Araştırma Makalesi

ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI

Cilt: 5 Sayı: 18 31 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI

Öz

Yapılan literatür araştırmalarına göre eğitim-öğretimin ciddi sorunlarından olan öğretmen mağduriyetini ölçen, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmış bir ölçme aracı henüz Türk kültüründe geliştirilmemiş ve uyarlanmamıştır. Bu çalışmanın amacı, Chunyan Yang ve arkadaşları (2018) tarafından geliştirilen 24 madde 6 alt faktörden oluşan Çok Boyutlu Öğretmen Mağduriyet Ölçeği’ni (ÇBÖMÖ) Türk kültürüne uyarlamaktır. Şanlıurfa ili Hilvan ilçesinde görev yapan 361 öğretmenden alınan verilerle yapılan bu çalışmada veri toplama araçları olarak; ÇBÖMÖ ve Duygusal Şiddete Maruz Kalma Ölçeği (DŞMKÖ) kullanılmıştır. Dil eşdeğerliği için 34 İngilizce öğretmenine ölçeğin İngilizce ve Türkçe formları belirli bir arayla uygulanmış, elde edilen puanlar arasında pozitif yönde bir ilişki (r=.86, p<0,01) olduğu görülmüştür. Ölçüt geçerliğini test etmek için uygulanan ÇBÖMÖ ve DŞMKÖ’den elde edilen puanlar arasında pozitif yönde bir ilişki (r=.64, p<0,01) bulunmuştur. Yapı geçerliliğini test etmek için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Verilerin faktör analizine uygunluğunu test etmek için yapılan Kaiser Meyer Olkin örneklem büyüklüğü testi 0,891 ve Barlett küresellik testi χ2= 5905,160, p<0,01 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlara göre faktör analizine uygun olduğu belirlenen veriler ile yapılan AFA sonucunda altı faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Madde toplam korelasyon değerlerinin r=.48 ile r=.71 arasında değiştiği, toplam varyansın %71,2’sini açıkladığı belirlenmiştir. Ortaya yapının model uyumu DFA ile test edilmiş ve uyum indekslerinin (χ2/sd=1,5, RMSEA=0,074, RMR=0,083, GFI=0,86, AGFI=0,92, NFI=0,92, NNFI=0,97, IFI=0,97, CFI=0,97, RFI=0,91) iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Güvenirlik analizlerinde; iç tutarlılık katsayısı α=0,93, test-tekrar test güvenirliği r=.93(p<0,01), iki yarı güvenirliği r=.83(p<0,01) olarak belirlenmiştir. Bu bulgulara göre, Türk kültürüne uyarlanan ÇBÖMÖ’ nün, öğretmenlerin mağduriyet düzeylerini belirlemede geçerliği ve güvenirliği olan bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bayram, N. (2010). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş: Amos Uygulamaları. Bursa: Ezgi Kitabevi.
  2. Berg, J. K. ve Cornell, D. (2016). Authoritative School Climate, Aggression Toward Teachers, and Teacher Distress in Middle School. School Psychology Quarterly, 0(31), 122–139.
  3. Browne, M. W. ve Cudeck, R. (1993). Alternative Ways of Assessing Model Fit. Sage Focus Editions, 0(154), 136-136.
  4. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  5. Büyüköztürk, Ş.; Çakmak, E. K.; Akgün, Ö. E.; Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi Yayınları.
  6. Çokluk, Ö.; Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  7. De Wet, N. C. ve Jacobs, L. (2006). Educator-Targeted Bullying: Fact or Fallacy? Acta Criminological, 19. https://www.ingentaconnect.com/content/sabinet/crim/2006/00000019/00000002/art00005#Refs adresinden 17 Haziran 2019’da erişildi.
  8. Dinler, V. (2006). Mağdur Kavramına Çok Yönlü Yaklaşım; Suç Mağdurları. Ankara: Adalet Yayınevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

13 Ekim 2021

Kabul Tarihi

18 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 5 Sayı: 18

Kaynak Göster

APA
Birlik, E. (2021). ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI. Asya Studies, 5(18), 97-108. https://doi.org/10.31455/asya.1005226
AMA
1.Birlik E. ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI. Asya Studies. 2021;5(18):97-108. doi:10.31455/asya.1005226
Chicago
Birlik, Eyyüp. 2021. “ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI”. Asya Studies 5 (18): 97-108. https://doi.org/10.31455/asya.1005226.
EndNote
Birlik E (01 Aralık 2021) ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI. Asya Studies 5 18 97–108.
IEEE
[1]E. Birlik, “ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI”, Asya Studies, c. 5, sy 18, ss. 97–108, Ara. 2021, doi: 10.31455/asya.1005226.
ISNAD
Birlik, Eyyüp. “ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI”. Asya Studies 5/18 (01 Aralık 2021): 97-108. https://doi.org/10.31455/asya.1005226.
JAMA
1.Birlik E. ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI. Asya Studies. 2021;5:97–108.
MLA
Birlik, Eyyüp. “ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI”. Asya Studies, c. 5, sy 18, Aralık 2021, ss. 97-108, doi:10.31455/asya.1005226.
Vancouver
1.Eyyüp Birlik. ÇOK BOYUTLU ÖĞRETMEN MAĞDURİYET ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI. Asya Studies. 01 Aralık 2021;5(18):97-108. doi:10.31455/asya.1005226

Cited By

88x31.png  Asya Studies dergisinde yer alan eserler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.