TR
EN
1980 Sonrasında Türkiye’de Sol Hareketler ve Sol Partiler
Öz
Dünya siyaset arenasında sol ideolojisi, Fransız İhtilalinden sonra Fransa Meclisinde, meclis üyelerinin oturma şeklinden dolayı ortaya çıktığı varsayılmaktadır. Fransa Meclisinde kurulan parlamentoda başkanın sol tarafına hürriyeti benimseyenler, değişimi ve dönüşümü savunanlar, sağ tarafında ise değişim ve dönüşüm karşıtı olan ve üretim tekelini elinde tutanlar oturmuştur. 12 Eylül 1980 tarihinde yapılan askeri darbeyle birlikte Türkiye’de birçok siyasi parti kapatılmıştır. 1980 yılında askeri cunta, yönetimi siyasi iktidara bırakmak için genel seçimlere gitmiştir. 1980 genel seçimleri ile sağ kesimi temsil eden ve Turgut Özal liderliğindeki Anavatan Partisi iktidara gelmiştir. Bununla birlikte sol partiler bir çatı altında toplanmaya çalışmış ve kısmen de olsa başarılı olmuşlardır. 1992 yılında ise yeniden kurulan Cumhuriyet Halk Partisi, sol partileri kendi çatısı altında toplamak istemiş ancak başarılı olamamıştır. 1995 genel seçimlerini sağ kesimi temsil eden Refah Partisi liderliği göğüslemiştir. Sol partiler ise seçimin kaybedenleri olmuştur. 1999 genel seçimlerinde bir değişim yaşanarak lider parti olarak Demokratik Sol Parti çıkmıştır. Ancak DSP iktidar olacak kadar mecliste kürsü elde edemediğinden dolayı ANAP-MHP-DSP koalisyonuyla hükümet kurulmuştur. 2001 yılında kurulan ve kendisini sağ parti olarak nitelendiren Adalet ve Kalkınma Partisi 2002 genel seçimlerinden zaferle çıkmış ve tek başına iktidar olmuştur. 2002’den itibaren sağ kesimde bulanan Ak Parti siyasal iktidarı elinde bulundurmaktadır. Türkiye’de çok partili hayata geçişten itibaren siyaset arenasında siyasal iktidarı sağ ideoloji elinde tutmuştur. Askeri ihtilaller ile bu süreç sekteye uğrasa da ihtilallerden sonra tekrar siyasal iktidar olmuşlardır. Sol partilerin bir araya gelemeyişleri, tek çatı altında toplanamayışları ve iktidara gelemeyişlerinin irdelenmesi elzemdir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ateş, H. ve Dinç, G. (2017). Türkiye’de sol partilerin kamu yönetimi anlayışları: Ak Parti ile karşılaştırmalı bir inceleme. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1, 1-20.
- Aydınoglu, E. (2007). Türkiye solu (1960-1980). İstanbul: Versus Kitap.
- Aydınoğlu, E. (1992). Eleştirel bir tarih denemesi 1960-1971: Türk solu. İstanbul: Belge Yayınları.
- Aytaş, A. (2017). Dünya görüşü ve ideoloji. y. taşkın içinde, siyaset: Kavramlar, kurumlar, süreçler. İstanbul: İletişim Yayınları.
- Biçici, M. (2015). Gaziantep milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri (1923-1950). Asia Minor Studies, 5 (3), 15-33.
- Biçici, M. (2019). Parties established in Turkey after 1960 and their actors. Social, Educational, Political, Economic and Other Developments Occurred in Turkey Between The Years of 1938-1980, 87-113.
- Bora, T. (2018). Cereyanlar. İstanbul: İletişim Yayınları.
- Budak, Ö. (2019). The coup of 27 may 1960. Social, Educational, Political, Economic and Other Developments Occurred in Turkey Between The Years of 1938-1980, 222-233.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal Bilimlerin Tarihi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
25 Ocak 2024
Yayımlanma Tarihi
25 Ocak 2024
Gönderilme Tarihi
20 Ekim 2023
Kabul Tarihi
27 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 1
APA
Biçici, M., & Doğru, D. (2024). 1980 Sonrasında Türkiye’de Sol Hareketler ve Sol Partiler. Asia Minor Studies, 12(1), 11-34. https://doi.org/10.17067/asm.1379160
Cited By
TÜRKİYE’DE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARININ İDEOLOJİK TEMELLERİ
R&S - Research Studies Anatolia Journal
https://doi.org/10.33723/rs.1833323TURİZM YEREL HALKIN SİYASİ TERCİHLERİNİ DEĞİŞTİREBİLEN BİR KATALİZÖR MÜDÜR?
Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.24889/ifede.1502646