Marx’ın Ekonomi Politiğinde Kamu Maliyesi

Yıl 2026, Sayı: 35 , 207 - 216 , 31.03.2026

Mehmet Selim Bağli

https://doi.org/10.31455/asya.1822842

https://izlik.org/JA74FM82UB

Öz

İktisatçı, sosyolog, filozof ve ideolog kimlikleriyle tanınan Karl Marx, kapitalist üretim tarzının ve bu üretim tarzı altında şekillenen devlet ve toplumla ilgili önemli analiz ve tespitler yapmıştır. Devletin toplumla kurduğu ekonomik ve sosyal ilişkiler bütünselliğinin önemli bir parçasını oluşturan kamu maliyesi de doğal olarak Marx’ın değindiği ve üzerinde önemli tespitler yaptığı bir alan olmuştur. Kamu maliyesinin özellikle vergi ve borçlanma aygıtlarının, modern devletin ve kapitalist üretim tarzının ortaya çıkma aşamasında ve kendi kendini yeniden üretmeye başladığı safhada, oynamış olduğu rol Marx’ın üzerinde durduğu önemli hususların başında gelmektedir. Modern devlet ve kapitalizm birlikteliği vergi ve kamu borçlanma sistemi temelinde gelişerek bir sistemsel bütün haline gelmiştir. Marx’ın ekonomi politiğinde kamu maliyesi modern devletin ve dolayısıyla kapitalizmin tamamlayıcı bir parçası ve kapitalist üretim tarzının yardımcı bir unsuru olarak değerlendirilmektedir. Kamu maliyesinin tarihi, modern devletle başladığı halde; modern devlet ve onun oluşturduğu kamu maliyesi, kapitalist üretim tarzının ortaya çıkmasında etkin rol aldıkları gibi, daha sonra kapitalist sistemin varlığını sürdürmesinde önemini korumayı sürdürmektedirler.

Anahtar Kelimeler

Marx , devlet , kamu maliyesi

Public Finance in Marx’s Political Economy

https://izlik.org/JA74FM82UB

Öz

Karl Marx, Who is known as a economist, sociologist, philosopher and ideologist, has analyzed and observed that capitalist production style and its impact on state and society. Public finance is one of the important element of society-state based economic and social relations totality which have been researched by Marx. Tax and borrowing are component of public finance and that components have taken important role at the time of modern state and capitalist production style came out and during self-reproduction phase with respect of Marx. Association of modern state and capitalism has been transformed into systematic integral growingly based on tax and public borrowing system. Public finance has been one of the complementary part of capitalism, modern state and one of the supporter element of capitalist production style in Marxian economy politics. Even though history of public finance has been started by modern state, modern state and public finance which was created by modern state not only have taken part in capitalist production style, also they keep their essential role for sustainability of capitalist system later on.

Anahtar Kelimeler

Marx , State , Public Finanse

Kaynakça

• Bilgi, A. (1992). Marx-Engels ekonomi politik sözlüğü. Yurt Yayınları.
• Gough, I. (1979). The political economy of the welfare state. Macmillan.
• Harvey, D. (2010). The enigma of capital and the crises of capitalism. Oxford University Press.
• Jessop, B. (1990). State theory: Putting the capitalist state in its place. Polity Press.
• Lapavitsas, C. (2013). Profiting without producing: How finance exploits us all. Verso.
• Marx, K. (1975). Felsefenin sefaleti (A. Kardam, Çev.). Sol Yayınları.
• Marx, K. (1979a). Grundrisse: Ekonomi politiğin eleştirisi için ön çalışma (S. Nişanyan, Çev.). Birikim Yayınları.
• Marx, K. (1979b). Kapital: Ekonomi politiğin eleştirisi (A. Bilgi, Çev.; 2. cilt). Sol Yayınları.
• Marx, K. (1979c). Louis Bonaparte’ın 18 Brumaire’ı (S. Belli, Çev.). Sol Yayınları.
• Marx, K. (1986). Kapital: Kapitalist üretimin eleştirel bir tahlili (A. Bilgi, Çev.; 1. cilt). Sol Yayınları.
• Marx, K. (1990). Kapital: Ekonomi politiğin eleştirisi (A. Bilgi, Çev.; 3. cilt). Sol Yayınları.
• Marx, K. (1997). Fransa’da iç savaş (Z. Kafkas, Çev.). Köz Yayınları.
• Marx, K., & Engels, F. (1850). Review: Le socialisme et l’impôt. In Karl Marx–Frederick Engels collected works (Vol. 10, pp. 326–337). Lawrence & Wishart. https://www.marxists.org/archive/marx/works/1850/04/girardin.htm
• Marx, K., & Engels, F. (1986). Alman ideolojisinin birinci bölümü. In Seçme yapıtlar (1. cilt). Sol Yayınları.
• O’Connor, J. (1973). The fiscal crisis of the state. St. Martin’s Press.
• Poulantzas, N. (1978). State, power, socialism. Verso.