AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ TANILI BİREYİN MARJOY GORDON’UN FONKSİYONEL SAĞLIK ÖRÜNTÜLERİ MODELİ’NE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ: OLGU SUNUMU

Öz

Giriş: Akut böbrek yetmezliği; glomerüler filtrasyon değerinin azalması sonucunda böbreğin sıvı-elektrolit dengesini ayarlamada ve metabolik-endokrin fonksiyonlarında meydana gelen ilerleyici bir böbrek hastalığıdır. Hastaların sıvı-elektrolit dengesinde meydana gelen bozulma sonucunda uyku bozukluğu, koma, stupor, beslenme bozukluğu, pulmoner ödem, kardiyovasküler rahatsızlıklar, cilt değişiklikleri, cilt turgorunda azalma gibi belirti ve bulgular yaygın olarak görülebilmektedir. Tedavinin uygulanması ve bakımın sürdürülmesinde önemli rol üstlenen hemşirenin, hastayı bir bütün olarak ele alması, bir model ışığında fiziksel, ruhsal, sosyal ve zihinsel yönden hasta gereksinimlerini karşılaması tedavi başarısı açısından oldukça önemlidirBu olgu sunumunda ‘Akut Böbrek Yetmezliği’ tanısı almış olan bir hasta, Marjory Gordon’un ‘Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri’ temel alınarak incelenmiş olup, Kuzey Amerika Hemşireler Birliği (NANDA) sınıflama sistemindeki hemşirelik tanıları kullanılarak hemşirelik bakım planı yapılması amaçlandı. Yöntem ve Bulgular: Olgu 79 yaşında, kadın, evli ve üç çocuk annesidir. İlkokul mezunu ve ev hanımı olan hasta çocukları ile birlikte büyükşehirde yaşamaktadır. 1994 senesinde Hepatit C’ye bağlı Karaciğer Sirozu tanısı alan hasta 1998 senesinde bir üniversite hastanesinde kadavradan karaciğer nakil operasyonu geçirmiştir. Olgu günde 10’dan fazla defekasyon çıkışı olması, bulantı hissiyatı ve sağ arka kadranda ağrı olması ile bir üniversite hastanesine başvurmuştur. Sonuç: Hemşirelik mesleğinde hasta bakımı oldukça önemlidir. M. Gordon’un Fonksiyonel Örüntüleri Modeli’ne göre hastanın bakımının planlanması ve modelin alt boyunlarına göre veri analizi yapılmasının hastanın sorunlarını kısa sürede çözüme kavuşturduğu ve hastaya verilen hemşirelik bakımının sistematik bir şekilde olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hemşire
• Akut Böbrek Yetmezliği
• Fonksiyonel Sağlık Örüntüsü
• Bakım Plan

EVALUATION OF AN INDIVIDUAL DIAGNOSED WITH ACUTE RENAL FAILUREACCORDING TO MARJORY GORDON'S FUNCTIONAL HEALTH PATTERNS MODEL: A CASE REPORT

Öz

Introduction: Acute renal failure is a progressive kidney disease observed in regulating the fluid-electrolyte balance of the kidney and metabolic-endocrine functions as a result of the decreased glomerular filtration value. ). As a result of the deterioration in patients' fluid-electrolyte balance, symptoms and findings such as sleep disturbance, coma, stupor, malnutrition pulmonary edema, cardiovascular disorders, skin changes, and decreased skin turgor can be commonly observed (Altınparmak et al., 2012; Uysal&Karataş, 2017). It is highly important for the success of the treatment that the nurse, who plays an important role in implementing the treatment and maintaining the care, deals with the patient holistically and meets the needs of the patient physically, psychologically, socially, and mentally in light of a model.In this case report, a patient diagnosed with 'Acute Renal Failure' was examined on the basis of Marjory Gordon's 'Functional Health Patterns,' and it was aimed to make a nursing care plan by making use of the nursing diagnoses in the North American Nursing Diagnosis Association (NANDA) classification system. Case: The patient is 79 years old, female, married, and has three children. The patient, who is a primary school graduate and a housewife, lives in a metropolis with her children. The patient, who was diagnosed with hepatitis C-associated liver cirrhosis in 1994, underwent liver transplantation from a cadaver in a university hospital in 1998. The patient presented to a university hospital with more than 10 defecations per day, nausea, and pain in the right posterior quadrant. Conclusion: Patient care is extremely important in the nursing profession. Planning the patient's care according to M. Gordon's Functional Health Patterns Model and conducting data analysis in line with the model's sub-dimensions were observed to solve the patient's problems in a short time, and nursing care was provided to the patient in a systematic manner.

Anahtar Kelimeler

• Nurse
• Acute Renal Failure
• Functional Health Pattern
• Care Plan

Kaynakça

1. Altıparmak, M.R, Hamuryudan, V., Sonsuz, A. & Yazıcı, H. (2012) Chronic Kidney Failure. In: Serdengeçti K. & Altıparmak MR. (Editors) Cerrahpasa Internal Medicine. Istanbul Medicine Bookstore, Istanbul/Turkey, 789-805.
2. Eskimez, Z., Köse Tosunöz İ., Keskin A., Kurt E., Paydaş S., Kaya B. (2021). Hemodiyaliz tedavisi uygulanan kronik böbrek yetmezliği hastalarında hemşirelik tanıları. Sağlık Akademisi Kastamonu (SAK), 6(2), s.107-124.
3. Genç, Köse, B. (2018). Hemodiyaliz hastalarındaki psikiyatrik semptomlar ve etkileyen faktörler. Recep Tayyip Erdogan University Journal of Social Sciences, 7, 207-222.
4. Karaca, A.&Yesiltepe, G. (2013) Urinary system diseases and care. In: Durna Z. (Edtor) Internal Medicine Nursing. Academy Press And Publishing, Istanbul/ Turkey, 468-474.
5. McClave, A.S., Taylor, E.B., Martindale, G.R., Warren, M.M., Johnson, R.D., Braunschweig C, et al.(2016) Guidelines for the provision and assessment of Nutrition support therapy in the adult critically ill patient: Society of Critical Care Medicine (SCCM) and American Society for Parenteral and Enteral Nutrition (A.S.P.E.N.). JPEN, 40(2):159-211.
6. Singer, P., Blaser, R.A., Berger, M.M., Alhazzani, W., Calder, C.P., Casaer, P.M., et al.(2019) ESPEN guideline on clinical nutrition in the intensive care unit. Clin Nutr. Feb;38(1):48-79.15.
7. Soydan, D., Çam ,Yanık, T. & Çelebioğlu A. (2020) Nursing care according to the care-self-treatment model of an individual diagnosed with lung mass and pneumonia: a case report, Balikesir Journal of Health Sciences 9(2): 127-132
8. Strömberg, A. (2002) Educating nurses and patients to manage heart failure. Eur J Cardiovasc Nur. 1(1): 33-40.

9. Şanlıtürk, D., Ovayolu, N.&Kes ,D. (2018). Common problems and solutions in hemodialysis patients. Turkish Society of Nephrology, Dialysis and Transplantation Nurses Journal of Nephrology Nursing,1(13), 17-25.
10. Uysal, H. & Karataş C. (2017) Nursing care according to functional health patterns in chronic kidney failure: case report. Journal of Hacettepe University Faculty of Nursing 4(2): 49-61.
11. Velioğlu, P. (2012) Concepts and Theories in Nursing. Akademi Press and Publishing, Istanbul, Turkey, 50-62.