Türkiye’de Evde Sağlık Hizmetleri: Mevzuat, Uygulama ve Ulaşılabilirlik

Öz

Bu çalışma kapsamında evde sağlık hizmetlerinin tanımsal çerçevesi açıklanmaya çalışılmıştır. Dünyada ve Türkiye’de sağlık hizmetlerinin doğuşu ve gelişimine dair genel bir çerçeve çizilerek konunun tarihsel ilerleyişine değinilmiştir. Türkiye’de mevzuatlar kapsamında 2005 ve 2015 mevzuatları yorumsal bir özetle ifade edilmek istenmiştir. Uygulama ve bu hizmete ihtiyaç duyan dezavantajlı gruplara atıfla evde sağlık hizmetleri bu çalışma kapsamında ele alınmıştır. Evde sağlık hizmetlerinin Türkiye’deki uygulamaları ve mevzuatlar özelindeki çıkmazları üzerinde durulmuştur. Evde sağlık hizmetlerinin kamu nazarında tercih edilme sebepleri ve sağladığı avantajlar ve benzeri konular da yine çalışmamızın içeriğini oluşturmuştur. Evde bakım hizmeti olarak da ele alınabilen evde sağlık hizmetinin karşılığı olan sağlık ve bakım ibareleri ayırt edilmeden başlığa uygun bir şekilde aynı amaç üzerine kullanılmıştır. Bu araştırma da elde edilen bilgilere göre; 2005 mevzuatının özel sektör merkezli ve dar kapsamlı bir bakım modeli olduğu, 2015 yönetmeliğinde ise genişletilmiş ve kamu tarafından verilen bir evde sağlık hizmeti modeline geçildiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Evde sağlık hizmeti
• Türkiye
• Mevzuat
• Uygulama
• Ulaşılabilirlik

Home Healthcare Services in Turkey: Legislation, Implementation and Availability

Öz

Within the scope of this study, the definitional framework of home health services has been tried to be explained. A general framework has been drawn about the birth and development of health services in the world and in Turkey, and the historical progress of the subject has been mentioned. Within the scope of the legislations in Turkey, 2005 and 2015 legislations were tried to be expressed with an interpretive summary. With reference to the application and the disadvantaged groups who need this service, home health services are discussed within the scope of this study. The practices of home health services in Turkey and the deadlocks in the legislation are emphasized. The reasons for the preference of home health services in the eyes of the public, the advantages it provides and similar issues have also formed the content of our study. The phrases health and care, which is the equivalent of home health care, which can also be considered as home care service, are used for the same purpose in accordance with the title. According to the information obtained in this research; It was concluded that the 2005 legislation was a private sector-centered and narrow-scoped care model, while the 2015 regulation adopted an expanded and publicly-provided home health care model.

Anahtar Kelimeler

• Home health care
• Turkey
• Legislation
• Enforcement
• Availability

Kaynakça

1. Altuntaş, M., Yılmazer, T., Güçlü, Y. ve Öngel, K. (2010). Evde Sağlık Hizmeti ve Günümüzdeki Uygulama Şekilleri. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 20, 153-158.
2. Aslan, Ş., Güzel Ş., Uyar, S., (2018), Evde Sağlık Hizmetleri Uygulamasında Türkiye. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi (SAYOD), 1, 45-56.
3. Avşar, Ü., Avşar, Ü. Z., Cansever, Z., Çayır, Y. ve Khan, A. S. (2013). Evde Sağlık Hizmetleri Alan Hastaların Özellikleri ve Bakım Verenlerin Beklentileri. Konuralp Tıp Dergisi, 5 (3), 9-12.
4. Çoban, M., Esatoğlu, A. E., İzgi, M. C. (2014). Türkiye’de Evde Sağlık ve Bakım Hizmetleri Uygulamalarının Mevzuat İçindeki Tarihsel Değişimi. Türkiye Biyoetik Dergisi, 1 (3), 154-176.
5. Çayır, Y. (2013). Evde Sağlık Hizmetleri Alan Hastaların Özellikleri Ve Bakım Verenlerin Beklentileri. Konuralp Medical Journal, 5 (3), 9-12.
6. Güzel Çelik, E. ve Toprak, D. (2018). Türkiye’de Evde Sağlık Hizmetleri. Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi, 10 (5), 15-19.
7. Oral, İ. (2002). ABD ve İngiltere Kamu Sağlık Sigortası Programları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (2), 61-78.
8. Öksüz, H. (2018). Evde Sağlık Hizmetleri ve Hasta Memnuniyeti. Namık Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.

9. Özer, Ö. ve Şantaş, F. (2012). Evde Bakım Hizmetleri ve Finansmanı. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3 (2), 96-103.
10. Tekin, Ç. (2018). Evde Hasta Bakım Hizmetleri Alanındaki Gelişmeler. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, 32 (2), 115-117.
11. Yumurtacı, A. (2020). Çin’de Demografik Değişim Sürecinin Sosyal Güvenlik Sistemine Etkileri. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 12 (22), 103-126.