Orta Çağ’da Devlet: Hristiyan Batı Avrupa’da

Öz

Orta Çağ’da devlet, İlk Çağ’dan farklı bir şekilde yapılanacak ve hem Hristiyan hem de İslam dünyasında dinî bir renk alacaktır. Ancak gene İlk Çağ toplumlarından farklı olarak, siyasi otoriteyi temsil edenlerin bir kutsiyeti, dinî hüviyeti olmayacak; dini temsil fonksiyonu papalara, papazlara geçecektir. Papalar bu fonksiyonları ile siyasi ik-tidarlar üzerinde bir vesayet makamı gibi hareket edecekler ve Batı Avrupa devletlerindeki bu iki başlılık, Yeni Çağ’ın ortalarına kadar devam edecektir. Hristiyan din adamları siyasi iktidara doğrudan el koymak yerine, iktidarı kontrol etmeyi tercih ettiler. Böylece hem dinî hem siyasi iktidarı kendi kontrollerinde tuttular. Siyasi iktidarlar zaman zaman din adamlarının nüfuzunu kırmaya teşebbüs ettiler. Ancak her seferinde başarısız ol-dular. Zira din adamlarının elinde aforoz gibi bir koz vardı. Otoritelerini kırmaya teşebbüs eden siyasi iktidar sa-hiplerini böylece tesirsiz hale getiriyorlardı. Siyasi iktidar sahibi dışındakiler için de (daha çok yeni ilmî keşifler-le Hristiyanlık akidesini sarsan ilim adamları) Engizisyon mahkemelerini devreye sokuyorlardı. 15. yüzyılda Rönesans, 16. yüzyılda ise Reform hareketlerinin ortaya çıkmasıyla, Batı Avrupa’da papaların otorite-si sorgulanmaya başlanmış ve bu hareketlerin hedeflerine ulaşması 17. yüzyılın ikinci yarısında ancak mümkün olabilmişti.

Anahtar Kelimeler

• Orta Çağ
• Hristiyanlık
• Papa
• Rönesans
• Reform

State in the Middle Ages: In Christian Western Europe

Abstract

In the Middle Ages, the state will be structured in a different way from the Early Ages and will take on a religious color in both the Christian and Islamic worlds. However, again unlike the societies of the Early Ages, those representing the political authority would not have a sacred, religious identity; the function of representing religion would pass to the popes and priests. With these functions, the popes will act as a tutelary authority over the political powers and this dual leadership in Western European states will continue until the middle of the New Age. Instead of directly seizing political power, Christian clergy preferred to control it. Thus, they kept both religious and political power under their control. From time to time, political powers attempted to break the influence of the clergy. However, they failed every time. Because the clergy had the trump card of excommunication. This was how they neutralized the political power holders who attempted to break their authority. For those who were not in political power (mostly scientists who shook the Christian faith with new scientific discoveries), they used the Inquisition courts. With the emergence of the Renaissance in the 15th century and the Reformation in the 16th century, the authority of the popes began to be questioned in Western Europe, and it was only in the second half of the 17th century that these movements were able to achieve their goals.

Keywords

• Middle Ages
• Christianity
• Papacy
• Renaissance
• Reformation

Kaynakça

1. Akın, İlhan F.; Kamu Hukuku, 6. Bası, Beta Yayınları, İstanbul-1990.
2. Bauer, Susan Wise; Ortaçağ Dünyası, Çev. Mehmet Morah, 1. Basım, Alfa Yayınları, İstanbul-2015.
3. Davies, Norman; Avrupa Tarihi-Doğu’dan Batı’ya, Urallardan Cebelitarık’a Avrupa’nın Panoraması, Çev. Burcu Çığman-Elif Topçugil-Kudret Emiroğlu-Suat Kaya, 2. Baskı, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara-2011.
4. Duby, Georges; Ortaçağ İnsanları ve Kültürü, Çev. Mehmet Ali Kılıçbay, 2. Baskı, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara- 1995.
5. Erbaş, Ali; “Protestan Reformu ve Martin Luther”, Dinler Tarihi Araştırmaları-III, Hristiyanlık -Dünü, Bugünü ve Geleceği-.
6. Göze, Ayferi; Siyasal Düşünceler ve Yönetimler, 18. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul-2020.
7. İnalcık, Halil; Rönesans Avrupası -Türkiye’nin Batı Medeniyetiyle Özdeşleşme Süreci, 2. Baskı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul-2011.
8. Kılıçbay, Mehmet Ali; Feodalite Klasik Dönem Osmanlı Üretim Tarzı, 3. Basım, Efil Yayınevi, Ankara-2010.

9. Ortaçağ -Keşifler-Ticaret-Ütopyalar-, Editör: Umberto Eco, Çev. Leyla Tonguç Basmacı, 1. Basım, Alfa Yayınları, İstanbul-2015.
10. Roberts, J. M.; Avrupa Tarihi; İngilizceden Çev. Fethi Aytuna, İnkılap Kitabevi Yayınları, İstanbul-2010.
11. Sabine, George; Siyasal Düşünceler Tarihi I -Eskiçağ-Ortaçağ-, Çev. Alp Öktem, Türk Siyasi İlimler Derneği Yayını, Ankara-1969.
12. Sander, Oral; Siyasi Tarih I -İlkçağlardan 1918’e-, 6. Baskı, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara-1998.
13. Störing, Hans Joachim; -Vedalardan Tractatus’a- Dünya Felsefe Tarihi, Almancadan Çev. Nilüfer Epçeli, 2. Baskı, Say Yayınları, İstanbul-2013.
14. Şimşek, Tacettin; İsevîlikten Hristiyanlığa, Ekin Yayınları, İstanbul-2005.
15. Vorlander, Karl; Felsefe Tarihi, Cilt: 1-2, Çev. Mehmet İzzet-Orhan Sadeddin, Günümüz Diline Aktaran: Yüksel Kanar, İz Yayıncılık, İstanbul-2004.
16. Weber, Alfred, Felsefe Tarihi, Çev. H. Vehbi Eralp, Beşinci Basım, Sosyal Yayınlar, İstanbul-1998.