Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) Üzerine Bir Bibliyometrik Analiz Çalışması

Öz

Bu çalışma teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) kavramının evriminin ve yapılan çalışmaların haritasını çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmada bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak kavrama ilişkin çalışmaların mevcut hali ve gösterdiği eğilim tespit edilmeye çalışılmıştır. Analiz birimi olarak Web of Sciences veri tabanında taranmış olan 2007-2026 yılları arasında yayınlanmış makale türündeki ve eğitim bilimleri alanındaki araştırmaların bilgisi kullanılarak sonuçlar elde edilmiştir. Uygulanan filtrelerin sonucunda 1520 makaleye ulaşılmıştır. Bulgulardan elde edilen sonuçlar ile ilgili yayınlarda en sık kullanılan anahtar sözcüklerin TPACK (TPAB), teacher education (öğretmen eğitimi), technological pedagogical content knowlegde (TPAB) ve preservice teacher (öğretmen adayı) olduğunu ve yakın tarihli araştırmalarda bu anahtar sözcüklerin dijital/teknoloji dönüşümü, mikro öğretim uygulamaları ve yapay zeka ile ilişkili anahtar kelimeleri ile ilişkilendirildiği göstermektedir. Benzer şekilde Türkiye’de yapılan çalışmalarda da bu kavramların birbiriyle ilintili olarak kullanıldığı görülmektedir En fazla atıf alan ülkeler de ABD, Türkiye ve Tayvan şeklindedir. Türkiye'nin ilk sıralarda yer alıyor olması ve yakın tarihli araştırmalara benzer çalışmaların yapılıyor olması bu kavram ile ilgili literatürün ülkemizde yakından takip edildiğini ve yeni kavramlarla ilişkilendirme konusunda başarılı olunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi
• Öğretmen Eğitimi
• Bibliyometrik Analiz
• Dijital/Teknoloji Dönüşümü
• Yapay Zekâ

Destekleyen Kurum

Araştırmacılar destekleyici kurumum beyanında bulunmamışlardır.

Etik Beyan

Yazarlar araştırmanın etik izni gerektirmediğini beyan etmişlerdir.

Teşekkür

Araştırmacılar teşekkür beyanında bulunmamışlardır.

A Bibliometric Analysis Study on Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK)

Öz

This study aims to map the evolution of the concept of technological pedagogical content knowledge and the research conducted on it. Using bibliometric analysis, the study attempts to determine the current state and trends in research related to the concept. The analysis unit uses data from the Web of Science database, specifically research published between 2007 and 2025 in the field of educational sciences. Filtering resulted in 1520 articles. The findings indicate that the most frequently used keywords in publications related to technological pedagogical content knowledge are TPACK (TPAB), teacher education, technological pedagogical content knowledge, and preservice teacher. Recent research also shows that these keywords are correlated with keywords related to digital/technological transformation, microteaching applications, and artificial intelligence. Similarly, studies conducted in Turkey show that these concepts are used in relation to each other. The countries with the most citations are the USA, Turkey, and Taiwan. Türkiye's high ranking and the fact that similar studies are being conducted in recent research indicate that the literature on this concept is closely followed in our country and that success has been achieved in associating it with new concepts. Finally, in the context of the authors' joint citation analysis, the most frequently cited authors were identified as Mishra (593), Koehler (453), and Chai (423). At this point, it is revealed that these authors are core researchers in the field of TPAB. The clustering in different color groups indicates that they have conducted research on different themes of the TPAB concept.

Anahtar Kelimeler

• Technological pedagogical content knowledge
• teacher education
• bibliometric analysis
• Digital/Technological Transformation
• Artificial İntelligence

Kaynakça

1. Abbitt, Jason. T. “Measuring technological pedagogical content knowledge in preservice teacher education: A review of current methods and instruments”. Journal of research on Technology in Education, 43/4 (2011), 281-300.
2. Akgündüz, Devrim - Bağdiken, Pelin. “Fen bilimleri öğretmenlerinin TPAB özgüven düzeylerinin incelenmesi“, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38/2 (2018), 535-566.
3. Aksoy, Nuri Can - Kelleci, Özge. “Yapay zekâ tabanlı simülasyon ortamı destekli öğretmenlik uygulaması ile öğretmen adaylarının TPAB becerilerinin ve öz yeterlik inançlarının geliştirilmesi”. The Journal of International Educational Sciences 10/36 (2024), 148-171.
4. Akyüz, H. İbrahim vd. “Akıllı tahta kullanımlı mikro öğretim uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adaylarının TPAB’larına ve akıllı tahta kullanıma yönelik algılarına etkisi”. Cumhuriyet International Journal of Education-CIJE, 3/1 (2014), 1-14.
5. Albayrak-Sarı, Aylin vd. “Farklı branşlardaki öğretmenlerin TPAB (TPAB) yeterlikleri ile bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi” . Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 6/1 (2016), 1-21.
6. Amin, Astuti. Muh., vd.. “The contribution of communication and digital literacy skills to critical thinking”. Jurnal Pendidikan Sains Indonesia (Indonesian Journal of Science Education), 11/3, 697-712 (2023).
7. Artan, İsmail vd. “Mikro Öğretim Uygulamalarının Görsel Sanatlar Öğretmen Adaylarının Gs-Tpab Öz Yeterlik Düzeylerine Etkisi “. SED Journal of Art Education 9/1 (2021).
8. Atış Akyol, Nevra., - Aşkar, Neşe. “Erken çocukluk döneminde 21. yüzyıl becerileri”. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42/3 (2022), 2597-2629.

9. Ayasrah, Firas Tayseer Mohammad. “Challenging factors and opportunities of technology in education”. International Journal of Advanced Science and Technology 29/4s (2020), 962-972.
10. Bal, Mehmet Suat - Karademir, Nadire. “Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin TPAB (TPAB) Konusunda Öz-Değerlendirme Seviyelerinin Belirlenmesi”. Pamukkale University Journal of Education 34 (2013).
11. Balçın, Muhammed - Ergün, Ayşegül. “Fen bilgisi öğretmen adaylarının sahip oldukları TPAB (TPAB) özyeterliklerinin belirlenmesi ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 45 (2018), 23-47.
12. Bayrak, Naci - Bayrak, Gül. “Eğitimde teknoloji kullanımı içerikli hizmet içi eğitim kurslarının öğretmenlerin TPAB özgüvenine etkileri”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18/1 (2021), 1009-1041.
13. Belet Boyacı, Ş. Dilek. - Güner Özer, Mediha. . “Öğrenmenin geleceği: 21. yüzyıl becerileri perspektifiyle Türkçe dersi öğretim programları”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 9/2 (2019), 708-738.
14. Binkley, Marilyn vd. “Draft white paper 1: Defining 21st century skills”. Assessment & teaching of 21st century skills [ATCS]. Victoria: The University of Melbourne (2010).
15. Care, Esther vd.. “Assessment and teaching of 21st century skills. (Preface)”. Dordrecht, The Netherlands: Springer (2018).
16. Chai, Ching Sing vd.“Facilitating preservice teachers' development of technological, pedagogical, and content knowledge (TPACK)”. Journal of Educational Technology & Society, 13/4 (2010), 63-73.
17. Chai, Ching Sing vd. “A review of technological pedagogical content knowledge”. Journal of Educational Technology & Society, 16/2 (2013), 31-51.
18. Chen, Dandan. “Toward an understanding of 21st-century skills: From a systematic review”. International Journal for Educational and Vocational Guidance, 23/2 (2023), 275-294.
19. Çetin, İbrahim. Ortaöğretim matematik öğretmeni adaylarının TPAB (TPAB) yeterliklerindeki ve düzeylerindeki değişimin incelenmesi. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 2017.
20. Çiğilli, Emin - Eryaman, Mustafa Yunus. “Sınıf Öğretmenlerinin TPAB İle 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Algı Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Mediterranean Educational Research Journal/Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi 17/44 (2023).
21. Demirer, Veysel - Dikmen, Cemal Hakan. ”Öğretmenlerin FATİH Projesine yönelik görüşlerinin TPAB bağlamında incelenmesi”. İlköğretim Online 17/1 (2018), 26-46.
22. Dikkartın Övez, Fama Tuba - Akyüz, Gözde . “İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının TPAB yapılarının modellenmesi” Education and Science, 38/170 (2013).
23. Dilek, İrem. “Fen bilgisi öğretmen adaylarının TPAB gelişiminde mikro öğretimin etkisi”. Kırşehir: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
24. Dirik, Deniz vd. ”Post-truth kavramı üzerine yapılan çalışmaların VOSviewer ile bibliyometrik Analizi”. Sosyal Mucit Academic Review 4/2 (2023), 164-188. doi: 10.54733/smar.1271369
25. Eshet, Yoram. “Thinking skills in the digital era”. In Encyclopedia of distance learning. (IGI Global Scientific Publishing, 2005), 1840-1845.
26. Fosnot, Catherine Twomey. “Media and technology in education: A constructivist view”. Educational Technology Research and Development 32/4 (1984), 195-205.
27. Fulton, Kathleen. “Teaching Matters: The Role of Technology in Education”. Ed-Tech Review (1993),5-10.
28. Göksün Orhan, Derya. “Öğretmen Adaylarının Yapay Zekâ Teknolojileri Tabanlı Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Durumlarının Belirlenmesi”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 50 (2025), 196-230.
29. Gut, Dianne M. “Integrating 21st century skills into the curriculum. In Bringing schools into the 21st century” (pp. 137-157). Dordrecht: Springer Netherlands (2010).
30. Horzum, Mehmet Barış. “An investigation of the technological pedagogical content knowledge of pre-service teachers”. Technology, Pedagogy and Education, 22/3 (2013), 303-317.
31. İnce, Hüseyin Hakan - Hevedanlı, Murat. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programının Dijital Okuryazarlık Açısından İncelenmesi”. The Journal of Academic Social Science, 164 (2025), 31-45.
32. Jacobson-Lundeberg, Vera. “Pedagogical Implementation of 21st Century Skills”. Educational Leadership and Administration: Teaching and Program Development, 27 (2016), 82-100.
33. Kalyani, Lohans Kalyani. “The role of technology in education: Enhancing learning outcomes and 21st century skills”. International Journal of Scientific Research in Modern Science and Technology 3/4 (2024), 05-10.
34. Karalar, Halit – Aslan Altan, Bilge. “Sınıf öğretmeni adaylarının TPAB yeterliklerin ve öğretmen özyeterliklerinin incelenmesi”. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 5/5 (2016), 15-30.
35. Kaufman, Kristina J. “21 ways to 21st century skills: why students need them and ideas for practical implementation”. Kappa Delta Pi Record, 49(/), 78-83 (2013).
36. Kaya, Zehra - Yılayaz, Ömer. “Öğretmen eğitimine teknoloji entegrasyonu modelleri ve TPAB”. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi 4/8 (2013), 57-83.
37. Koh, Joyce Hwee. Ling vd. “Examining practicing teachers’ perceptions of technological pedagogical content knowledge (TPACK) pathways: A structural equation modeling approach”. Instructional Science, 41/4 (2013), 793-809.
38. Kussmaul, Cliff vd. ”Using technology in education: When and why, not how”. College Teaching 44/4 (1996), 123-126.
39. Lee, Kathryn. Sue vd“Pre-service teachers’ technological pedagogical knowledge: A continuum of views on effective technology integration”. International Journal of E-Learning & Distance Education/Revue internationale du e-learning et la formation à distance, 29/2 (2014).
40. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). İlköğretim Matematik Dersi Öğretim Programı. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basımevi, 2005.
41. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 2025.
42. Mishra, Punya - Koehler, Matthew J. “Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge”. Teachers College Record 108/6 (2006), 1017-1054.
43. Mopara, Raphiphan., - Sanrattana, Wirot. “Developing Teachers to Develop Students' 21st Century Skills”. World Journal of Education, 13/3 (2023), 94-104.
44. Partnership for 21st Century Learning (2019). P21 framework for 21st century learning definiations. Erişim adresi: https://static.battelleforkids.org/documents/p21/P21_Framework_DefinitionsBFK.pdf
45. Özer, İrem - Bozkurt, Aykar. Tekin. “Türkiye’de öğretmenlerin 21. yüzyıl becerileri konusunda yayımlanan lisansüstü tezlerin incelenmesi”. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8/1 (2024), 28-41.
46. Raja, R. - Nagasubramani, P. C. “Impact of modern technology in education”. Journal of Applied and Advanced Research 3/1 (2018), 33-35.
47. Salomon, Gabriel - Clark, Richard E. “Reexamining the methodology of research on media and technology in education”. Review of Educational Research 47/1 (1977), 99-120.
48. Sancar-Tokmak, Hatice vd. “Mersin Üniversitesi okul öncesi öğretmen adaylarının TPAB (TPAB) özgüven algılarının incelenmesi”. Journal of Kırşehir Education Faculty 14/1 (2013), 35-51.
49. Serpen, Ceren. “Investigating Turkish teachers’ technological pedagogical content knowledge competency levels and their perceptions of artifical intelligence integration in education”. Bursa: Uludağ Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2025.
50. Shulman, Lees. “Knowledge and teaching: Foundations of the new reform”. Harvard Educational Review 57/1 (1987), 1-23.
51. Tatlı, Zeynep vd. “Öğretmen adaylarının TPAB özgüvenlerine web 2.0 araçlarının etkisi”. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 7/3, (2016), 659-678.
52. Topçu, Ertem - Masal, Ercan “Matematik öğretmenlerinin TPAB öz-değerlendirme algılarına bir bakış”. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6/1, (2020), 147-167.
53. Turgut, Tuğba vd. “Uluslararası coğrafya eğitimi kongresi (UCEK) tam metin bildiri kitaplarında yer alan araştırmaların bibliyometrik analizi”. Doğu Coğrafya Dergisi 52/29 (2024), 96-106. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1492208
54. Uçak, Selim - Erdem, Hasan Haluk. “Eğitimde yeni bir yön arayışı bağlamında “21. yüzyıl becerileri ve eğitim felsefesi”. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6/1 (2020), 76-93.
55. Vrana, Radovan “Digital literacy as a boost factor in employability of students”. In European Conference on Information Literacy (pp. 169-178) (Cham: Springer International Publishing 2016, October).