SELÇUKLULAR ZAMANINDA SAVAŞIN EN BÜYÜK EYLEMLERİNDEN BİRİ: PUSU

Dünya tarihine bakıldığında antik çağlardan günümüze kadar insanlığın pusu tekniğinden istifade ettiği görülmektedir. Savaşın bir sanat olarak tespit edildiği dönemlerde pusu, tarihi değiştiren bir faaliyet ya da savaşların en büyük eylemi olarak kabul görmüştür. Türk ordularının, özellikle de hızlı atlara sahip, hafif silahlarla donanan ve savaşçılığıyla bilinen Selçukluların, pusu ve baskın gibi savaş tekniklerini etkin bir şekilde kullandığı bilinmektedir. Bu çalışmada Selçukluların, Horâsân’da devlet olma mücadelesi verdiği tarihten, yıkıldıkları tarihe kadar geçen sürede pusu tekniğinden nasıl istifade ettiği ele alınmıştır. Çalışmanın birinci ve ikinci bölümlerinde pusu hakkında genel bir değerlendirme yapılmış, pusuda görevli askerler ve atlar hakkında bilgi verilmiştir. Bir sonraki bölümde, pusu için nerelerin tercih edildiği, askerlerin bu hususta ne tür konulara dikkat ettiği anlatılmıştır. Dördüncü bölümde pusu kurarken hangi yöntemlere başvurulduğu üzerinde durulmuş ve pusu yöntemlerinden biri olan sahte ri’cat, detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Selçuklular, pusu tekniğiyle defalarca düşmanlarını mağlup etse de zaman zaman düşmanın kurduğu pusudan kurtulamamışlardır. Çalışmanın son kısmında Selçukluların muhtemel bir pusuya karşı ne tür tedbirler aldığı anlatılmış ve pusuya maruz kalan orduların nasıl bir strateji izlemesi gerektiği üzerinde durulmuştur. Bu çalışma savaş sanatını anlatan eserlerden, vakâyinâmelerden, siyâsetnâmelerden, edebî eserlerden ve modern kaynaklardan istifade edilerek oluşturulduğundan alana önemli derecede katkı sağlayacağı düşünülmektedir.