Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Sosyal Hizmet Uzmanlarının Alan Uygulamalarına Yansımaları: Diyarbakır Örneği

Öz

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yarattığı sorunların tespiti ve bu sorunların çözümünde sosyal hizmet uzmanları önemli bir rol üstlenmektedir bu çalışmada da toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin alandaki yansımalarının sosyal hizmet uzmanlarının bakış açısıyla değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Diyarbakır ilinde göç, çocuk, kadın, engelli, sağlık, bağımlılık gibi çeşitli sosyal hizmet alanlarında aktif olarak çalışmakta olan 10 kadın ve 10 erkek sosyal hizmet uzmanın gönüllü katılımıyla gerçekleştirilmiş olup araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre sosyal hizmet uzmanlarının çoğunluğunun toplumsal cinsiyet konusundaki farkındalıklarının lisans dönemiyle birlikte şekillendiği belirlenmiştir. Ancak, sosyal hizmet uzmanları lisans eğitimi sürecinde doğrudan toplumsal cinsiyete ve sosyal hizmet dersi almamışlardır. Sosyal hizmet uzmanları toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden özellikle kadın ve kız çocuklarının erkeklere göre olumsuz yönde daha fazla etkilediği görüşünü paylaşarak toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin erkekleri de etkileyen bir sorun olduğunu ifade etmiştir. Katılımcıların çoğu, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini konu alan vakalara müdahalelerini gerçekleştirirken, genellikle sistem ve güçlendirme yaklaşımını kullandıklarını belirtmişlerdir. Toplumsal cinsiyet çalışmalarına çerçeve oluşturan ve rehberlik eden feminist kuram ise çoğu sosyal hizmet uzmanı tarafından kullanılmamakta olup katılımcıların bu konudaki bilgi düzeyleri de oldukça düşüktür. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin çözümünde katılımcıların tamamı yasal dayanaklarının yetersizliğini ve mevcut düzenlemelerin ise etkinliğinin az olduğunu ifade etmiştir. Sosyal hizmet uzmanlarının çoğu Diyarbakır’da toplumsal cinsiyete dair ayrımcılığın son yıllarda olumlu yönde değiştiğini ancak kent içi yaşam merkezleri arasında yine de bu konuda farklılıklar olduğu ve cinsiyete dayalı kalıp yargıların sürdüğünü belirtmiştir.

Anahtar Kelimeler

• toplumsal cinsiyet
• toplumsal cinsiyet eşitsizliği
• sosyal hizmet
• feminst sosyal hizmet

Social Work Experts' Reflections Of Gender Inequality On Field Applications: The Case Of Diyarbakır

Öz

Social workers play an important role in identifying social gender inequality and solving these problems. In this study, it is aimed to examine the reflection of the social gender inequality in fields by the view of social worker experts. The study was carried out with the voluntary participation of 10 female and 10 male social workers working in various social work areas such as migration, children, women, disabled, health, addiction in the province of Diyarbakır, and qualitative research method was used in the research. According to findings of the study, awarenesses of the social workers for genders are shaped with license period. Social workers didn't take education directly about social genders and social service during license period. Also, participants-social workers pointed out that women and girls are affected by social gender inequality negatively more than men. Although, it is stated that men are also affected by this problem too. While most of the participants were interfere with the cases about social gender inequality, they indicated that they use system and empowerment approach. Feminist theory, which forms a frame and guides gender studies, is not used by most social workers, and the knowledge level of the participants on this subject is quite low. All of the participants stated that their legal basis is poor and existing regulations are not effective for solving gender inequality. Most of the social workers think that in recent yeras gender inequality in Diyarbakır is changed positively but in between urban centers there is still differences and gender-based stereotypes continue.

Anahtar Kelimeler

• Gender
• gender inequality
• social work
• feminst social work

Kaynakça

1. Açıl E (2019). Erkek Sosyal Hizmet Uzmanlarının Erkeklik Algısı Üzerine Bir İnceleme, (Yayınlanmış yüksek lisans tezi), Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi.
2. Akçay S, Beydilli-Gündüz E (2019) .Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Erkek Sosyal Hizmet Uzmanlarının Sosyal Hizmet Mesleğine Yönelik Deneyimleri, Mediterranean Journal of Humanities, 9(2), 17-31.
3. Deran E (2017). Çocuk Refahı Alanında Çalışan Meslek Elemanlarının Toplumsal Cinsiyet Konusundaki Tutum ve Görüşleri (Yayınlanmış yüksek lisans tezi), Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi.
4. Güzel B (2020). Türkiye’deki Sosyal Hizmet Uzmanlarının Toplumsal Cinsiyet Algısının Belirlenmesi, Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, (16), 82-100.
5. Kalaycı E (2019). Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Sürdürülebilir Kalkınmanın Değerlendirilmesi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(66), 1086-1093.
6. Kavgaoğlu D, Altundal Ü, Çay-Padalıhasanoğlu E (2021).Türkiye’de Sosyal Hizmet Alanındaki Lisansüstü Tezlerin İçerik Analizi, Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 61-69.
7. Korkmaz K (2020). Sosyal Hizmet Öğrencilerinin Farklılıklara Saygı Düzeyleri ile Toplumsal Cinsiyet Algıları Arasındaki İlişki, (Yayınlanmış yüksek lisans tezi), Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
8. Saygılıgil F (2020). Toplumsal Cinsiyet Tartışmaları, Ankara: Dipnot Yayınları.