TR
EN
Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı
Öz
Fenilketonüri (FKU), amino asit metabolizmasının en sık görülen, doğuştan gelen, otomozal resesif geçen ve kan fenilalanin seviyesini normal sınırlarda tutmak için düşük fenilalanin diyetinin uygulandığı bir hastalıktır. FKU hastaları obeziteye yatkınlık yaratabilecek karbonhidratlardan ve yağlardan zengin bir diyet tüketme eğilimindedir. Ayrıca FKU’lu bireylerin yeme davranışlarının, düşük proteinli özel ürün/besin içeriğinin, artan protein ikamesi kullanımlarının, egzersiz eksikliğinin, FKU tiplerinin, kadın cinsiyetin ve adölesan dönemin obezite etiyolojisinde yer alabileceği bildirilmiştir. Bazı eski çalışmalar FKU’lu hastalarda obezitenin artışını gösterirken bazı çalışmaların sonuçları tutarsızdır. Tedavi stratejilerindeki farklılıklar, kan fenilalanin konsantrasyonları için hedef aralıklar ve FKU'nun şiddeti, sonuçta aşırı kilo gelişiminin seyrini modüle eden beslenme alımlarını ve diyet deneyimlerini değiştirebilir. Bu sebeple bu derlemede diyet tedavisi ve ilişkili diyet faktörlerinin obezite sıklığına etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Bununla birlikte FKU tedavisinde, FKU’lu bireylerde obezitenin önlenmesi için beslenme ekibinin beslenme, yeme davranışı ve egzersizin önemine dikkat etmesi gereklidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmadzadeh, M., Sohrab, G., Alaei, M., Eini-Zinab, H., mohammadpour-Ahranjani, B., Rastgoo, S., & Namkhah, Z. (2022). Growth and Nutritional Status of Phenylketonuric Children and Adolescents. doi:10.21203/rs.3.rs-1735248/v1.
- Aktaç, Ş., Öğren, G., Fereli, S., Karğın, D. & İçen, H. (2021). Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi . Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi , 15 (3) , 174-180.
- Alghamdi, N., Alfheeaid, H., Cochrane, B., Adam, S., Galloway, P., Cozens, A., … Gerasimidis, K. (2021). Mechanisms of obesity in children and adults with phenylketonuria on contemporary treatment. Clinical Nutrition ESPEN, 46, 539–543. doi:10.1016/j.clnesp.2021.10.012.
- Alptekin, I. M., Koc, N., Gunduz, M., & Cakiroglu, F. P. (2018). The impact of phenylketonuria on PKU patients’ quality of life: Using of the phenylketonuriaquality of life (PKU-Qol) questionnaires. Clinical Nutrition ESPEN, 27, 79–85. doi:10.1016/j.clnesp.2018.06.005.
- Atef Abdelsattar Ibrahim, H., Fouad Ahmed, G., Mohamed Abdelhamid ElKhashab, K., Amin, A. A., Farag Attia Elsebaey, A., & Sayed Abbas, E. (2023a). Prevalence of overweight and obesity in children diagnosed with phenylketonuria. Journal of Comprehensive Pediatrics, 14(3). doi:10.5812/compreped-136499.
- Belanger-Quintana, A., & Martínez-Pardo, M. (2011). Physical development in patients with phenylketonuria on dietary treatment: A retrospective study. Molecular Genetics and Metabolism, 104(4), 480–484. doi:10.1016/j. ymgme.2011.08.002
- Benedet, J., Assis, M. A., Calvo, M. C., & Andrade, D. F. (2013). Excesso de Peso Em Adolescentes: Explorando Potenciais fatores de risco. Revista Paulista de Pediatria, 31(2), 172–181. doi:10.1590/s0103-05822013000200007
- Burrage, L. C., McConnell, J., Haesler, R., O’Riordan, M. A., Sutton, V. R., Kerr, D. S., & McCandless, S. E. (2012). High prevalence of overweight and obesity in females with phenylketonuria. Molecular Genetics and Metabolism, 107(1–2), 43–48. doi:10.1016/j.ymgme.2012.07.006
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık ve Toplum Hizmetleri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
27 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
23 Mayıs 2024
Kabul Tarihi
27 Aralık 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2
APA
Işık, T., & Özkaya, V. (2025). Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı. Aydın Sağlık Dergisi, 11(2), 97-111. https://izlik.org/JA58XA92LM
AMA
1.Işık T, Özkaya V. Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı. Aydın Sağlık. 2025;11(2):97-111. https://izlik.org/JA58XA92LM
Chicago
Işık, Tülay, ve Volkan Özkaya. 2025. “Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı”. Aydın Sağlık Dergisi 11 (2): 97-111. https://izlik.org/JA58XA92LM.
EndNote
Işık T, Özkaya V (01 Haziran 2025) Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı. Aydın Sağlık Dergisi 11 2 97–111.
IEEE
[1]T. Işık ve V. Özkaya, “Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı”, Aydın Sağlık, c. 11, sy 2, ss. 97–111, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58XA92LM
ISNAD
Işık, Tülay - Özkaya, Volkan. “Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı”. Aydın Sağlık Dergisi 11/2 (01 Haziran 2025): 97-111. https://izlik.org/JA58XA92LM.
JAMA
1.Işık T, Özkaya V. Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı. Aydın Sağlık. 2025;11:97–111.
MLA
Işık, Tülay, ve Volkan Özkaya. “Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı”. Aydın Sağlık Dergisi, c. 11, sy 2, Haziran 2025, ss. 97-111, https://izlik.org/JA58XA92LM.
Vancouver
1.Tülay Işık, Volkan Özkaya. Fenilketonürili Çocuklarda Diyet Tedavisi ve Obezite Sıklığı. Aydın Sağlık [Internet]. 01 Haziran 2025;11(2):97-111. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58XA92LM
