Araştırma Makalesi

FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI

Cilt: 7 Sayı: 23 30 Mart 2023
PDF İndir
EN TR

FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI

Öz

Son yılllarda yapılan araştırmalar, yetişkinlerin finansal sömürüsünün büyük bir sorun haline geldiğini göstermiştir. Çoğunlukla, bu araştırmalar güvenin kötüye kullanılması, zorlama ve mali yetersizlik hakkında toplanan veriler ile değerlendirilmiştir. Aldatma, korkutma ve tehditler dâhil olmak üzere psikolojik istismar, her zaman finansal sömürüye neden olan faktörler arasında gösterilmektedir. Çalışmada, yabancı dilde ortaya konulmuş olan finansal sömürü ölçeğinin Türkçeye çevrilerek geçerlik ve güvenirliğinin test edilmesi hedeflenmiştir. Bireylerin finansal sömürü düzeyini ölçen ulusal yazında geçerlik ve güvenirliği kanıtlanmış bir ölçme aracı bulunmaması nedeniyle bu araştırmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. İngilizceye çevirisi yapılan finansal sömürü nihai ölçeği, Gümüşhane’nin Köse ilçesinde yaşayan ve çiftçilikle geçimini sağlayan 18 yaş üstü 126 bireye uygulanmıştır. Yapılan analiz sounucunda orijinalinde 12 soru ve 5 boyuttan oluşan ölçek 10 soru ve 3 boyut olarak Türkçeye uyarlanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi neticesinde ölçeğin uyum iyiliği değerleri; x2/sd= 2,98, GFI= 0,886, AGFI= 0,809, CFI= 0,825, RMSEA= 0,08, SRMR= 0,067 şeklinde bulunmuştur. Kabul edilebilir seviyede sonuçlar elde edilmiş olup uyum iyiği değerleri elde edilen sonuçların makul seviyede ve mükemmel uyum ölçütleri aralığında olduğunu göstermektedir. Hesaplamalar sonucu ölçek iç tutarlılık katsayısı (güvenilirlik katsayısı) da ölçeğin kabul edilebilir seviyede olduğunu göstermektedir (α=0,79). Tüm bu bulgular ışığında İngilizce geliştirilmiş olan “Finansal Sömürü Ölçeği”nin ülkemizde de geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adli İstatistikler (2021). https://adlisicil.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/310520221416422021H%C4%B0ZMETE%C3%96ZELK%C4%B0TAP.pdf adresinden 14.09.2022 tarihinde erişildi.
  2. Alpar, R. (2016). Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinden Örneklerle Uygulamalı İstatistik ve Geçerlik-Güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.
  3. Amerika Federal Ticaret Komisyonu Verileri (2022). https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2022/02/new-data-shows-ftc-received-28-million-fraud-reports-consumers-2021-0 adresinden 22.02.2022 tarihinde erişildi.
  4. Bagshaw, D., Wendt, S., Zannettino, L. & Adam, V. (2013). Financial Abuse of Older People by Family Members: Views and Experiences of Older Australians and their Family Members. Australian Social Work, 66(1), 86-103.
  5. Consumer Financial Protection Bureau (2019). Suspicious Activity Reports on Elder Financial Exploitation: Issues and Trends. Washington, DC: CFPB).
  6. Garver, M. S. & Mentzer, J. T. (1999). Logistics Research Methods: Employing Structural Equation Modeling to Test for Construct Validity. Journal of Business Logistics, 20(1), 33-57.
  7. Gerbing, D. W. & Anderson, J. C. (1985). The Effects of Sampling Error and Model Characteristics on Parameter Estimation for Maximum Likelihood Confirmatory Factor Analysis. Multivariate Behavioral Research, 20(3), 255-271.
  8. Greene, A. J. (2022). M. D. Elder Financial Abuse and Electronic Financial Instruments: Present and Future Considerations for Financial Capacity Assessments. Am J of Geriatric Psychiatry, 30(1), 90−106.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2022

Kabul Tarihi

9 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 23

Kaynak Göster

APA
Soydaş, Ş. S. (2023). FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI. Asya Studies, 7(23), 269-274. https://doi.org/10.31455/asya.1190751
AMA
1.Soydaş ŞS. FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI. Asya Studies. 2023;7(23):269-274. doi:10.31455/asya.1190751
Chicago
Soydaş, Şafak Sönmez. 2023. “FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI”. Asya Studies 7 (23): 269-74. https://doi.org/10.31455/asya.1190751.
EndNote
Soydaş ŞS (01 Mart 2023) FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI. Asya Studies 7 23 269–274.
IEEE
[1]Ş. S. Soydaş, “FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI”, Asya Studies, c. 7, sy 23, ss. 269–274, Mar. 2023, doi: 10.31455/asya.1190751.
ISNAD
Soydaş, Şafak Sönmez. “FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI”. Asya Studies 7/23 (01 Mart 2023): 269-274. https://doi.org/10.31455/asya.1190751.
JAMA
1.Soydaş ŞS. FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI. Asya Studies. 2023;7:269–274.
MLA
Soydaş, Şafak Sönmez. “FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI”. Asya Studies, c. 7, sy 23, Mart 2023, ss. 269-74, doi:10.31455/asya.1190751.
Vancouver
1.Şafak Sönmez Soydaş. FİNANSAL SÖMÜRÜ: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI. Asya Studies. 01 Mart 2023;7(23):269-74. doi:10.31455/asya.1190751

Cited By

88x31.png  Asya Studies dergisinde yer alan eserler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.