Yüksel Macit, Mu’tezile’den Aforizmalar, Endülüs Yayınları, 2020

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 200 - 211, 28.12.2025

Fatih Gökhan Vayvaylı

Öz

“Mu’tezile’den Aforizmalar”, Mu’tezile düşünürlerinin aforizmalarını içeren, Yüksel Macit’in değerlen-dirmeleri ve dipnotlarıyla zenginleşen bir kitaptır. Mu’tezile çeşitli biçimlerde nitelendirilebilse de ana hatlarda rasyonalist ilahiyatçılardan oluşan, çoğunlukla Arap olmayan entelektüel harekettir. Onlar mo-dern din felsefecilerine kimi yönlerden benzetilebilir. Bugün dünyanın her yerinden araştırmacılar Mu’tezile’nin zengin felsefi dünyasından yararlanıp araştırmalar yapmaktadırlar. Akılcılığa ve insan özgürlüğüne önem veren bu ekol ve ortaya çıkan düşünceler, değerlerini korumakta ve yeni ilhamlara vesile olmaktadır. Bu yazının amacı, Mu’tezile’den ilginç ve tartışmalı sözler aktaran bu kitabı tanıt-maktır. Kitaba olan ilgiyi arttırmak için her bölümden sözler aktarmayı ve Yüksel Macit’in bazı değer-lendirmelerini yazıya almayı tercih ediyoruz. Kitap, Mu’tezilenin orijinal görüşlerini seçici bir bakışla aktarması ve ciddi, tartışmalı konuları içermesi bakımından önemli ve değerlidir. Kitabın, tüm ilgilileri-ne faydalı olacağını düşünüyor ve İslam Mezhepleri Tarihi Ana Bilim Dalları araştırmacılarının dışında özellikle din felsefecilerinin de dikkatine sunuyoruz. Bu kitap tanıtımı yazımızdaki alıntılar ve yazardan aktardığımız değerlendirmeler bizim seçtiklerimizdir; kitapta bizim seçtiklerimizden daha başka, farklı ilginç görüşler de vardır.

Anahtar Kelimeler

Kelam ve İtikadi Mezhepler Tarihi , Mu’tezile , Yüksel Macit , Mu’tezile’den Aforizmalar

Teşekkür

Mu’tezile’nin orijinal sözlerini ve Mu’tezile üzerine yapılan tartışmaların düşünsel odak-kaynak noktalarını gösterdiği için Sayın Dr. Öğr. Üyesi Yüksel Macit’e teşekkür ederiz.

Aphorisms from Mu’tazila by Yüksel Macit, Endülüs Publishing, 2020

Öz

“Aphorisms from Mu’tazila” is a book containing the aphorisms of Mu’tazila thinkers, enriched with Yüksel Macit’s evaluations and footnotes. Although the Mu'tazila can be characterised in various ways, it is essentially a movement of rationalist theologians, mostly non-Arab intellectuals. In some ways, they can be regarded as similar to modern philosophers of religion. Today, researchers from all over the world benefit from the rich philosophical world of Mu’tazila and conduct research. This school, which empha-sizes rationalism and human freedom, and the ideas that emerged from it preserve their value and inspire new afflatuses. The purpose of this article is to introduce this book that provides interesting and contro-versial quotes from the Mu’tazila. In order to increase interest in the book, we prefer to quote from each chapter and include some of Yüksel Macit’s evaluations. The book is important and valuable for its se-lective presentation of the original views of the Mu’tazila and its coverage of serious and controversial issues. We believe that the book will be useful to all interested parties and we offer it to the attention of researchers in the Departments of the History of Islamic Sects and especially to philosophers of religion. The quotations in this book review and the evaluations we have quoted from the author are the ones we have chosen; there are other interesting opinions in the book, other than the ones we have chosen.

Anahtar Kelimeler

History of Kalam and Doctrinal Sects , Mu’tazila , Yüksel Macit , Aphorisms from Mu’tazila

Teşekkür

We would like to thank Dr. Yüksel Macit, Faculty Member, for showing the original words of Mu'tazila and the intellectual focus and source points of the discussions on Mu'tazila.

Kaynakça

• Macit, Yüksel. Mu‘tezile’den Aforizmalar. İstanbul: Endülüs Yayınları, 2. Baskı, 2020