Metinlerarasılık: Metinlerarasılıkta Sonraki Teorisyenler ve Değişkenler

Öz

Bu çalışma, Ferdinand de Saussure, Mikhail Bakhtin, Roland Barthes ve Julia Kristeva gibi kuramcıların formülasyonları vasıtasıyla, eleştirel bir kuram olarak metinlerarasılığı ve onun başlangıcını tartışan “An Introduction to Intertextuality as a Literary Theory: Definitions, Axioms and the Originators” başlıklı çalışmanın devamı niteliğindedir. Temel ilkeler Barthes ve Kristeva’dan sonra gelen kuramcılarla değişmemiş olsa da metinlerarasılık, sonraki kuramcıların teorileriyle yenilik ve popülerlik kazanmıştır. Başka bir deyişle, metinlerarasılığın temel ilkeleri önceki teorisyenlerinkiyle tutarlı kalırken, kavram zamanla evrilmiş ve daha geniş bir kabul görmüştür. Jacques Derrida, Harold Bloom, Umberto Eco, Gérard Genette ve Michael Riffaterre’in, metinlerarasılığın gelişimine ve kavramsal olarak yeniden çerçevelenmesine katkı sağlamış olmalarından hareketle, bu çalışma onların metinlerarasılık yörüngesindeki ilgili konumlarını tanımlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, adı geçen teorisyenlerin, metinlerarasılık teorisinin geliştirilmesinde ve bakış açıları ve teorileri aracılığıyla kavramsal çerçevesinin yeniden şekillenmesindeki önemli katkılarını göz önüne alarak ve her bir kuramcıyı ayrı bölümde ele alarak, onların metinlerarasılık teorisi içindeki rollerini ve etkilerini araştırmayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmada metinlerarasılık ile bu teorisyenlerin kuramları arasındaki bağlantıların yanı sıra bu teorisyenlerin sunduğu ve metinlerarasılığa katkıda bulunan yeni bakış açıları ve fikirlerin tespitine odaklanılmıştır. Bu çalışmanın, edebi bağlantıların dinamik doğasına ve metinlerde anlamın inşasına ilişkin derinlemesine bilgiler sunması ve önceki çalışmada olduğu gibi metinlerarasılığı çalışmaya özellikle yeni başlayanlar için faydalı olması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Edebi kuram
• metinlerarasılık
• Jacques Derrida
• Harold Bloom
• Umberto Eco
• Michael Riffaterre
• Gérard Genette.

Intertextuality: Later Theoreticians in and Parameters of the Theory of Intertextuality

Öz

This study is a sequel to “An Introduction to Intertextuality as a Literary Theory: Definitions, Axioms and the Originators”, which presents a discussion of intertextuality and its commencement as a critical theory with the formulations provided by the former theoreticians such as Ferdinand de Saussure, Mikhail Bakhtin, Roland Barthes and Julia Kristeva. Although the core tenets have remained unchanged in the works of theorists following Barthes and Kristeva, intertextuality has gained renewed novelty and popularity through the contributions of later theoreticians. In other words, while the core principles of intertextuality have remained consistent with those of earlier theorists, the concept has evolved and gained broader acceptance over time. Since Jacques Derrida, Harold Bloom, Umberto Eco, Gérard Genette, and Michael Riffaterre have contributed to the development and conceptual reframing of intertextuality through their insights and theories, the present study attempts to define their respective positions within the trajectory of intertextuality. Given the significant contributions of the aforementioned theorists in advancing the theory of intertextuality and reshaping its conceptual framework through their perspectives and theories, the study seeks to explore and analyse their individual roles and influences in the theory of intertextuality, with each theorist examined in a dedicated section of the essay. To this end, the study focuses on identifying the connections between intertextuality and the theories of these theorists, as well as the novel perspectives and ideas provided by them and that contributed to intertextuality. This study is expected to offer deep insights into the dynamic nature of literary connections and the construction of meaning in texts, and to be especially useful for laypersons, as was the case with the previous study.

Anahtar Kelimeler

• literary theory
• intertextuality
• Jacques Derrida
• Harold Bloom
• Umberto Eco
• Michael Riffaterre
• Gérard Genette.

Kaynakça

1. Allen, Graham. Intertextuality. London: Routledge, Taylor & Francis Group, 2000.
2. Barthes, Roland. S/Z. New York: Hill and Wang, 1974.
3. Bloom, Harold. A Map of Misreading. New York: Oxford UP, 1975a.
4. Bloom, Harold. Kabbalah and Criticism. New York: Seaburry Press, 1975b.
5. Bloom, Harold. Poetry and Repression: Revisionism from Blake to Stevens. New Haven: Yale University Press, 1976.
6. Bloom, Harold. The Anxiety of Influence: A Theory of Poetry. New York & Oxford: Oxford UP, 1997.
7. Cuddon, John Anthony. The Penguin Dictionary of Literary Terms and Literary Theory. England: Penguin Books Ltd., 1998.
8. Culler, Jonathan. The Pursuit of Signs: Semiotics, Literature, Deconstruction. London& New York: Routledge. 2001.

9. Derrida, Jacques. Of Grammatology. Gayatri Chakravorty Spivak (Trans.). Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press. 1997.
10. Derrida, Jacques. Writing and Difference. Alan Bass (Intr. and Trans.). USA: Chicago University Press, 1978.
11. De Quincey, Thomas. “The Palimpsest of the Human Brain”. 1845. Quotidiana. Ed. Patrick Madden. Accessed from https://essays.quotidiana.org/dequincey/palimpsest_of_the_human_brain/ on 11.10 2025.
12. Dillon, Sarah. Palimpsest: Edebiyat, Eleştiri, Kuram. Ferit Burak Aydar (Trans.). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 2017.
13. Eco, Umberto. “Introduction: The Role of the Reader”. The Role of Reader: Explorations in the Semiotics of Texts. Thomas A. Sebeok (Ed.). (3-43). Bloomington: Indiana UP., 1979.
14. Eco, Umberto. The Open Work. Anna Cancogni (Trans.). David Robey (Intr.). Cambridge: Harvard UP., 1989.
15. Genette, Gérard. Palimpsests: Literature in the Second Degree. Channa Newman & Claude Doubinsky (Trans.). Lincoln: The University of Nebraska Press, 1997.
16. Genette, Gérard. Narrative Discourse: An Essay in Method. Jane E. Lewin (Trans.) Jonathan Culler (Intr.). New York: Cornell University Press. (First published 1972 (French)1980 (English). 1983.
17. Hawthorn, Jeremy. A Concise Glossary of Contemporary Literary Terms. London: Oxford UP., 1998.
18. Macksey, Richard. “Foreword”. Paratexts: Tresholds of Interpretation. Gérard Genette. Jane E. Lewin (Trans.), Richard Macksey & Michael Sprinker (Ed.). (i-xxi). Cambridge: UP., 1997.
19. Palimsest Oxford Languages. Retrieved from https://languages.oup.com/google-dictionary-en/ on 06.05.2025
20. Prince, Gerald. “Foreword”. Gerard Genette (author). Palimpsests: Literature in the Second Degree. (ix-xi). Channa Newman and Claude Doubinsky (Trans.). USA: University of Nebraska Press, 1997.
21. Riffaterre, Michael. The Semiotics of Poetry. Great Britain: Methuen & Co. Ltd., 1978.
22. Riffaterre, Michael. “Syllepsis”. Critical Inquiry. Vol. 6, No. 4, pp. 625-638. USA: The University of Chicago Press, 1980.
23. Riffaterre, Michael. “The Intertextual Unconscious”. Critical Inquiry, Vol. 13, No. 2, The Trial(s) of Psychoanalysis, pp. 371-385. USA: The University of Chicago Press, 1987.
24. Wood, Sarah. Derrida’s Writing and Difference: A Reader’s Guide. London & New York: Continuum, 2009.
25. Zengin, Mevlüde. “An Introduction to Intertextuality as a Literary Theory: Definitions, Axioms and the Originators”. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute Vol. 25, No.1, pp. 299-32. 2016.