2021 yılında Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olarak ikinci lisans eğitimini de tamamlamıştır. Yazar, Fidan Gürez Kalgı ile evli olup İngilizce ve Farsça bilmektedir.