Form Analysis of Necati Giray’s “Nihavend” Piece for Cello Orchestra

Öz

The word Nihavend, while referring to a city, has many meanings in music. Nihavend, a makam name, is known as Nihavend durak, Nihavend seyri, Nihavend dizi. Valuable works in the Nihavend mode adorn the works of various Turkish composers. Nihavend songs by composers such as Şekip Ayhan Özışık, Avni Anıl and Muzaffer İlkar are among these works. Songs in the Nihavend mode shed light on other Turkish composers and subsequently produced works in different genres of music. Among these works, Necati Giray's “Nihavend” has attracted attention with its distinctive character. Necati Giray, a composer and cellist at the same time, has produced works in different genres of music, and among these compositions, especially the work "Nihavend" has taken its place in the composer's creativity. Giray's first composition was a duo called "Nihavend". Versions of the work have been made for different instruments. So much so that the composer arranged various versions of his work “Nihavend” for duo, trio, string orchestra and piano in different years. In this research, the form analysis of the version of Necati Giray's work “Nihavend” for Cello Orchestra was made.

Anahtar Kelimeler

• Necati Giray
• Nihavend
• Cello
• Orchestra
• Form

Necati Giray’ın “Nihavend” Çello Orkestrası İçin Eserinin Form Analizi

Öz

Nihavend kelimesi bir şehri ifade etmekle birlikte müzikte de birçok anlama gelmektedir. Sözcük, Nihavend makamı, Nihavend durağı, Nihavend seyri, Nihavend dizisi olarak da bilinmektedir. Nihavend makamında Türk sanat müziği bestecilerine ait pek çok değerli eser bulunmaktadır. Şekip Ayhan Özışık, Avni Anıl, Muzaffer İlkar gibi bestecilerin Nihavend şarkıları bu eserler arasında yer almaktadır. Nihavend makamındaki şarkılar diğer Türk bestecilere ışık tutmuş akabinde müziğin farklı türlerinde eserler ortaya çıkmıştır. Bu çalışmalardan biri de Necati Giray’ın “Nihavend” adlı eseri, özgünlüğüyle dikkati üzerine çekmiştir. Besteci, aynı zamanda viyolonselist olan Necati Giray müziğin farklı türlerinde eserler üretmiş, bu besteler arasında özellikle “Nihavend” eseri bestecinin yaratıcılığında gerekli yerini almıştır. Giray’ın ilk bestesi de “Nihavend” adlı ikileme olmuştur. Eserin farklı enstrümanlar için versiyonları yapılmıştır. Öyle ki, besteci “Nihavend” eserinin farklı yıllarda ikileme, üçleme, yaylı sazlar orkestrası, piyano için çeşitli versiyonlarını düzenlemiştir. Bu araştırmada Necati Giray’ın “Nihavend” eserinin Çello Orkestrası için versiyonu form açıdan analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Necati Giray
• Nihavend
• Çello
• Orkestra
• Form

Kaynakça

1. Hacıbəyov, Ü. (1985). Azərbaycan Xalq Musiqisinin Əsasları. Bakı: Yazıçı, 1985.
2. Hüseynova Həsənova, L. (2009). Azərbaycan bəstəkarlarının Skripka Əsərləri (1970-90-cı İllər Kontekstində). “Təknur” Nəşriyyatı.
3. Hüseynova Həsənova, L. (2016). Azərbaycan Bəstəkarlarının Kamera-İnstrumental Əsərləri (Cavanşir Quliyevin Simli Kvartetlərinin Nümunəsində). Bakı: “Xəzər Universiteti” Nəşriyyatı.
4. Hüseynova Hasanova, L. & Koş, B. (2024). Besteci ve viyolonselist Necati Giray’ın yaratıcı portresi. Ankara: Gazi Kitabevi Tic. Ltd. Şti.
5. Lings, M. (2006). Hz. Muhammed’in hayatı, (Çev. Şişman N.). İstanbul: İnsan Yayınları.
6. Mar, N. D. (1981). Anatomy of the orchestra. University of California Press.
7. Mozart, L. (1756). Versuch einer gründlichen violinschule, Jn Verlag des Verfaſſers. gedruckt bey Johann Jacob Lotter, Augsburg München.
8. Numani, Sh. (2004). Umar, makers of Islamic civilization. Oxford University Press.

9. Özkan, İ. H. (2003). Makam. TDV İslâm Ansiklopedisi, (Cilt 27) İçinde. İstanbul.
10. Özkan, İ. H. (2007). Nihavend-Türk mûsikisinde bir Şed makam. TDV İslâm Ansiklopedisi, (Cilt 33) İçinde. İstanbul.
11. Öztuna, Y. (1988). Abdülkaadir Meragi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları: 916, Fon Matbaası, Ankara.