Gençlerin Gündelik Yaşam Pratiklerinin Merkezinde Türkçe Rap

Öz

Bu çalışma ülkemizde son yıllarda dinlenme oranlarında ciddi artış görülen Türkçe rap müziğinin üniversiteli genç dinleyiciler tarafından nasıl anlamlandırıldığı ve gençlerin gündelik yaşam pratiklerine nasıl aktarıldığının açıklanması üzerine yoğunlaşmıştır. Çalışmada Türkçe rap müziği dinleyen, yaşları onsekiz ile yirmibeş arasında değişen, onbeş kadın onbeş erkek üniversiteli genç ile yarı yapılandırılmış görüşme formu üzerinden derinlemesine mülakat tekniği ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların Türkçe rap müziğini nasıl anlamlandırdıkları, gündelik yaşam pratiklerine nasıl aktardıkları ile ilgili olarak birinci kaynaktan elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleriyle açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda Türkçe rap müziği dinleyen gençlerin bu müziği toplumsal hayatta gündelik yaşam içerinde bir takım amaçlara ulaşabilmek için belirli bir yöntem ya da strateji oluşturmak üzere dinlemeleri arasındaki bağlantılar bulunmuş ve açıklanmaya çalışılmıştır. Türkçe rap müzik dinlerken gençlerin oluşturdukları stratejiler yapılan analizler sonucunda ortaya çıkan kategorilere göre dört grupta toplanmıştır. Bu stratejiler sırasıyla; birinci olarak gençlerin rap müziğini hayatlarının merkezinde anlamlandırarak tüm gündelik yaşam rutinlerini şekillendirmek üzere dinledikleri, ikinci olarak toplumsal hayattaki gündelik yaşamda karşı karşıya kaldıkları sorunlardan bir kaçış yöntemi olarak rap müziği dinledikleri, üçüncü olarak popüler kültür ürünü olduğundan bir topluluğa dahil olmak ve aidiyet duygusu geliştirmek için rap müzik dinledikleri ve dördüncü olarak rap müziğini içselleştirerek kendi kimliklerini görünür kılmak üzere rap müzik dinledikleridir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe rap
• gündelik yaşam
• müziğin anlamlandırılması
• popüler müzik
• benlik

Turkish Rap at the Center of Youth’s Daily Lives

Öz

This study investigates how Turkish rap music, having recently increased in popularity in our country, is interpreted by students at the tertiary level and how it is integrated into the daily practices of the youth. In this study, we conducted face-to-face interviews with 15 female and 15 male university students (ages ranging from 18 to 25), who listen to Turkish rap music, employing an in-depth interview technique with a semi-structured interview form. The data on the participants’ interpretation of Turkish rap music and its incorporation into their daily practices were analyzed through content analysis and descriptive analysis methods. The results reveal connections between their musical preferences and how these young people use it as a strategy or a method to achieve certain goals in their social lives. As a result of the analysis, the strategies used by the participants are categorized into four groups. First of all, they listen to rap music to organize their daily routines, making it the center of their lives. Secondly, they regard it as an escape mechanism from the problems they face in their social lives. Thirdly, they find a communal bond and develop a sense of belonging when they listen to Turkish rap music as rap music is deemed to be a part of popular culture. Finally, by internalizing rap music, they attempt to make their identities more visible.

Anahtar Kelimeler

• Turkish rap
• daily lifestyle
• meaning of music
• popular music
• personality

Kaynakça

1. Ayas, G. (2019), Müzik Sosyolojisi Kuramsal Bir Giriş. İstanbul: İthaki Yayınları
2. Bilgin, N. (1994) Sosyal Bilimler Kavşağında Kimlik Sorunu, İzmir: Ege Yayıncılık
3. Blomster, W.V. (2010), Müzik Sosyolojisi Adorno ve Ötesi (3. Baskı), (Editör: H. E. Bağçe) Frankfurt Okulu, Ankara: Doğu Batı Yayınları
4. Creswell, J. (2016), Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni, (Çev. Ed. M. Bütün, S. B. Demir). Ankara: Siyasal Kitabevi, 3. Baskı.
5. Çakmak, M.E (2021). "Susamam" Projesi Ve "Mekânın Sahibi" Polemiği Temelinde Türk Rap Müziğinin Yükseliş Döneminde Müziğin Politik Bağlamda Araç Olarak Mesajı, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Bilim Dalı
6. Çerezcioğlu, A. (2013). Popüler Müzik ve Gündelik Yaşam Deneyimi. Folklor/Edebiyat , 19 (75) , 159-172 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/fe/issue/26040/274276
7. Çerezcioğlu, A. B. (2014). Popüler Müzik ve Gençlik Kültürü. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, (182), 11-26 Retrieved From Https://Dergipark.Org.Tr/Tr/Pub/Tsadergisi/İssue/21492/230387
8. Erol, A.(2009), Popüler Müziği Anlamak (3. Baskı), İstanbul: Bağlam Yayıncılık

9. Esgin, A. (2012). Bir Müzik Sosyolojisi Var Mıdır? Doğu Batı Düşünce Dergisi Yıl:15 Sayı:62
10. Finkelstein, S. (1986) Müzik Neyi Anlatır?, (Çev. M. H. Spatar) İstanbul: Kaynak Yayınları
11. Goffman, E., (2021), Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu,( Çev. Barış Cezar). İstanbul: Metis Yayınları (4.Baskı)
12. Günay, E. (2011) Müzik Sosyolojisi : Sosyolojiden Müzik Kültürüne Bir Bakış. İstanbul: Bağlam Yayıncılık. (2. Baskı)
13. Güven, U. Z. ve Ergur, A. (2014). [Extended Abstract] The Position And The Development Of Sociology Of Music İn The World And İn Turkey. Turkish Journal Of Sociology, 2014/2, 3/29, Pp.20-27
14. Kınacı, M. (2012) Eski Yunan Dünyasında Müzik ve Müzisyenler, Doğu Batı Düşünce Dergisi Yıl:15 Sayı:62 Ağustos, Eylül, Ekim 2012, Syf.11-27
15. Sağır, A., Öztürk B. (2015) Sosyolojik Bağlamda Müzik ve Kimlik: Karabük Üniversitesi Örneği, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8/2, 121
16. Tanyol, T. (1982) Müziğin Toplumsal Temelleri, (Yazko-Felsefe Yazıları 2. Kitap İçinde), (Haz. S. Hilav), İstanbul: Ağaoğlu Yayınevi,
17. Wacquant, L. (2016) Pierre Bourdieu: Hayatı, Esesrleri ve Entelektüel Gelişimi. Ocak ve Zanaat Pierre Bourdieu Derlemesi içinde. (Derleyenler: G. Çeğin, E. Göker, A. Arlı, Ü. Tatlıcan) İstanbul: İletişim Yayıncılık, 4. Baskı
18. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2018) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (2. Baskı) Ankara: Seçkin Yayıncılık.