Veli Görüşleri Doğrultusunda 4-6 Yaş Kur’an Kursu Eğitiminin Dini Bilgi ve Pratikler ile Ahlaki Değer ve Sosyal Davranışlara Yansıması

Okul öncesi dönem bireyin gelişiminin en hızlı ilerlediği, fiziksel, bilişsel, sosyal-duygusal ve dil gelişiminin yanı sıra dini ve ahlaki gelişim temellerinin de inşa edildiği son derece kritik bir evredir. Araştırma, çocuklar için büyük öneme sahip olan bu dönemde 4-6 yaş Kur’an kursu eğitiminin dini bilgi ve pratikler ile ahlaki değer ve sosyal davranışlara nasıl yansıdığını veli gözlemleri doğrultusunda tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda gerçekleştirilen bu çalışmada olgu bilim (fenomenoloji) deseni kullanılmış, veri toplama aracı olarak ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine başvurulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu, Erzincan il merkezinde tam gün eğitim veren İbrahim Duman ve Pir-i Sami 4-6 Yaş Kur’an Kurslarında eğitim alan çocukların velileri arasından amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 16 kişi oluşturmaktadır. Görüşme sürecinde edilen veriler, MAXQDA veri analiz programına kullanılarak benzerliklerine ve farklılıklarına göre kodlanmıştır. Kodlama işlemi yapılırken benzer kodlar aynı kodlar altında birleştirilmiş, alt temalar ve ana temalar belirlenerek içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, Kur’an kursu eğitiminin çocukların günlük dini pratiklerine, sosyal davranışlarına, ahlaki değerlerine ve nezaket kurallarına olumlu yönde yansıdığı saptanmıştır. Bununla birlikte katılımcıların ifadeleri ile çocukların 4-6 yaş Kur’an kurslarında edinilen bilgileri ahlaki ve sosyal kazanımları genel olarak ev ortamında aktif bir şekilde aktarabildikleri tespit edilmiştir. Aynı zamanda 4-6 yaş dönemi gelişimsel özellikleri dikkate alındığında çocukların soyut dini kavramları anlamlandırmada sınırlı kaldıkları; öğrenme süreçlerinde ise model alma, taklit ve oyun temelli etkinliklerin öne çıktığı görülmüştür. Ayrıca kursta kazanılan bilgilerin ve verilen eğitimin kalıcı olması ve davranışa dönüşebilmesi için okul-aile iş birliğinin, ebeveynlerin çocuklara desteğinin ve öğreticilerin pedagojik yeterliliklerinin önemli rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.

The preschool period is a highly critical stage in which individual development progresses most rapidly, and the foundations of religious and moral development are built alongside physical, cognitive, socio-emotional, and language development. This research was conducted to determine the reflections of 4-6 age Quran course education on children’s religious knowledge and practices, moral values, and social behaviors based on parent observations during this period of great importance for children. In this study, which was carried out in line with the qualitative research approach, the phenomenology design was used, and the semi-structured interview technique was employed as the data collection tool. The study group of the research consists of 16 parents selected through purposive sampling from among the parents of children attending İbrahim Duman and Pir-i Sami 4-6 Age Quran Courses, which provide full-day education in Erzincan city center. The qualitative data obtained during the interview process were coded according to their similarities and differences using the MAXQDA data analysis software. During the coding process, similar codes were merged under the same categories, sub-themes and main themes were determined, and content analysis was performed. As a result of the research, it was determined that Quran course education positively reflected on children's daily religious practices, social behaviors, moral values, and rules of courtesy. In addition, based on the statements of the participants, it was identified that children could generally transfer the knowledge, moral, and social gains acquired in the 4-6 age Quran courses into the home environment actively. At the same time, considering the developmental characteristics of the 4-6 age period, it was observed that children remained limited in comprehending abstract religious concepts, whereas modeling, imitation, and play-based activities came to the fore in their learning processes. Furthermore, it was concluded that school-family cooperation, parental support for children, and the pedagogical competence of instructors play a crucial role in ensuring that the knowledge gained and the education provided in the course are permanent and transformed into behavior.