Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi

Devrim İlke İrdem; Selahattin Halil Ergin

TR

Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi

Öz

Halen dünyada etkinliğini gösteren COVID-19 pandemisi 2019 yılının sonunda ilk defa Çin'in Wuhan kentindeki canlı hayvan pazarından yayıldığı bildirilen ve zoonotik kökenli bir salgındır. Pandemilerde en önemli adım hastalığın birincil kaynağının bulunması ve kontrol altına alınmasıdır. Ancak ne yazık ki şimdiye kadar ara konakçı olarak hiçbir hayvan türü tanımlanamamıştır. Doğal konağın ise yarasalar olduğu bilinmektedir. COVID-19 hastalığının tüm dünyaya yayıldığı dönemde dünyanın çeşitli yerlerinden gelen bildirimler Covid-19'dan muzdarip insanlarla temas halindeki hayvanların da enfekte olduğunu göstermektedir. Bu yayında dünya genelinde evcil ve yaban hayvanlarında bildirilen COVID-19 vakaları derlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

SARS-CoV-2, COVID-19, Zoonoz, Veteriner, Tek Sağlık

Kaynakça

[1] S. A. Hassan, F. N. Sheikh, S. Jamal, J. K. Ezeh, and A. Akhtar, “Coronavirus (COVID-19): A Review of Clinical Features, Diagnosis, and Treatment,” Cureus, vol. 12, no. 3, Mar. 2020, doi: 10.7759/cureus.7355.
[2] Y. Chen, Q. Liu, and D. Guo, “Emerging coronaviruses: Genome structure, replication, and pathogenesis,” Journal of Medical Virology, vol. 92, no. 4. John Wiley and Sons Inc., pp. 418–423, Apr. 01, 2020, doi: 10.1002/jmv.25681.
[3] Y. S. . S. S. . B. S. . V. O. R. . T. R. . S. R. . R. A. A. . R.-M. A. J. . D. K. Malik, “Emerging Coronavirus Disease (COVID-19), a Pandemic Public Health Emergency with Animal Linkages: Current Status Update[v1] | Preprints,” Preprints, 2020.
[4] N. M. A. Parry, “COVID-19 and pets: When pandemic meets panic,” Forensic Sci. Int. Reports, vol. 2, p. 100090, Dec. 2020, doi: 10.1016/j.fsir.2020.100090.
[5] N. Decaro, V. Martella, L. J. Saif, and C. Buonavoglia, “COVID-19 from veterinary medicine and one health perspectives: What animal coronaviruses have taught us,” Res. Vet. Sci., vol. 131, pp. 21–23, Aug. 2020, doi: 10.1016/j.rvsc.2020.04.009.
[6] K. Erles, K. B. Shiu, and J. Brownlie, “Isolation and sequence analysis of canine respiratory coronavirus,” Virus Res., vol. 124, no. 1–2, pp. 78–87, Mar. 2007, doi: 10.1016/j.virusres.2006.10.004.
[7] W. Li et al., “Bats are natural reservoirs of SARS-like coronaviruses,” Science (80-. )., vol. 310, no. 5748, pp. 676–679, Oct. 2005, doi: 10.1126/science.1118391.
[8] W. Li et al., “Angiotensin-converting enzyme 2 is a functional receptor for the SARS coronavirus,” Nature, vol. 426, no. 6965, pp. 450–454, Nov. 2003, doi: 10.1038/nature02145.
[9] M. Hoffmann et al., “SARS-CoV-2 Cell Entry Depends on ACE2 and TMPRSS2 and Is Blocked by a Clinically Proven Protease Inhibitor,” Cell, vol. 181, no. 2, pp. 271-280.e8, Apr. 2020, doi: 10.1016/j.cell.2020.02.052.
[10] S. D. Lam et al., “SARS-CoV-2 spike protein predicted to form stable complexes with host receptor protein orthologues from mammals,” bioRxiv, p. 2020.05.01.072371, Jun. 2020, doi: 10.1101/2020.05.01.072371.

[11] J. Lan et al., “Structure of the SARS-CoV-2 spike receptor-binding domain bound to the ACE2 receptor,” Nature, vol. 581, no. 7807, pp. 215–220, May 2020, doi: 10.1038/s41586-020-2180-5.
[12] J. Ou et al., “Emergence of RBD mutations from circulating SARS-CoV-2 strains with enhanced structural stability and higher human ACE2 receptor affinity of the spike protein,” bioRxiv, p. 2020.03.15.991844, Apr. 2020, doi: 10.1101/2020.03.15.991844.
[13] J. Shang et al., “Structural basis of receptor recognition by SARS-CoV-2,” Nature, vol. 581, no. 7807, pp. 221–224, May 2020, doi: 10.1038/s41586-020-2179-y.
[14] D. Wrapp et al., “Cryo-EM Structure of the 2019-nCoV Spike in the Prefusion Conformation.,” bioRxiv Prepr. Serv. Biol., Feb. 2020, doi: 10.1101/2020.02.11.944462.
[15] E. W. Stawiski et al., “Human ACE2 receptor polymorphisms predict SARS-CoV-2 susceptibility,” bioRxiv, p. 2020.04.07.024752, Apr. 2020, doi: 10.1101/2020.04.07.024752.
[16] M. Hussain et al., “Structural Basis of SARS-CoV-2 Spike Protein Priming by TMPRSS2,” bioRxiv, p. 2020.04.21.052639, Apr. 2020, doi: 10.1101/2020.04.21.052639.
[17] C. G. K. Ziegler et al., “SARS-CoV-2 Receptor ACE2 Is an Interferon-Stimulated Gene in Human Airway Epithelial Cells and Is Detected in Specific Cell Subsets across Tissues,” Cell, vol. 181, no. 5, pp. 1016-1035.e19, May 2020, doi: 10.1016/j.cell.2020.04.035.
[18] D. E. Gordon et al., “A SARS-CoV-2 protein interaction map reveals targets for drug repurposing,” Nature, pp. 1–13, Apr. 2020, doi: 10.1038/s41586-020-2286-9.
[19] A. Almendros, “Can companion animals become infected with Covid-19?,” Veterinary Record, vol. 186, no. 12. British Veterinary Association, pp. 388–389, Mar. 28, 2020, doi: 10.1136/vr.m1194.
[20] T. H. C. Sit et al., “Infection of dogs with SARS-CoV-2,” Nature, pp. 1–6, May 2020, doi: 10.1038/s41586-020-2334-5.
[21] “COVID-19 - OIE - World Organisation for Animal Health.” https://www.oie.int/en/what-we-offer/emergency-and-resilience/covid-19/ (accessed May 24, 2021).
[22] “In-depth SARS-CoV-2 animal infection report.” https://www.avma.org/resources-tools/animal-health-and-welfare/covid-19/depth-summary-reports-naturally-acquired-sars-cov-2-infections-domestic-animals-and-farmed-or (accessed Jul. 01, 2020).
[23] C. Sailleau et al., “First detection and genome sequencing of SARS-CoV-2 in an infected cat in France,” Transbound. Emerg. Dis., vol. 67, no. 6, pp. 2324–2328, Nov. 2020, doi: 10.1111/tbed.13659.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Devrim İlke İrdem ^*
Türkiye

Selahattin Halil Ergin
0000-0002-8263-4108
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

29 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

8 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 19 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA93KG48JK

APA

İrdem, D. İ., & Ergin, S. H. (2021). Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 19(2), 51-60. https://izlik.org/JA93KG48JK

AMA

1.İrdem Dİ, Ergin SH. Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi. ASHD. 2021;19(2):51-60. https://izlik.org/JA93KG48JK

Chicago

İrdem, Devrim İlke, ve Selahattin Halil Ergin. 2021. “Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi”. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi 19 (2): 51-60. https://izlik.org/JA93KG48JK.

EndNote

İrdem Dİ, Ergin SH (01 Haziran 2021) Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi 19 2 51–60.

IEEE

[1]D. İ. İrdem ve S. H. Ergin, “Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi”, ASHD, c. 19, sy 2, ss. 51–60, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93KG48JK

ISNAD

İrdem, Devrim İlke - Ergin, Selahattin Halil. “Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi”. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi 19/2 (01 Haziran 2021): 51-60. https://izlik.org/JA93KG48JK.

JAMA

1.İrdem Dİ, Ergin SH. Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi. ASHD. 2021;19:51–60.

MLA

İrdem, Devrim İlke, ve Selahattin Halil Ergin. “Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi”. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, c. 19, sy 2, Haziran 2021, ss. 51-60, https://izlik.org/JA93KG48JK.

Vancouver

1.Devrim İlke İrdem, Selahattin Halil Ergin. Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi. ASHD [Internet]. 01 Haziran 2021;19(2):51-60. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93KG48JK

Öz

Veteriner Tıp Bakışından COVİD-19 Pandemisi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster