Araştırma Makalesi

SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ

Cilt: 3 Sayı: 2 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ

Öz

Sosyal bir varlık olan insan, yaşadığı ev, sokak, okul, iş yeri gibi pek çok ortamda zorbalık davranışları ile yüz yüze gelebilmektedir. Zorbaca tutum ve davranışlar, bunlara maruz kalan kişilerin fiziksel ve ruhsal açıdan zarar görmelerine, hak ve hürriyetlerinden mahrum kalmalarına yol açıcı etki ve sonuçlar doğurur. Devletler, kişilerin maddi ve manevi gelişimlerini sağlamaları, hak ve hürriyetlerini gerçekleştirebilmeleri, aile, toplum düzeninin korunması ve sürdürülmesi gibi nedenlerle genelde “şiddetle”, bu çalışma özelinde ise şiddetin bir türü olarak “zorbalıkla mücadeleyi sağlayıcı” politika ve yönetim yaklaşımları geliştirirler. Devletlerin söz konusu politika ve yaklaşımlarının başarılı olabilmesinde karar alıcı ve icracı otoritelerin yanı sıra kamu mali yönetimlerinde yüksek denetim kurumları olan Sayıştaylar da önemli bir işleve sahiptirler. Bu çalışmada, zorbalıkla mücadelenin neden Sayıştayların denetim faaliyetlerine konu olabileceği ve bu kurumların zorbalıkla mücadelenin yönetilmesi odaklı denetim faaliyetlerini nasıl gerçekleştirebildikleri üzerinde durulmuştur. Zorbalıkla mücadelenin yönetilmesi konusunda Sayıştayların rol ve sorumlulukları ile denetim uygulamaları hakkında ülkemiz literatür bilgisine katkı sağlamayı amaçlayan bu çalışmada, kamuoyu ile paylaşılmış olması nedeniyle tespit edilmiş farklı ülke Sayıştaylarının (eyalet Sayıştayları da dâhil) bu alandaki denetim uygulama örneklerine de yer verilmiştir. Söz konusu denetim uygulama örnekleri üzerinden “zorbalıkla mücadelenin yönetilmesi” alanında göz önünde bulundurulması gereken iyi yönetim uygulama önerilerini geliştirmek ve bu alanda okuyucu farkındalığını artırmak da çalışmanın hedefleri arasındadır. Çalışmanın sonucunda, bu kurumların denetim faaliyetleri aracılığıyla toplum gündeminde yer alan konular üzerinde toplumsal yaşama değer katan çalışmalara imza attıklarını, zorbalıkla mücadelenin yönetilmesi alanında hazırlamış oldukları denetim raporları ile, denetim paydaşlarına (parlamento, hükümet, kamu idareleri vb) bu alandaki kamu politikalarının, plan ve projelerin amacına, mevzuata, verimlilik, etkinlik, tutumluluk, hesap verebilirlik ve şeffaflık gibi iyi yönetim ilkelerine uygun şekilde hayata geçirilmesi için yapılması gereken çalışmalar hakkında önemli bir rehberlik desteği sağladığını ifade etmek mümkündür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2025). 2024 Yılı Faaliyet Raporu. https://www.aile.gov.tr/media/197323/faaliyet-raporu-2024_son_28-02-2025.pdf
  2. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, (2026). Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele V. Ulusal Eylem Planı. https://www.aile.gov.tr/ksgm/ulusal-eylem-planlari/kadina-yonelik-siddetle-mucadele-ulusal-eylem-planlari/kadina-yonelik-siddetle-mucadele-v-ulusal-eylem-plani/
  3. Alikaşifoğlu, M., Ercan, O. (2007). Çocukluk çağında kabadayılık/zorbalık davranışları: Hekimler açısından anlamı. Türk Pediatri Arşivi, 42(11), ss. 19-25
  4. Armağan, İ.C. (2024). PISA 2022 Değerlendirmesinde Türkiye’de Okul Şiddeti ve Zorbalık. Mevzu Sosyal Bilimler Dergisi, 11, ss: 495-513 https://doi.org/10.56720/mevzu.1429486
  5. AONSW, Audit Office of New South Wales. (2020). Managing the health, safety and wellbeing of nurses and junior doctors in high demand hospital environments. https://www.audit.nsw.gov.au/sites/default/files/documents/FINAL%20Managing%20the%20health%2C%20safety%20and%20wellbeing%20of%20nurses%20and%20j.pdf
  6. Benk, O. (2025). İş Yeri Zorbalığı. (Edit: Çiçek, B).Örgütsel Davranışın Karanlık Yüzü.Nobel Bilimsel Eserler. Ss.325-344, https://www.researchgate.net/publication/357630195_IS_YERI_ZORBALIGI

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yönetim Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

31 Aralık 2025

Kabul Tarihi

6 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Uzun, Y. (2026). SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ. ASSOS İnsan ve Toplum Bilimlerinde Araştırmalar Dergisi, 3(2), 1-31. https://izlik.org/JA85MS36CX
AMA
1.Uzun Y. SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ. ASSOS. 2026;3(2):1-31. https://izlik.org/JA85MS36CX
Chicago
Uzun, Yaşar. 2026. “SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ”. ASSOS İnsan ve Toplum Bilimlerinde Araştırmalar Dergisi 3 (2): 1-31. https://izlik.org/JA85MS36CX.
EndNote
Uzun Y (01 Haziran 2026) SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ. ASSOS İnsan ve Toplum Bilimlerinde Araştırmalar Dergisi 3 2 1–31.
IEEE
[1]Y. Uzun, “SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ”, ASSOS, c. 3, sy 2, ss. 1–31, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85MS36CX
ISNAD
Uzun, Yaşar. “SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ”. ASSOS İnsan ve Toplum Bilimlerinde Araştırmalar Dergisi 3/2 (01 Haziran 2026): 1-31. https://izlik.org/JA85MS36CX.
JAMA
1.Uzun Y. SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ. ASSOS. 2026;3:1–31.
MLA
Uzun, Yaşar. “SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ”. ASSOS İnsan ve Toplum Bilimlerinde Araştırmalar Dergisi, c. 3, sy 2, Haziran 2026, ss. 1-31, https://izlik.org/JA85MS36CX.
Vancouver
1.Yaşar Uzun. SAYIŞTAYLARIN DENETİM UYGULAMALARI ÜZERİNDEN ZORBALIKLA MÜCADELEYE BAKIŞ. ASSOS [Internet]. 01 Haziran 2026;3(2):1-31. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85MS36CX