Kadiyaniliğin Teşekkül Süreci

Dünyanın kadim kültürlerinin bir araya geldiği Hindistan, farklı dillerin, kültürlerin ve dinlerin bir arada bulunduğu ve stratejik ticaret yollarının geçtiği bir ülkedir. Hindistan bulunduğu coğrafi konum nedeniyle hem ticari hem dini ve siyasi anlamda tarih boyunca hep cazibe merkezi olmuştur. 19. yüzyılda Hindistan Alt Kıtasında ortaya çıkan Kadiyaniliğin teşekkülü konusu işlenirken hareketin kurucusu Mirza Gulam Ahmed’in hayatı, kişiliği, aldığı eğitimler, yazdığı eserler ve Müslüman ahaliyi derinden etkileyen Sipahi ayaklanması sonrasındaki cihad konusundaki fetvaları konusu incelenmektedir. Mirza Gulam Ahmed daha sonraları kendisini 14. asrın Müceddidi (yenileyici), Müslümanların Mehdisi, Hıristiyanların Mesihi, Hinduların Krişna-Avatarı ve Hatmü-Nübüvve (Yarı Peygamber) olarak ilan etmiştir. Mirza Gulam Ahmed’in kurduğu Kadiyanilik cemaati İslami mi yoksa İngilizlerin himayesinde ortaya çıkan bir oluşum mu sorularına muhatap olmuş ve muhalifleri tarafından sapkın bir mezhep olarak nitelendirilmiştir. İngiltere’de 1600’lı yıllarda kurulan “Doğu Hindistan Şirketi” aracılığıyla Hindistan’a yerleşen İngilizlerin izlediği politikalar ve Müslümanların büyük eziyet çektiği Sipahi ayaklanmasıyla sonuçlanan sömürgecilik faaliyetleri işlenmiştir. Hint coğrafyasında kurulan ve merkezi Rabva’da bulunan Kadiyaniler, Amerika, Afrika, Avrupa ve Amerika’da müntesipleri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Mirza Gulam Ahmed ve sonrası Kadiyanilik düşüncesinin yeniden inşa faaliyetlerini ve yaşadığı dönem aralığı olan 1839-1908 dönemine kadar olan dini, siyasi, ilmi ve sosyal durumu ve Hint Yarımadası’ndaki ve dünyadaki yerini, önemini ortaya koyarak günümüze kadar olan yayılma faaliyetleri, Kadiyaniliğin oluşumuna etki eden dini ve kültürel unsurları ortaya koyarak Kadiyaniliğin kuruluşu hakkındaki bilgi boşluğunu gidermektir.

India, where the ancient cultures of the world come together, is a country where different languages, cultures and religions coexist and strategic trade routes pass. Due to its geographical location, India has always been a center of attraction in both commercial, religious and political terms throughout history. While the subject of the formation of Qadianism, which emerged in the Indian Sub-Continent in the 19th century, is discussed, the life, personality, educations, works and fatwas of the founder of the movement, Mirza Ghulam Ahmed, on jihad after the Sipahi uprising, which deeply affected the Muslim people, are examined. Mirza Ghulam Ahmad later proclaimed himself as the Mujaddid (renewer) of the 14th century, the Mahdi of the Muslims, the Messiah of the Christians, the Krishna-Avatar of the Hindus, and the Hatmu-Nubuwwa (Semi-Prophet). We tried to examine the Qadianism movement founded by Mirza Ghulam Ahmed, whether it is Islamic or a formation that emerged under the auspices of the British, and the opponents put forward as a heretical sect. The policies followed by the British who settled in India through the "East India Company" established in England in the 1600s and the colonial activities that resulted in the Sipahi uprising, which Muslims suffered greatly, were discussed. Founded in Indian geography and headquartered in Rabva, Qadianis have followers in America, Africa, Europe and America. The aim of this study is to revealing the reconstruction activities of Mirza Gulam Ahmed and his post-Qadiyani thought, the religious, political, scientific and social situation between the period of 1839-1908, the period in which he lived, and its place and importance in the Indian Subcontinent and in the world, the dissemination activities up to the present day have affected the formation of Qadianism. The aim is to eliminate the gap in knowledge about the establishment of Qadianism by revealing the religious and cultural elements that make it possible.