Araştırma Makalesi

CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL

Cilt: 6 Sayı: 2 Prof. Dr. Mustafa Avcı'ya Armağan 3 Ocak 2025
PDF İndir
DE TR EN

CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL

Öz

Kıta Avrupası’nın ceza muhakemesinin gelişim sürecinde, suç işledikleri ileri sürülen kişilerin bu suçu işleyip işlemediklerine yönelik bir işleme tabi oldukları görülmektedir. Ceza muhakemesi gelişiminde “ordal” ismiyle karşılanan bu hâl, kişinin suçsuzluğunu ispata yarayan ve bir nevi bedeniyle sınava girdiği muhakeme süreci olarak kendine yer bulmuştur. Batı Avrupa ceza muhakemesi gelişiminde sistemli bir faaliyete dönüşen ordalın anlaşılması, modern ceza muhakemesine giden yolun aydınlatılması bakımından önem arz etmektedir. Bu gerekçeyle çalışmanın konusunu, ceza muhakemesinin ilkel döneminde yer alan, hemen her toplumda emareleri görülen, ilkel ve irrasyonel yargılamalarda metafizik bir müdahale ve beklenti şeklinde karşımıza çıkan “ordal” kavramının ceza muhakemesi boyutuyla ele alınması oluşturmaktadır. 1879 tarihli Usul-i Muhakemât-ı Cezaiye Kanunu ile Fransa’nın, 1929 tarihli ve 1412 Sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile Almanya’nın ceza usul hukukunu benimseyen Türk ceza muhakemesi hukuku, felsefi köklerini aldığı bu hukuk sistemlerinin gelişiminde önemli yer tutmuş olan bahsi geçen muhakeme süreci ile de bu vesileyle bağlantılı olmaktadır. Bu sebeple, mehaz kanunların ruhlarını ve temel esaslarını anlamak yolunda, gelişimlerini bilmek ve bu kanunların ortaya çıkışına kadar geçirdiği aşamaları incelemek gerekir. Alınan kanunların menşeini oluşturan hadiselere vâkıf olunması, hukuk düşüncesinin modern kavramlar ve sistemlerin oluşumuna etkisinin ne olduğunun bilinmesi, hukuk düşüncesinin ona kaynaklık eden geçmişinden ona yol gösterecek geleceğini aydınlatması adına önem taşır. Nitekim, ordal uygulamalarının delil hukukunun gelişiminde irrasyonel bir rol oynaması ve adil olmayan neticelere yol açması, bu sistemin sorgulanmasına yol açmış ve yeni bir sistem olarak kanuni delil sisteminin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu çalışmada, ordal uygulamalarının, kanuni delil aşamasına geçilmesi bakımından bir antitez oluşturması sebebiyle, kanuni delil aşamasına geçişte oynadığı rol üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Armbrüster, Klaus. Die Entwicklung der Verteidigung in Strafsachen. Berlin: Duncker & Humbolt Berlin, 1980.
  2. Deane, Jennifer Kolpacoff. A History of Medieval Heresy and Inquisition. Plymouth: Rowman & Littlefield Publishers Inc, 2011.
  3. Dinzelbacher, Peter. Das fremde Mittelalter: Gottesurteil und Tierprozess. Darmstadt: wbg Academic, 2020. Dobozy, Maria. The Saxon Mirror a Sachsenspiegel of the Fourteenth Century. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1999.
  4. Mahmud Esad Efendi. Tarih-i İlm-i Hukuk. Editörler Fethi Gedikli vd. Ankara: Yetkin Yayınları, 2012.
  5. Erler, Adalbert. “Der Ursprung der Gottesurteile.” Paideuma 2, no. 1/2 (October 11, 1941): 44–65.
  6. Esmein, Adhémar. A History of Continental Criminal Procedure. Boston: Little,Brown, 1913.
  7. Ferri, Enrico. Criminal Sociology. Boston: Little, Brown and Company, 1917.
  8. Feyzioğlu, Metin. Ceza Muhakemesinde İspatın Ölçütü Olarak Vicdani Kanaat. İstanbul: Islık Yayınları, 2015.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ceza Muhakemeleri Usulü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

4 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 6 Sayı: 2 Prof. Dr. Mustafa Avcı'ya Armağan

Kaynak Göster

APA
Kılıç, Y. (2025). CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6(2 Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan), 2427-2455. https://doi.org/10.47136/asbuhfd.1509419
AMA
1.Kılıç Y. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL. ASBUHFD. 2025;6(2 Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan):2427-2455. doi:10.47136/asbuhfd.1509419
Chicago
Kılıç, Yusuf. 2025. “CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL”. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6 (2 Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan): 2427-55. https://doi.org/10.47136/asbuhfd.1509419.
EndNote
Kılıç Y (01 Ocak 2025) CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6 2 Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan 2427–2455.
IEEE
[1]Y. Kılıç, “CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL”, ASBUHFD, c. 6, sy 2 Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan, ss. 2427–2455, Oca. 2025, doi: 10.47136/asbuhfd.1509419.
ISNAD
Kılıç, Yusuf. “CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL”. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6/2 Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan (01 Ocak 2025): 2427-2455. https://doi.org/10.47136/asbuhfd.1509419.
JAMA
1.Kılıç Y. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL. ASBUHFD. 2025;6:2427–2455.
MLA
Kılıç, Yusuf. “CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL”. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 2 Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan, Ocak 2025, ss. 2427-55, doi:10.47136/asbuhfd.1509419.
Vancouver
1.Yusuf Kılıç. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE İRRASYONEL DELİL OLARAK ORDAL. ASBUHFD. 01 Ocak 2025;6(2 Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan):2427-55. doi:10.47136/asbuhfd.1509419

Creative Commons Lisansñ

ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.