Dergimizin Yapay Zekâ (YZ) Politikası
Yapay zekâya dair tutumumuz, ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi’ne gönderilen çalışmalarda yapay zekâ teknolojilerinin kullanımına ilişkin etik ve bilimsel ilkeleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Temel hedef, yapay zekânın akademik makale yazımında ve bilimsel analizlerde doğru, şeffaf ve etik biçimde kullanılmasını sağlamak; veri güvenliğini ve akademik dürüstlüğü korumaktır. ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi, yapay zekâ alanındaki gelişmeleri yakından takip etmeyi ve bunu düzenli aralıklarla güncellemeyi ilke edinmektedir. Bu tutum, derginin genel etik ilkeleri ve yayın politikalarıyla bütünlük içinde olup onları destekleyici mahiyettedir.
Yapay zekâ araçları yalnızca dilbilgisi, yazım hataları ve üslup tutarlılığı gibi yüzeysel düzenlemelerde, insani hata payının azaltması amacıyla kullanılabilir. Bunun ötesinde; içerik üretimi, bilimsel bilgi oluşturma, literatür değerlendirmesi veya sonuç çıkarımı gibi akademik sorumluluk alanlarında yapay zekâdan doğrudan yararlanılması kabil değildir.
Tamamen yapay zekâ tarafından üretilmiş metinler, görseller, tablolar veya analizler, yazarın özgün akademik katkısıyla karıştırılmamalıdır. Yayın kurulu ve editörler, yapay zekâ kullanımına ilişkin şüpheli durumlarda çalışmaları ek etik değerlendirmeye tabi tutabilir ve gerekirse yazardan açıklama talep edebilir. Bu tür durumlarda dergi, çalışmayı iade etme veya yayımlamama hakkını sahiptir. Ayrıca ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi, değerlendirme ve editöryal süreçlerde yapay zekâ araçlarını kullanmamayı benimser.
Yapay Zekâ (YZ) Kullanımıyla İlgili İlkeler
1) Şeffaflık: Yapay zekânın kullanıldığı her süreçte şeffaf olunmalıdır. Yapay zekâ kullanımının her aşaması açık ve anlaşılır biçimde belirtilmelidir. Hangi süreçlerde, hangi araçlardan ve nasıl faydalanıldığı; veri toplama yöntemleriyle birlikte açıkça ifade edilmelidir. ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi, yazarların yapay zekâya dair beyanlarını yayımlanan makalelerin başında sunacaktır.
2) Doğruluk: Yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin doğruluğu mutlaka denetlenmelidir. Elde edilen veriler güvenilir, birincil akademik kaynaklar üzerinden doğrulanmalı ve hatalı bilgi aktarımına karşı dikkatli olunmalıdır.
3) Sorumluluk: Yapay zekâ kullanımından kaynaklanabilecek tüm etik, bilimsel ve hukuki sonuçların sorumluluğu yazara aittir. Yazar, yapay zekâdan hangi aşamalarda ve ne şekilde yararlandığını dikkatle değerlendirmeli ve bu kullanımın tüm sonuçlarını üstlenmelidir. Yapay zekâ araçlarının intihal, uydurma, sahte atıf ya da içerik üretiminde hatalı yönlendirme gibi riskler taşıyabileceğinin bilincinde olunmalı; bu tür durumlar yazarın sorumluluğunda değerlendirilecektir.
4) Tarafsızlık: Yazarlar, olası çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmeli ve tarafsızlık ilkesine uygun davranmalıdır. Yapay zekâ araçlarının tarafsız kullanımını sağlamak amacıyla denetim ve değerlendirme mekanizmaları oluşturulmalıdır.
5) Gizlilik ve Güvenlik: Yapay zekâ araçlarının kullanımı sırasında kişisel verilerin gizliliği ve güvenliği korunmalı; veri toplama, işleme ve saklama süreçlerinde ilgili tarafların mahremiyetine azami özen gösterilmelidir. Gerekli teknik ve etik güvenlik önlemleri alınmalıdır.
6) Kaynak Gösterimi: Yapay zekâ uygulamaları kaynakça veya dipnotlarda kaynak olarak gösterilmemelidir. Ancak, yapay zekâya başvurulan durumlar, çalışmanın etik beyan kısmında ve gerekli görülen yerlerinde uygun biçimde açıklanmalıdır.
* Dergiye makale gönderen tüm yazarlar, makale tam dosyasına ek olarak “Yapay Zekâ (YZ) Kullanımı Beyan Formu”nu eksiksiz ve doğru bir şekilde doldurmalıdır.