Translations of the Qur’ān in the Post-Soviet Turkic World

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından, Türk dünyasındaki ülkeler dil ve din alanlarında önemli ve çeşitli değişimlere tanıklık etmiştir. Bu süreç, bölgede derin etkilere sahip olmuş ve toplumların yaşam tarzlarını, düşünce yapılarını ve dini pratiklerini önemli ölçüde dönüştürmüştür. Bu dönüşümde, Kur’ân tercümeleri ve tefsirleri önemli bir rol oynamıştır; zira bu eserler, dini kimliğin yeniden şekillenmesinde anahtar bir unsur olmuştur. Bu makalede, Sovyet sonrası dönemde Türk dillerinde yapılan Kur’ân tercümeleri ve tefsir çalışmaları kapsamlı bir şekilde ele alınarak, bu eserlerin dil, din dinamikleri üzerindeki derin etkileri detaylıca incelenmektedir. Ayrıca, tercümanların dini yaklaşımları titizlikle araştırılmakta ve bu bağlamda eserlerinin toplumsal ve siyasi bir bağlamda nasıl şekillendiği anlaşılmaya çalışılmaktadır. Siyasi değişimlerin bu eserlerin içeriği üzerindeki etkisi, makalenin odak noktalarından biridir ve bu etkilerin derinlemesine analizi, Türk dünyasındaki dini atmosferin evrimini anlama sürecine önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, dilbilimciler ve dini araştırmacılar için bir kaynak olmanın ötesinde, Türk dünyasının Sovyet sonrası dönemdeki dini dönüşümünün daha geniş bir anlayışını sağlamayı amaçlamaktadır.

Following the collapse of the Soviet Union, countries in the Turkic world witnessed significant and diverse changes in the fields of language and religion. This process has had a profound impact on the region and has significantly transformed the lifestyles, mindsets, and religious practices of societies. In this transformation, The translations and commentaries of the Qur’ān have played an important role, as these works have been a key element in the reshaping of religious identity. In this article, Qur’ān translations and tafsir works in Turkic languages in the post-Soviet period are analyzed comprehensively, and the profound effects of these works on language and religious dynamics are examined in detail. In addition, the religious approaches of the translators are meticulously investigated, and, in this context, it is tried to understand how the works are shaped in a social and political context. The impact of political changes on the content of these works is one of the focal points of the article, and the in-depth analysis of these influences makes an important contribution to the process of understanding the evolution of the religious atmosphere in the Turkic world. Beyond being a resource for linguists and religious researchers, this study aims to provide a broader understanding of the religious transformation of the Turkic world in the post-Soviet period.