Doğal Afet Bilinci ve Din Eğitimi İlişkisi Bağlamında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Derslerinin Değerlendirilmesi

Bu çalışma ile doğal afet bilincinin din eğitimi açısından önemini göstermek üzere Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretim programlarında ve ders kitaplarında doğal afet ve doğal afet bilinci kavramlarının bulunma durumu araştırılmıştır. Çalışma, DKAB öğretim programları ve ders kitaplarını inceleyerek ve alanyazındaki benzer çalışmaları dikkate alarak doğal afet bilincine yönelik mevcut durumu tespit etmeyi ve konuyu tartışarak önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır. Bulgular, DKAB ders kitaplarında ve öğretim programlarında doğal afet konusuna ve afet bilinci konusuna müstakil olarak değinilmediğini ve afet ve doğal afet kavramlarının DKAB derslerinin okutulduğu tüm sınıf seviyelerinde sınırlı sayıda, toplam 12 defa, geçtiğini göstermiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. DKAB derslerinin içeriği düşünüldüğünde, doğal afetler konusunun müstakil konu başlıkları ve ilgili dinî kavramlar ile daha görünür olarak işlenmesi gerekli görülmektedir. Bununla birlikte müstakil olarak doğal afetlere değinilmese de doğal afet konusunun işlenebileceği ünite ve konular belirlenmiştir. DKAB öğretim programlarının ünite yapısı bölümünde yer alan kavramsal beceriler ve değerlerin ilgili dini kavramlar arasında köprü kurma ile ilişkilendirilebileceği görülmüştür. DKAB öğretim programlarında yer alan ve her ünite için belirlenen okul temelli planlama alanı ile de doğal afetler konusunda çalışmalar için imkan oluşturulabilecektir. DKAB derslerinde doğal afet konusunda ders içerikleri ve öğretim materyalleri oluşturulması önemlidir. Sonuç olarak çalışma, DKAB öğretim programlarında ve ders kitaplarında doğal afet kavramının din eğitimi temel yaklaşımları çerçevesinde kendi müfredatı, içerdiği konu ve kavramlar ile bütünlüğünü sağlayarak bilişsel, duyuşsal ve beceri boyutlarını içeren bir anlayış ile ele alınmasının gerektiğini göstermektedir. Bunun sonucu olarak çalışma, DKAB derslerinin doğal afet konusunda afet bilincine sahip bireyler yetiştirilmesine katkı sunacağını ortaya koymaktadır.

This study investigates the presence of the concepts of "natural disaster" and "natural disaster awareness" within the Religious Culture and Moral Knowledge (RCMK) curricula and textbooks to demonstrate the significance of disaster awareness from the perspective of religious education. By examining RCMK curricula and textbooks and considering similar studies in the literature, the research aims to determine the current status of natural disaster awareness, discuss the findings, and offer recommendations. The findings indicate that the topics of natural disasters and disaster awareness are not addressed as independent subjects in RCMK textbooks and curricula. Furthermore, the terms "disaster" and "natural disaster" appear only a limited number of times—a total of 12 instances—across all grade levels where RCMK courses are taught. This study employed qualitative research methods, specifically literature review and content analysis. Given the scope of RCMK courses, it is considered necessary to treat the subject of natural disasters more prominently through independent headings and related religious concepts. Although natural disasters are not explicitly addressed as standalone topics, specific units and themes where this subject could be integrated have been identified. It has been observed that the conceptual skills and values found in the unit structure of RCMK curricula can be linked to bridging relevant religious concepts. Additionally, the "school-based planning" area designated for each unit in RCMK curricula could provide opportunities for work on natural disasters. The development of course content and instructional materials regarding natural disasters within RCMK lessons is of great importance. Consequently, this study demonstrates that the concept of natural disasters should be handled within RCMK curricula and textbooks through an approach that encompasses cognitive, affective, and skill dimensions. This should be achieved by ensuring integrity with the curriculum’s own subjects and concepts within the framework of fundamental religious education approaches. As a result, the study reveals that RCMK courses can significantly contribute to raising individuals who possess a high level of natural disaster awareness.