OKUL MÜDÜRLERİNİN OKUL YÖNETİMİNDE YAŞANAN SORUNLARA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı okul müdürlerinin okul yönetiminde yaşanan sorunlara ilişkin görüşlerini tespit etmektir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi ve olgubilim deseni kullanılmıştır. Veriler 2022-2023 eğitim-öğretim tarihleri arasında Mardin ili Kızıltepe ilçesindeki MEB’e bağlı resmî ilkokul ve ortaokullarda görev yapmakta olan 15 okul müdürüyle yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Bu katılımcıların 6’sını ilkokul, 9’unu ortaokulda görevli okul müdürü oluşturmaktadır. Araştırma verileri 6 temel sorudan oluşmaktadır. Bu sorular, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile kişisel bilgi formundan faydalanarak elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre veliler okul yönetimine baskı uygulamakta ve eğitim-öğretim faaliyetlerine karşı kayıtsız kalmaktadırlar. Öğretmenlerle ilgili olarak ek ders ve ders programı dağıtımında, öğretmenler arasındaki gruplaşma dinamikleri ve kurum içi yazışma süreçleri ile ilgili çeşitli zorluklar yaşanmaktadır. Okul müdürlerinin personel ve öğrenci işlerine ayırdıkları sürenin, çalışma saatinin büyük bir dilimini kapsadığı ve kurumlar arası resmi yazışmaların iş yükünü artırdığı görülmüştür. Ayrıca, okulların finansman desteğini bulmada zorlandıkları ve buna bağlı olarak fiziksel alt yapı yetersizliklerinin yaşandığı tespit edilmiştir. Okul müdürlerinin, kurum içi iletişimi güçlendirmek için veli ve öğretmenlerle iş birliği yaptıkları ve bunları sürece dâhil ettikleri saptanmıştır. Okul müdürlerinin önerilerine göre; öğrenci sayıları azaltılmalı, fiziki kapasite artırılmalı, okulda düzenlenecek sosyal erkinlikler için ek finansal kaynaklar oluşturulmalı ve yöneticilerin yetki alanlarının genişletilmesi gündeme alınmalıdır. Bu araştırmada elde edilen sonuçların, okul müdürlerinin niteliklerinin arttırılması ve okul yönetimlerinde karşılaşılan güçlüklerin giderilmesi hususlarında ilgili literatüre katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Okul Müdürü
• Okul Yönetimi
• Okul Yönetiminde Yaşanan Sorunlar

EXAMINING THE OPINIONS OF SCHOOL PRINCIPALS ON THE PROBLEMS EXPERIENCED IN SCHOOL MANAGEMENT

Öz

The aim of this research is to determine the opinions of school principals about the problems experienced in school management. Qualitative research method and phenomenology pattern were used in the research. 15 school principals working in the official primary and secondary schools affiliated to the MoNE in the Kızıltepe district of Mardin province in the 2022-2023 academic year. 6 of these participants are primary school principals and 9 of them are secondary school principals. The research data were obtained by using a semi-structured interview form consisting of 6 basic questions and a personal information form. According to the results of the research, parents put pressure on the school administration and are indifferent to educational activities. Regarding teachers, there are various difficulties related to the distribution of additional courses and syllabus, grouping dynamics among teachers and internal correspondence processes. It has been observed that the time that school administrators allocate for personnel and student affairs covers a large part of the working hours and increases the workload of official correspondence between institutions. In addition, it has been determined that schools have difficulties in finding financial support and accordingly physical infrastructure in adequacies are experienced. It has been determined that school administrators cooperate with parents and teachers and involve them in the process in order to strengthen internal communication. According to the suggestions of school administrators; The number of students should be reduced, the physical capacity should be increased, additional financial resources should be created for the social activities to be organized at the school, and the expansion of the authority of the administrators should be put on the agenda. It is thought that the results obtained in this research will contribute to the relevant literature in terms of increasing the qualifications of school administrators and eliminating the difficulties encountered in school administrations.

Anahtar Kelimeler

• School Principal
• School Administration
• School Administration Problems

Kaynakça

1. Ağalday, B. & Gül, M. (2022). Okul Müdürlerinin Finansal Kaynak Sağlamada Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerilerine İlişkin Fenomenolojik Bir İnceleme. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 155-177.
2. Akçakoca, A. & Bilgin, K. U. (2016). Okul Müdürlerinin Liderlik Stilleri ve Öğretmen Performansı. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 1-23.
3. Altunay, E. (2017). Okul Yöneticilerinin Görüşleri Doğrultusunda Eğitim Finansmanı Politikaları: Sorunlar, Nedenler ve Çözümler. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 689-714.
4. Aslan, G. (2021). İlkokul ve Ortaokulların Hayati Sorunları ve Çözüm Önerileri: Okul Yöneticilerinin Görüşlerine Dayalı Nitel Bir Analiz. Journal of Qualitative Research in Education, 0(25), 204-242.
5. Aslanargun, E. & Bozkurt, S. (2012). Okul Müdürlerinin Okul Yönetiminde Karşılaştığı Sorunlar. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 349-368.
6. Baltacı, A. (2017). Nitel Veri Analizinde Miles-Huberman Modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1-15.
7. Baş, T. & Akturan, U. (2013). Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
8. Başaran, İ. E. (1994). Örgütsel Davranış. Ankara: Gül Yayınevi

9. Başaran, İ. E. (2000). Eğitim Yönetimi: Nitelikli Okul. Ankara: Feryal Matbaası
10. Başaran, İ. E. (2011). Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi. Ankara: Ekinoks Yayınlar
11. Binbaşıoğlu, C. (1988). Eğitime Giriş. Ankara: Binbaşıoğlu Yayınevi.
12. Bolam, R. M. (1993). Effective Management in Schools a report for the Department for Education via the School Management Task Force Professional Working Party. London: HMSO.
13. Büte, M. & Balcı, F. A. (2010). Bağımsız Anaokulu Yöneticilerinin Bakış Açısından Okul. Educational Administration: Theory and Practice, 16(4), 485-509.
14. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, E. Ö., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
15. Can, E. (2015). Qualitative Obstacles in Turkish Education System and Suggestions. Anthropologist, 20(1-2), 289-296.
16. Cereci, C. (2018). Okul Yöneticilerinin Mevzuatta Olmasa Bile Fazladan Yüklenmek Durumunda Kaldığı Sorumluluklar. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(2) 123-125.
17. Creswell, J. W. (2002). Educational Research: Planning, Conducting and Evaluating Quantitative and Qualitative Research. New Jersey: Merrill Prentice Hall.
18. Creswell, J. W. (2007). Qualitative Inquiry & Research Design: Choosing Among Five Approaches (2nd Edition). Thousand Oaks, CA: Sage.
19. Çetin, Ş. (2019). Okul Müdürlerinin Karşılaştığı Sorunlar: Nitel Bir İnceleme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1637-1648.
20. Çınkır, Ş. (2010). İlköğretim Okulu Müdürlerinin Sorunları: Sorun Kaynakları ve Destek Stratejileri. İlköğretim Online, 9(3), 1027-1036.
21. Daresh, J. & Male, T. (2000). Crossing the Border Into Leadership: Experiences of newly Appointed British Headteachers. Educational Management, Administration & Leadership, 89-101.
22. Denzin, N. K. & Lincoln, Y. S. (2012). The Landscape of Qualitative Research: Theories and issues. CA: Sage Publications.
23. Draper, J. M. (2000). Contextualising New Headship. School Leadership & Management, 20(4), 459-73.
24. Dunning, G. (1996). Management Problems of New Primary Headteachers. School Organisation, 111-128.
25. Erdoğan, Ç. & Demirkasımoğlu, N. (2010). Ailelerin Eğitim Sürecine Katılımına İlişkin Öğretmen ve Yönetici Görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16(3), 399-431.
26. Erdoğan, Ş. (2000). Okul Yönetimi ve Öğretim Liderliği. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
27. Eurydice Network. (2012). Key Data on Education in Europe 2012. Education, Brussels: Audiovisual and Culture Executive Agency -European Commission. http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/key_data_series/134EN.pdf adresinden erişildi.
28. Gareis, C. R. & Tschannen-Moran, M. (2005). Cultivating Principals’ Sense of Efficacy: Supports That Matter. Paper to be Presented at the Annual Meeting of the University Council for Educational Administration, Nashville.
29. Gezer, Y. (2021). Okul Müdürlerinin Yöneticilikte Profesyonelleşmeye İlişkin Görüşleri. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 60-73.
30. Greenfield, T. B. & Ribbins, P. (2004). Educational Administration As A Humae Science, Conversation Between Thomas Greenfield and Peter Ribbins, In Educational Management, Major Themes In Education, 1, Edited by H. Tomlinson, 95-134, London: Routledge Falmer.
31. Guba, E. G. (1981). Criteria for Assessing the Trustworthiness of Naturalistic Inquiries. Educational Communication and Technology Journal, 29(2), 75-91.
32. Gunnur, Y. & Erdal, T. (2020). Göreve Yeni Başlayan Okul Yöneticilerinin Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 13-32.
33. Gündüz, Y. & Can, E. (2011). Öğretmenlerin Eğitim Sistemi ve Uygulamalarına İlişkin Güncel Sorunları Algılama Düzeylerinin İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(4), 745-774.
34. Hoşgörür, V. & Arslan, İ. (2014). Okul Örgütünün Finansal Kaynaklarının Yönetimi Sorunu (Yatağan İlçesi Örneği). Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 91-1022.
35. Hoy, W. K. & Miskel, C. G. (2010). Eğitim Yönetimi: Teori, Araştırma ve Uygulama (Çeviri Editörü Selahattin Turan). Ankara: Nobel Yayınları.
36. Joffe, H. & Yardley, L. (2004). Research Methods For Clinical and Health Psychology. D. Marks & L. Yardley, Content and Thematic Analysis içinde (s.56-68). Sage.
37. Karakütük, Ö. Ö. (2019) Eğitim Yöneticilerin Yaşadıkları Sorunlar ile Sorun Çözmede Kullandıkları Teknikler. Milli Eğitim, 48(223), 33-60.
38. Lincoln, Y. & Guba, E. (1985). Naturalistic Inquiry: Establishing Trustworthiness. Beverly Hills.
39. Male, T. (2001). Is the National Professional Qualification for Headship Making a Difference? School Leadership and Management, 463-477.
40. McEwan, E. K. (2018). Etkili Okul Yöneticilerinin 10 özelliği. (Çev. Ed. Necati Cemaloğlu). Ankara: Pegem Yayınları.
41. Memduhoğlu, H. B. & Meriç, E. (2014). Okul Müdürlerinin Eğitim Yönetiminin İşlevleri Bağlamında Yönetim Sürecinde Karşılaştıkları Temel Sorunlar. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(33), 653-666.
42. Mendels, P. & Mitgang, L. D. (2013). Creating Strong Principals. Educational Leadership, 70(7), 22-29.
43. Merriam, B. S. (2009). Qualitative Research- A Guide to Design and Implementation. USA: Jossey Bass.
44. Moustakas C. (1994). Phenomenological Research Methods. Sage Publications, Thousand Oaks California.
45. Okutan, M. (2016). Eğitim Yönetimi ve Denetiminde Örnek Olaylar (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
46. Patton, Q. M. (1987). How to Use Qualitative Methods In Evaluation. Newsbury Park, London, New Dehli: Sage Publications.
47. Pekaz, Y. (2022). Okul Müdürlerinin Okul Yönetiminde Karşılaştıkları Yönetsel Sorunların Araştırılması. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 8(17), 674-677.
48. Sezer, Ş. & Engin, G. (2021). Okullara Yönetici Seçme, Yetiştirme ve Atamaya İlişkin Yönetici Görüşleri: Durum Çalışması. Eğitim ve Bilim, 46(206), 263-280.
49. Şişman, M. (2011). Öğretim Liderliği. (3. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
50. Taymaz, H. (1995). Okul Yönetimi. Ankara: Saypa Yayın Dağıtım ve Kitabevi.
51. TEDMEM. (2019). TALIS 2018 sonuçları ve Türkiye üzerine değerlendirmeler (TEDMEM Analiz Dizisi 6). Türk Eğitim Derneği Yayınları. https://tedmem.org/yayin/talis-2018-sonuclari-turkiye-uzerine-degerlendirmeler adresinden erişildi.
52. Turan, S., Yıldırım, N. & Aydoğdu, E. (2012). Okul Müdürlerinin Kendi Görevlerine İlişkin Bakış Açıları. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 2(3), 63-76
53. Usta, M. E. & Boğa, F. (2021). Okul Yöneticilerinin Okul Yönetiminde Yaşanan Sorunlara İlişkin Görüşleri. Harran Maarif Dergisi, 6(1), 18-49.
54. Van Manen, M. (1990). Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. New York: State University of New York
55. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (10. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
56. Yılmaz, K., & Altınkurt, Y. (2011). Öğretmen Adaylarının Türk Eğitim Sisteminin Sorunlarına İlişkin Görüşleri. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 942-973.