Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME

Cilt: 7 Sayı: 23 30 Mart 2023
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Dünyanın doğal enerji kaynaklarının hızlı bir şekilde tüketilmesi, iklimlerin sanayilerin artmasıyla birlikte gözlenebilir değişikliğe uğraması tüm dünyayı ilgilendiren sorunlar arasında bulunmaktadır. Bu gelişmeler doğrultusunda geri dönüşüme dayalı bu araştırma Planlanmış Davranış Teorisine göre değerlendirilmektedir. Planlanmış Davranış Teorisi ile bir davranışın ne derece gerçekleşip gerçekleşmeyeceği tahmin edilebilmektedir. Planlanmış Davranış Teorisi sayesinde davranışa yönelik amaç ölçülebilmekte ve dolaylı olarak da söz konusu davranışın ortaya çıkma olasılığı tespit edilebilmektedir. Geri dönüşüm davranışı, doğal kaynakların korunmasına katı atık miktarının azalmasına olanak sağladığı için sürdürülebilir bir geleceğin önemli bir parçası durumunda görülmektedir. Araştırmacılar, yıllardır davranışı etkileyen değişkenleri araştırmakta ve ortaya çıkan davranışları anlamlandırmaya çalışmaktadırlar. Davranışın amacını değerlendirerek bir insanı belli şekillerde hareket etmeye meyilli kılan gizli faktörleri açığa çıkarmaya çalışılmaktadır. Planlanmış Davranış Teorisinde davranışın amacı, bireyin belirli bir davranışı sergileyip sergilemeyeceğini göstermektedir. Teoriye göre davranışlar, bilinçli kararların sonuçlarıdır ve bu sonucu davranışa yönelik amaçlar yönlendirmektedir. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’deki ortaöğretim öğrencilerinde planlanmış davranış teorisinin (davranışa karşı tutum, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrol) geri dönüşüm niyeti üzerindeki etkisi ve arasındaki ilişki ile ilgili bir değerlendirme yapmaktır. Bulgular; tutum, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrolün öğrencilerin geri dönüşüm niyeti ile olumlu bir ilişkisi olduğunu göstermiştir. Araştırma sonucunda, ortaöğretim kurumlarının sürdürülebilirliğini teşvik etmek için etkili geri dönüşüm kampanyaları tasarlamaları, ailelerin geri dönüşüm konusunda çocukları teşvik etmesi gerektiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmanın gerçekleştirilmesinde, değerli bilgilerini benimle paylaşan, kendisine ne zaman danışsam bana kıymetli zamanını ayırıp sabırla ve büyük bir ilgiyle bana faydalı olabilmek için elinden gelenden fazlasını sunan her sorun yaşadığımda yanına çekinmeden gidebildiğim, güler yüzünü ve samimiyetini benden esirgemeyen ve gelecekteki mesleki hayatımda da bana verdiği değerli bilgilerden faydalanacağımı düşündüğüm kıymetli ve danışman hoca statüsünü hakkıyla yerine getiren Prof. Dr. Sinan ERTEN'e teşekkürü bir borç biliyor ve şükranlarımı sunuyorum. Hem hayata dair hem de akademik bilgilerini benimle paylaşmaktan çekinmeyen, hiç bir durumda ve koşulda desteğini esirgemeyen, hep yanımda olan, hayatımın her döneminde yanımda görmek istediğim, sadece bölüm içerisinde değil okul dışında da hayata dair her alanda yanımda olan, önerilerini ve söylediklerini dikkate aldığım, çok sevdiğim ve saygı duyduğum hocam Prof. Dr. Cemil AYDOĞDU’ya sonsuz sevgi ve teşekkürlerimi sunuyorum.

Kaynakça

  1. Aguilar-Luzon, M. D. C., García-Martínez, J. M. A., Calvo-Salguero, A. & Salinas, J. M. (2012). Comparative Study Between the Theory of Planned Behavior and the Value-Belief-norm Model Regarding the Environment, on Spanish Housewives’ Recycling Behavior. Journal of Applied Social Psychology. 42(11), 2797-2833.
  2. Ahmad, S. S., Mulyadi, I. M. M., Ibrahim, N. & Othman, A. R. (2016). The Application of Recycled Textile and Innovative Spatial Design Strategies for a Recycling Centre Exhibition Space. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 0(234), 525–535.
  3. Ajzen, I. (1991). The Theory of Planned Behavior. Organ. Behav. Hum. Decis. Process., 50(2), 179–211.
  4. Aleixo, A.M., Leal, S., Azeiteiro, U.M., (2018). Conceptualization of Sustainable Higher Education Institutions, Roles, Barriers, and Challenges for Sustainability: An Exploratory Study in Portugal. J. Clean. Prod., 0(172), 1664–1673.
  5. Aleixo, A. M., Leal, S. & Azeiteiro, U. M. (2021). Higher Education Students’ Perceptions of Sustainable Development in Portugal. J. Clean. Prod., 0(327), 129429.
  6. Almatari, A.Y., Iahad, N. A. & Balaid, A. S. (2013). Factors Influencing Students’ Intention to Recycle. J. Inf. Syst. Res. Innov., 0(5), 1–8.
  7. Anadolu Ajansı (2022). Bu yıl 7,4 Milyon ton Plastik Atığın Geri Dönüştürülmesi Bekleniyor. https://www.aa.com.tr/tr/cevre/bu-yil-7-4-milyon-ton-plastik-atigin-geri-donusturulmesi-bekleniyor/2600314 adresinden 11.11.2022 tarihinde erişildi.
  8. Anderman, L., Hodge, S. & Murdock, T. (2000). Middle-Grade Predictors of Students' Motivation and Behavior in High School. Journal of Adolescent Research, 15(3), 327–351.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

22 Aralık 2022

Kabul Tarihi

24 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 23

Kaynak Göster

APA
Erkart, M. (2023). TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME. Asya Studies, 7(23), 41-52. https://doi.org/10.31455/asya.1222849
AMA
1.Erkart M. TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME. Asya Studies. 2023;7(23):41-52. doi:10.31455/asya.1222849
Chicago
Erkart, Mahmut. 2023. “TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME”. Asya Studies 7 (23): 41-52. https://doi.org/10.31455/asya.1222849.
EndNote
Erkart M (01 Mart 2023) TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME. Asya Studies 7 23 41–52.
IEEE
[1]M. Erkart, “TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME”, Asya Studies, c. 7, sy 23, ss. 41–52, Mar. 2023, doi: 10.31455/asya.1222849.
ISNAD
Erkart, Mahmut. “TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME”. Asya Studies 7/23 (01 Mart 2023): 41-52. https://doi.org/10.31455/asya.1222849.
JAMA
1.Erkart M. TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME. Asya Studies. 2023;7:41–52.
MLA
Erkart, Mahmut. “TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME”. Asya Studies, c. 7, sy 23, Mart 2023, ss. 41-52, doi:10.31455/asya.1222849.
Vancouver
1.Mahmut Erkart. TÜRKİYE’DEKİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE PLANLANMIŞ DAVRANIŞ TEORİSİNİN GERİ DÖNÜŞÜM NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME. Asya Studies. 01 Mart 2023;7(23):41-52. doi:10.31455/asya.1222849

88x31.png  Asya Studies dergisinde yer alan eserler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.