KATILMA ALACAĞI VE ÖDENMESİ

Öz

Katılma alacağı, mal rejiminin tasfiyesinde artık değer üzerinde bir eşin diğerinden talep edebileceği alacaktır. Katılma alacağı yasal mal rejiminin tasfiyesinin sona ermesiyle oluşur. Dava yoluyla sona erme halinde, sona ermeden hâkim kararına kadarki süreçte katılma alacağının hukuki niteliği alacak hakkıdır. Katılma alacağı, tasfiyenin sona ermesiyle birlikte muaccel olur. Katılma alacağının ifası borçlu eş için ciddi zorluklar doğuracaksa, borçlu eş ifanın uygun bir süre ertelenmesini isteyebilir. Katılma alacağı, kural olarak nakden ödenir. Ancak, tarafların anlaşma yoluyla aynen tazminin olacağını kararlaştırmaları mümkündür. Ayni ödemenin kararlaştırılmış olması halinde, ifanın zamanında gerçekleşmemesi faiz borcunu doğurmaz. Ayni ödeme halinde ifa konusu malların ifanın gerçekleştiği andaki sürüm değeri esas alınır. Ayni ödeme katılma alacağının tamamını kapsamıyorsa kısmi ifa oluşacağından alacaklı bu ifayı reddedebilir. Katılma alacağı ve değer artış paylarından doğan alacaklar kanun nedeniyle zorunlu olarak takas edilirler. Mal rejimi eşlerden birinin ölümü nedeniyle sona ermişse, sağ kalan eş aile konutu ve ev eşyaları için ayni hak talebinde bulunabilir. Katılma alacağı, 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Anahtar Kelimeler

• Katılma Alacağı
• Edinilmiş Mal
• Yasal Mal Rejimi
• Artık Değer
• Sürüm Değeri

CLAİM FOR PARTİCİPATİON AND ITS PAYMENT

Öz

A contribution claim is a claim that one spouse may claim from the other spouse on the residual value in the liquidation of the legal property regime. The claim for contribution arises upon the termination of the liquidation of the legal property regime. In case of termination through litigation, the legal nature of the participation claim from the termination until the judge's decision is the right to claim. The participation receivable becomes due upon the termination of the liquidation. The debtor spouse may request that the performance be postponed for an appropriate period of time on the grounds that serious difficulties will arise for him/her. As a rule, the contribution receivable is paid in cash. However, the parties can agree to make payment in kind. If payment in kind is agreed upon, failure to perform on time does not lead to an interest obligation. In case of payment in kind, the market value of the goods subject to performance at the performance time is taken as basis. If the payment in kind does not cover the entire contribution receivable, the creditor may reject this performance since partial performance will occur. Receivables arising from participation receivables and value increase shares are compulsorily exchanged due to the law. I If the property regime is terminated due to the death of one of the spouses, the surviving spouse may claim a right in rem on the family residence and belongings. Contribution receivables are subject to a 10-year statute of limitation.

Anahtar Kelimeler

• Participation Claim
• Acquired Property
• Statutory Property Regime
• Residual Value
• Market Value

Kaynakça

1. Acar, Faruk. Aile Hukukumuzda Aile Konutu Mal Rejimleri Eşin Yasal Miras Payı. Seçkin Yayıncılık, 2016.
2. Acar, Faruk. “Türk Hukukunda Yasal Mal Rejimleri.” Public and Private International Law Bulletin 35, no. 1 (2015): 143-156.
3. Akıntürk, Turgut ve Derya, Ateş. Aile Hukuku. Beta Yayınevi, 2017.
4. Badur, Emel. “Zina veya Hayata Kast Nedeniyle Boşanma Hâlinde Kusurlu Eşin Artık Değerdeki Payı.” Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1, no. 2 (2016): 39-63.
5. Başaran, Aslı Hikmet. Türk Hukukunda Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Boşanmaya Dayalı Tasfiyesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, 2011.
6. Başpınar, Veysel. “Türk Medeni Kanunu ile Aile Hukukunda Yapılan Değişiklikler ve Bu Konuda Bazı Önerilerimiz.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 52, no. 3 (2003): 79-101.
7. Civelek Acar, Esra. Yasal Mal Rejiminin Tasfiyesinde Sermaye Ortaklıkları Payı. Aristo Yayınları, 2019.
8. Çetiner, Bilgehan. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. On İki Levha Yayıncılık, 2024.

9. Demirbaş, Ali, “Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Tasfiyesi Bakımından Boşanmada Birlik İlkesi,” Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1, no. 1 (2019): 545-562.
10. Doğan, Burak. “Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde ve Miras Hukukunda Aile Konutunun Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, no. 64 (2025): 285-308.
11. Doğan, Murat. “Mal Rejiminin Tasfiyesinde ve Mirasın Paylaşımında Aile Konutu.” Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi 7, no. 3-4 (2003): 651-695.
12. Dural, Mustafa, Tufan Öğüz ve Mustafa Alper Gümüş. Türk Özel Hukuku c. 3 Aile Hukuku. Filiz Kitabevi, 2019.
13. Dursun Karaahmetoğlu, Şeyda. “Ölen Eşin Aile Konutuna İlişkin Ölüme Bağlı Tasarruflarının Sağ Kalan Eşin TMK m. 240 Uyarınca Aile Konutunun Özgülenmesi Talebine Etkisi.” Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23, no. 1 (Mayıs 2021): 431-459.
14. Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Legem Yayınevi, 2023.
15. Gençcan, Ömer Uğur. Mal Rejimleri Hukuku. Yetkin Yayınları, 2023.
16. Gümüş, Mustafa Alper. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Yetkin Yayınevi, 2021.
17. Gümüş, Mustafa Alper. Evlilik Birliğinin Genel Hükümleri ve Mal Rejimleri. Vedat Kitapçılık, 2008.
18. Günarslan, Banu Fatma. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Değer Artış Payı Alacağı. Seçkin Yayınları, 2017.
19. Jungo, Alexandra. Handkommentar Zum Schweizer Privaterecht, Personen und Familienrecht Art. 1-456 ZGB. Hrsg. Ruth Arnet, Peter Breitschmid, Alexandra Jungo, Schulthess, 2022.
20. Kapusuz, Gökçen. Mal Rejimleri ve Miras Hukukunda Aile Konutu. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, 2011.
21. Karakimseli, Ayşe. Eşler Arasındaki Yasal Mal Rejimine Karşı Alacaklıları Koruyucu Düzenlemeler. Adalet Yayınları, 2017.
22. Karamercan, Fatih. Katkı-Değer Artış Payı& Katılma Alacağı Davaları. Seçkin Yayıncılık, 2018. Kılıçoğlu, M. Ahmet. Aile Hukuku. Turhan Kitabevi, 2019.
23. Kılıçoğlu, M. Ahmet. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Turhan Kitabevi, 2024.
24. Kılıçoğlu, M. Ahmet. Katkı-Katılma Alacağı (Bilirkişi Raporları, Yargıtay İçtihatları Tablolar). Turhan Kitabevi, 2016.
25. Kılıçoğlu, M. Ahmet. “Katkı Katılma Alacağı.” iç. Medeni Kanun’un ve Borçlar Kanunu’nun 90. Yılı Uluslararası Sempozyumu. Yetkin Yayınları, 2017.
26. Kırmızı, Mustafa. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Aile Konutu. Platon Hukuk Yayınevi, 2018.
27. Köroğlu, Emre. “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimini Sona Erdiren Sebepler ve Bu Mal Rejiminin Sona Erme Anı.” Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11, no. 1 (2016): 229-251.
28. Nebioğlu Öner, Şebnem. Aile Konutunun Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi. Adalet Yayınevi 2014.
29. Nomer, Haluk N.. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Beta Yayınevi, 2019.
30. Nuspliger, Isabelle. Orell Füssli Kommentar, ZGB Kommentar Schweizerisches Zivilgesetzbuch. Ed: Jolanta Kren Kostkiewicz, Stephan Wolf, Marc Amstutz, Roland Fankhauser, Orell Zürih: Füssli Verlag, 2021.
31. Oğuzman, M. Kemal, M. Turgut Öz. Borçlar Hukuku Genel Hükümler c. 1. Vedat Kitapçılık, 2022.
32. Özdamar, Demet, Ferhat, Kayış, Burcu, Yağcıoğlu, Aliye, Akgün. Yasal Mal Rejimi ve Tasfiyesi. Seçkin Yayıncılık, 2019.
33. Özer Deniz, Miray. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Sona Ermesi ve Tasfiyesi. Vedat Kitapçılık, 2016.
34. Öztan, Bilge. Aile Hukuku. Turhan Kitabevi, 2015.
35. Öztaş, İlker. “MK. m. 240 Kapsamında Sağ Kalan Eşin Aile Konutu Üzerindeki Hakkı.” Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21, no. 3-4 (2009): 223-264.
36. Sarı, Suat. Evlilik Birliğinde Yasal Mal Rejimi Olarak Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi. Beşir Kitabevi, 2007. Steck, Daniel ve Fankhauser Roland. Scheidung Band I Anhänge, Stämpfli Verlag, 2022.
37. Sakarya Güneş, Nermin. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Katılma Alacağı. Seçkin Yayıncılık, 2022.
38. Şengül, Mehmet. “Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Katılma Alacağının İfasına İlişkin Hüküm ve Sonuçlar.” Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 7, no. 3-4 (2012): 61-97.
39. Şıpka, Şükran. Türk Hukukunda Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Uygulamaya İlişkin Sorunlar. On İki Levha Yayınları, 2011.
40. Şıpka Şükran ve Ayça, Özdoğan. Yargıtay Kararları Işığında Soru ve Cevaplarla Eşler Arasında Malvarlığı Davaları. On iki Levha Yayıncılık, 2015.
41. Topuz, Gökçen. “Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Eşlerden Birinin Üçüncü Kişilere Borcundan Dolayı Malvarlığının Haczi.” Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19 no:1 (2011): 95-117.
42. Uğur, Ahmet. “Mal Ayrılığı ve Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde, Katkı ve Katılım Alacağı Hesabı”. İstanbul Barosu Dergisi 89, no. 1 (2015): 52-64.
43. Utku, Doruk. “Yasal Mal Rejiminin Tasfiyesinde Katılma Alacağına Mahsuben Aile Konutunun Mülkiyeti İstemi.” İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yasal Mal Rejimi Sempozyumu. Legal Yayınevi, 2023.
44. Yağcıoğlu, Ali Haydar. Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Eşleri Yasal Alım Hakkı. Güncel Hukuk Yayınları, 2007.
45. Yılmaz, Süleyman. Medeni Hukuk c. 3 Aile Hukuku. Yetkin Yayınları, 2023.
46. Zeytin, Zafer. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Tasfiyesi. Seçkin Yayıncılık, 2017.
47. Zeytin, Zafer. “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimindeki Artık Değere Katılma Alacağı (veya Değer Artış Payı Alacağı) Haczedilebilir mi?.” Terazi Hukuk Dergisi, no. 8 (Nisan 2007): 13-20.
48. Zevkliler Aydın, Emre, Cumalıoğlu ve Mehmet Beşir Acabey. Medeni Hukuk III Aile Hukuku. Adalet Yayınevi, 2024.
49. www.kazanci.com.tr
50. www.lexpera.com.tr