Determination of the Demographic Characteristics of Multiple Sclerosis Patients in Aksaray Province and İnvestigation of Factors İnvolved in Transition to Secondary Multiple Sclerosis

Öz

Aim: This study aims to describe the demographic and clinical characteristics of multiple sclerosis (MS) patients in Aksaray province and to investigate factors influencing transition to the secondary progressive MS (SPMS) subtype. Materials and Methods: This retrospective study included 240 MS patients followed at Aksaray University Training and Research Hospital between 29 July 2024 and 29 July 2025. Clinical, imaging, and treatment data were systematically evaluated. Group comparisons were performed using the Kruskal–Wallis test and Dunn post-hoc analyses. Categorical variables were analyzed with Fisher’s Exact test and z tests with Bonferroni correction. Determinants of SPMS transition were assessed via logistic regression and ROC analysis. Results: Significant increases in age, disease duration, Expanded Disability Status Scale (EDSS) score, plaque diameter, infratentorial lesions, brain atrophy, and treatment changes were observed in SPMS patients (p < 0.001). ROC analysis for plaque diameter yielded an AUC of 0.867, with 82.1% accuracy at a cutoff of ≥18.4 mm. Logistic regression showed that each one-point increase in EDSS score raised SPMS risk 3.83-fold, while brain atrophy increased risk 10.46-fold. Motor symptoms, insomnia, and urinary incontinence were more frequent in the SPMS group. Conclusion: Structural and clinical indicators may serve as predictive markers in the transition to SPMS. Parameters such as plaque diameter, brain atrophy, and EDSS score emerge as potential biomarkers. Regional epidemiological data reveal the influence of environmental factors on disease course and highlight the need for early, personalized interventions to delay or prevent SPMS transition.

Anahtar Kelimeler

• Multiple sclerosis
• Secondary progressive multiple sclerosis
• Aksaray
• Epidemiology

Aksaray İlindeki Multipl Skleroz Hastalarının Demografik Özelliklerinin Belirlenmesi ve Sekonder Multipl Skleroza Geçişte Rol Oynayan Faktörlerin Araştırılması

Öz

Amaç: Bu çalışma, Aksaray ilindeki multipl skleroz (MS) hastalarının demografik ve klinik özelliklerini tanımlamayı ve sekonder progresif MS (SPMS) alt tipine geçişi etkileyen faktörleri araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma, 29 Temmuz 2024 ile 29 Temmuz 2025 tarihleri arasında Aksaray Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde takip edilen 240 MS hastasını içermektedir. Klinik, görüntüleme ve tedavi verileri sistematik olarak değerlendirilmiştir. Grup karşılaştırmaları Kruskal–Wallis testi ve Dunn post-hoc analizleri ile yapılmıştır. Kategorik değişkenler Fisher’s Exact testi ve Bonferroni düzeltmeli z testleri ile analiz edilmiştir. SPMS geçişinin belirleyicileri lojistik regresyon ve ROC analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: SPMS hastalarında yaş, hastalık süresi, Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS) skoru, plak çapı, infratentorial lezyonlar, beyin atrofisi ve tedavi değişikliklerinde anlamlı artışlar gözlenmiştir (p < 0.001). Plak çapı için ROC analizi, 0.867 AUC değeri ile ≥18.4 mm eşik değerinde %82.1 doğruluk göstermiştir. Lojistik regresyon, EDSS skorundaki her bir puan artışının SPMS riskini 3.83 kat artırdığını, beyin atrofisinin ise riski 10.46 kat artırdığını ortaya koymuştur. Motor semptomlar, uykusuzluk ve üriner inkontinans SPMS grubunda daha sık görülmüştür. Sonuç: Yapısal ve klinik göstergeler, SPMS’ye geçişte öngörücü belirteçler olarak kullanılabilir. Plak çapı, beyin atrofisi ve EDSS skoru gibi parametreler potansiyel biyobelirteçler olarak öne çıkmaktadır. Bölgesel epidemiyolojik veriler, çevresel faktörlerin hastalık seyrine etkisini ortaya koymakta ve SPMS geçişini geciktirmek veya önlemek için erken, kişiselleştirilmiş müdahalelerin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Multipl skleroz
• Sekonder progresif multipl skleroz
• Aksaray
• Epidemiyoloji

Kaynakça

1. Woo MS, Engler JB, Friese MA. The neuropathobiology of multiple sclerosis. Nat Rev Neurosci. 2024;25(7):493-513.
2. McKay KA, Kwan V, Duggan T, et al. Risk factors associated with the onset of relapsing-remitting and primary progressive multiple sclerosis: a systematic review. Biomed Res Int. 2015;2015:817238.
3. Brieva L, Calles C, Landete L, et al. Current challenges in secondary progressive multiple sclerosis: diagnosis, activity detection and treatment. Front Immunol. 2025;16:1543649.
4. Anicăi RC, Ciubotaru A, Grosu C, et al. The role of MRI lesions in identifying secondary progressive multiple sclerosis: a comprehensive review. J Clin Med. 2025;14(12):4114.
5. Kirschner P, Pawlitzki M, Hartung HP, et al. Immunology of multiple sclerosis: an update. Curr Opin Neurol. 2025;38(3):180-187.
6. Öztürk B, Taşkıran E, Demir S, et al. Prevalence and incidence of multiple sclerosis in Turkey: a nationwide epidemiologic study. Mult Scler. 2024;30(7):790-799.
7. Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. İlimiz konumu – Aksaray İl Müdürlüğü [Internet]. Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; 2025 [cited 2025 Sep 7]. Available from: https://aksaray.csb.gov.tr/ilimiz-konumu-96425
8. Türkiye İstatistik Kurumu. Nüfus ve Konut Sayımı, 2021 [Internet]. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu; 2022 [cited 2025 Sep 7]. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Nufus-ve-Konut-Sayimi-2021-45866

9. Held F, Makarov C, Gasperi C, et al. Proteomics reveals age as major modifier of inflammatory CSF signatures in multiple sclerosis. Neurol Neuroimmunol Neuroinflamm. 2025;12(1):e200322.
10. Montalban X, Lebrun-Frénay C, Oh J, et al. Diagnosis of multiple sclerosis: 2024 revisions of the McDonald criteria. Lancet Neurol. 2025;24(10):850-865.
11. Simpson S Jr, Wang W, Otahal P, et al. Latitude continues to be significantly associated with the prevalence of multiple sclerosis: an updated meta-analysis. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2019;90(11):1193-1200.
12. Multiple Sclerosis International Federation. Atlas of MS. 3rd ed. London: Multiple Sclerosis International Federation; 2020.
13. Togrol RE. Epidemiology of multiple sclerosis in Turkey, East Mediterranean and Near East area. Med Res Arch. 2023;11(11).
14. Houzen H, Kano T, Kondo K, et al. The prevalence and incidence of multiple sclerosis over the past 20 years in northern Japan. Mult Scler Relat Disord. 2023;73:104696.
15. Bölük C, Türk Börü Ü, Taşdemir M, et al. Epidemiology of multiple sclerosis in Turkey: a ten-year trend in rural cities. Turk J Neurol. 2021;27(1):41-45.
16. Li Y, Saul A, Taylor B, et al. Examining the environmental risk factors of progressive-onset and relapsing-onset multiple sclerosis: recruitment challenges, potential bias, and statistical strategies. J Neurol. 2024;271(1):472-485.
17. Arredondo-Robles AV, Rodríguez-López KP, Ávila-Avilés RD. Clinical management in multiple sclerosis. Neuroglia. 2025;6(1):6.
18. Cree BAC, Arnold DL, Chataway J, et al. Secondary progressive multiple sclerosis: new insights. Neurology. 2021;97(8):378-388.
19. Arnold DL, Piani-Meier D, Bar-Or A, et al. Effect of siponimod on magnetic resonance imaging measures of neurodegeneration and myelination in secondary progressive multiple sclerosis: gray matter atrophy and magnetization transfer ratio analyses from the EXPAND phase 3 trial. Mult Scler. 2022;28(10):1526-1540.
20. Nowak-Kiczmer M, Niedziela N, Czuba ZP, et al. Assessment of serum inflammatory parameters in RRMS and SPMS patients. Neurol Res. 2024;46(6):495-504.
21. Alhamood M. Recent advances in the diagnosis, treatment, and management of multiple sclerosis: a systematic review (2017-2024). J Addict Res. 2025;9(1):1-17.
22. Koch MW, Mostert J, Repovic P, et al. MRI brain volume loss, lesion burden, and clinical outcome in secondary progressive multiple sclerosis. Mult Scler. 2022;28(4):561-572.
23. Kapica-Topczewska K, Kułakowska A, Kochanowicz J, et al. Epidemiology of multiple sclerosis: global trends, regional differences, and clinical implications. Neurol Neurochir Pol. 2025;59(4):375-384.